Кіріспе
Детройт, Мичиган штатындағы қоғамдық көлік желісі
"Халық қозғалысы" QLine жеңіл рельсті көлігімен толықтырылады, ол жүйені Мидтаун, Нью-Центр және Детройт Амтрак станциясымен байланыстырады. Бұл жүйе сондай-ақ ДДОТ және SMART автобус бағыттарымен біріктіріліп, Детройт агломерациясының кешенді көлік желісінің бір бөлігін құрайды.
Өмірбаян
1964 жылы федералдық қалалық бұқаралық көлік әкімшілігінің (UMTA) құрылуы қалалардың тоқырап бара жатқан көлік жүйелеріне күшті инвестиция жасауға мүмкіндік берді. 1960 жылдардың соңында қалалық өмір сапасын жақсарту үшін жаңа көлік түрлерін зерттеуге үлкен қызығушылық туды, және UMTA-ның осындай жүйелерді дамыту аумағы кеңейтілді. 1970 жылдардың басында екі автоматтандырылған жолмен қозғалыс (AGT) демонстрациялық жобалары қолдау тапты: «топтық жылдам транзит» концепциясы – Даллас-Форт-Уорт халықаралық әуежайындағы Vought Airtrans, және «жеке жылдам транзит» концепциясы – Батыс Вирджиния университетіндегі Morgantown Personal Rapid Transit. Бұған қоса, төрт компания "Transpo '72" көрмесінде көрсету үшін автоматтандырылған жүйелерді әзірлеуге гранттар алды. Бұл AGT жүйелері хайуанаттар бақтарында, әуежайларда және шетелде танымал болғанымен, муниципалитеттер мен жоспарлау ұйымдары арасында кең қолдау таппады.
Жоспарлау
1970 жылдардың басында Детройт қаласына жоғары сыйымдылыққа ие жылдам транзиттік желі құру қажеттілігі күшейді. 1972 жылдың басында Оңтүстік-Шығыс Мичиган Көлік Орталығы (SEMTA) және Оңтүстік-Шығыс Мичиган Үкіметтер Кеңесі (SEMCOG) мұндай желіні зерттеуді бастады. Зерттеу барысында автоматтандырылған жолаушылар тасымалдаушыларының (APM) транзиттік қызметтерді толықтыруда тиімді екендігі анықталды, сондай-ақ Downtown, Medical Center & Wayne State, Fairlane Town Center, Southfield және Metro Airport аймандары үшін жүйелер ұсынылды. 1974 жылы жарияланған зерттеу нәтижесінде QLine жобасы іске асырылды. 1975 жылы AGT бағдарламасынан күтілгендей үлкен нәтижелер шықпағандықтан және нәтижелерді көрсетуге қысым артқандықтан, UMTA Downtown People Mover Program (DPM) бағдарламасын құрды және мұндай жүйені жоспарлау мен құрылысқа қажетті қаржының көп бөлігін қамтитын федералдық қаражат ұсынған жалпыұлттық бәйге ұйымдастырды. UMTA тридцать бес толық ұсынысты қарады. Олардың ішінде Кливленд, Хьюстон, Лос-Анджелес және Сент-Пол қалаларынан келіп түскен ұсыныстар таңдалып алынды. Бұған қоса, UMTA Балтимор, Детройт және Майами қалаларының APM жүйелерін дамыту жобаларын қолдауға келісті, егер олар қолда бар гранттар есебінен оны іске асыра алса. UMTA-ның APM жобаларын мақұлдаған жеті қаланың ішінде тек Детройт пен Майами ғана жүйелерді салуға және пайдалануға қол жеткізді. APM жүйесі 1980 жылдардың басында Детройт қаласы және аймақтық жеңіл рельстік көлік жүйесі үшін қалалық таратқыш ретінде қарастырылды; алайда, қаржыландыру көлемі қысқартылды. Президент Джеральд Форд 600 миллион доллар көлемінде федералдық қаржы көмегін уәделеген еді. Жоспарларға Вудвард авенюі бойындағы метро желісі кіретін, ол Макниколс қаласында жер үстіндегі пойызға айналып, соңында Понтиакқа дейін жететін, сондай-ақ Гратиот бойымен және Детройт пен Порт-Хурон арасындағы қалалық желілер салу көзделген. Жергілікті басшылардың келісімге келе алмауы салдарынан Рейган әкімшілігі 600 миллион долларлық міндеттемесінен бас тартты, бірақ APM жобасы бойынша жұмыстар жалғасты. Жоспарлау кезінде жүйе күніне 67 700 жолаушыны тасымалдауы күтілген. Құрылыс кезінде жүйе бастапқыда Оңтүстік-Шығыс Мичиган Көлік Орталығына (SEMTA) тиесілі болды. 1985 жылдың 4 қазанында ол Детройт Көлік Корпорациясы (DTC) компаниясына берілді. DTC 1985 жылы Мичиган штатының мемлекеттік корпорациясы ретінде тіркелді, оның мақсаты – Орталық Автоматтандырылған Транзиттік Жүйелерді (CATS) сатып алу, иелену, салу, жабдықтау, толықтыру, пайдалану, жақсарту, кеңейту және/немесе сату болып табылды. DTC Мичиган штатының Детройт қаласы 1967 жылғы Қоғамдық Заңдардың 7-ші заңына сәйкес құрылды және Детройт қаласының құрамдас бөлігі болып есептеледі, ал оның қызметі меншік қорлары бойынша жүргізіледі.
Ашылу
Downtown People Mover 1987 жылдың 31 шілдесінде ашылды. Қаржылық аудан станциясында салтанатты шара өтті, оған қала әкімі Коулман Янг және People Mover қолдаушысы Макс Фишер қатысты. Ашылу сөздері мен марапаттау рәсімдерінен кейін Янг пен Фишер бес футтық People Mover вагоны пішіндес тортты кесіп, алғашқы сапарына мінді. Пойыз жасыл лентаны жарып өтіп, бір мезгілде 10 000 шарды босатты, шарлар да People Mover вагонының пішінінде болды. Ларнед көшесінде халықтық той өтті, ал қызмет сағат 13:30-да жұртшылыққа ашылды. Сол күндері пойыздар әдетте толы болды, кейбір стансаларда жолаушылар шамамен 20 минуттап кезекте тұрды. Транзиттік қызметкерлер көпшілікті реттеп, басқаларға да мүмкіндік беру үшін бір айналым жасауға шақырды. Жүйе жұма және сенбі күндері сағатына шамамен 2000 жолаушыны тасымалдады. Алғашқы аптада тегін болды, ал 8 тамыздан бастап бағасы 0,50 долларға белгіленді. Бірінші жыл ішінде People Mover-ді күн сайын орташа есеппен 11 000 адам пайдаланды, ал бір күндік рекорд 54 648 адамды құрады. Алғашқыда People Mover жүйесін UTDC ай сайын басқарып, күтіп ұстады, ал 1988 жылдың 18 қарашасында DTC операциялар мен күтімді өз міндетіне алды.
Құрылыс жұмыстарына байланысты қызмет көрсетуді тоқтату
1998 жылдың қазан айында J. L. Hudson дүкенінің жарылысы жақын жердегі жолдың бір бөлігіне зақым келтіріп, жүйені тоқтатуға мәжбүр етті. Жүйе 1999 жылдың соңына дейін жол толығымен жөнделгенге дейін шектеулі режимде жұмыс істеді. 2000 жылы Дэвид Уитни ғимараты жабылып, Grand Circus Park станциясына қол жеткізу тоқтатылды. Кейін станция қайта ашылды, бірақ ғимарат 2015 жылы қайта жаңартылғанға дейін лифт болған жоқ. Compuware World Headquarters құрылысы кезінде Cadillac Center станциясы уақытша жабылды, себебі оның айналасында тұрақ құрылысының бөлігі салынды. Станция көбінесе өзгеріссіз қалды, бірақ кіреберіс сәл кеңейтіліп, гаражға қарай жол салынды. 2002 жылы алғашқы Renaissance Center станциясы жабылып, бұзылды. Бұл Renaissance Center-дің көп жылдық жаңарту жұмыстарының бір бөлігі болды, оның барысында кешен алдындағы бетонды қоршаулар алынып, қала орталығына көбірек шақыру мақсатында жаңа көрік берілді. Құрылыс кезінде жолдағы үзіліс салдарынан жүйе шектеулі қызмет көрсетті, бұл 2004 жылдың 3 қыркүйегінде жаңа станция мен жол ашылғанға дейін жолаушылар санының азаюына әкелді. Бастапқы станцияның плиткалық әсемдемелері бұзылған кезде жойылды, бірақ оның авторы Джордж Вудман жаңа станция үшін жаңа әсемдеме жасады. Grand Circus Park станциясы Дэвид Уитни ғимаратындағы жөндеу жұмыстарының аясында 2014 жылдың 16 тамызында жабылды. Ғимаратқа тікелей кіретін жаңа станция вестибюлі және баспалдақсыз қол жеткізу үшін лифт қосылды. Пойыздар станция жабық тұрған кезеңнің көп бөлігінде Grand Circus Park станциясын айналып, бір бағытта қозғалысын жалғастырды, бірақ жолдың бір бөлігі жабық болған кезде желі қысқа мерзімге екі бөлікке бөлінді (Millender Center станциясында ауысумен). Grand Circus Park станциясы ресми түрде 2015 жылдың 13 маусымында қайта ашылды. Одан кейін QLine станциясы қосылды, ол 2017 жылдың мамыр айында жүйемен бірге ашылды.
Бағыттың өзгеруі
Жүйе бастапқыда сағат тіліне қарсы бағытта жұмыс істеді. 2008 жылдың тамызында жолдың кейбір бөліктерін ауыстыру үшін қысқа уақытқа жабылып, сағат жүрісімен жұмыс істеуге бағытын өзгертті. Бұл бағыттың өзгеруі ең танымал бағыттар арасындағы байланыс уақытын қысқарту мақсатында жасалды. Сағат жүрісімен жүру циклді аяқтауға қажетті уақытты да қысқарта түсті, себебі сағат жүрісімен жүретін маршрутта бір қысқа, салыстырмалы түрде тік көтеріліс бар, ал содан кейін маршруттың көп бөлігі құлаумен өтеді, бұл пойыздарға гравитация күшін пайдаланып жылдамдануға мүмкіндік береді. 2019 жылдың желтоқсан айының соңында People Mover сағат тіліне қарсы бағыттағы жұмысын сынақтан өткізді. Жүйе 2020 жылдың ақпан айында апта соңында сағат тіліне қарсы бағытта жұмыс істеуге көшті, ал 1 наурызда толық уақыт сағат тіліне қарсы бағытта жұмыс істей бастады.
COVID-19-ға байланысты жабылу және қайта ашылу
People Mover 2020 жылдың 30 наурызында COVID-19 пандемиясы кезінде жолаушылар ағынының төмендеуіне байланысты тоқтатылды. 2021 жылы жоспарланған қайта ашылу кейінге жылдырылғаннан кейін, жүйе 2022 жылдың 20 мамырында шектеулі қызмет көрсетуді қайта бастады, аптаның алты күні жұмыс істеді және 13 станцияның алтысында тоқтады (Мичиган даңғылы, Хантингтон Плейс, Батыс Риверфронт, Миллендер орталығы, Гректаун, Гранд Цирк паркі). Бродвей және Қаржылық аудан 13 күннен кейін 2 маусымда, ал Ренессанс орталығы мен Форт/Касс 14 қыркүйекте, Бриктаун 21 қарашада, Кадиллак орталығы 2023 жылдың 23 мамырында және Таймс-сквер 2023 жылдың 26 маусымында қайта ашылды. Және ол 2022 жылғы қазанға дейін ұзартылды.
Жүйені жаңарту және тегін қызмет көрсету
2023 жылдың қазанында DTC әкімшілік штаб-пәтерінің Buhl ғимаратынан жақын орналасқан Guardian ғимаратына көшірілетінін хабарлады. Басқарма 2024 жылдың шілдесінде бағдарламаны бағалап, 2025 жылы оны жалғастыру туралы шешім қабылдайды. Сондай-ақ 2023 жылдың желтоқсанында DTC Торонто транзиттік комиссиясынан пойыз вагондары мен басқа да пайдаланылмаған жабдықтарды сатып алу жоспарларын жариялады, бұл Скарборо RT, ұқсас жүйенің алдыңғы шілдеде тоқтатылуынан кейін жасалды.
Жол ақысы
People Mover қазіргі уақытта тегін пайдалануға болады, демеушілік пилоттық бағдарлама аясында 2024 жыл бойында жол төлемі алынбайды. 5 жасқа дейінгі балалар ақы төлейтін ересекпен бірге тегін жүреді. Айлық және жылдық билеттер тиісінше 10 және 100 доллар тұрады; оларды People Mover веб-сайтынан немесе агенттіктің әкімшілік кеңселерінен сатып алуға болады. Зейнеткерлерге жеңілдікпен билеттер ұсынылады. Бұрын жол төлемі 0,50 доллар болған, бірақ 2011 жылдың қараша айында қазіргі деңгейге дейін көтерілді.
Шығын тиімділігі және пайдалану
2006 жылы People Mover-дің жұмыс істеуі үшін қала мен штаттан жыл сайын 8,3 миллион доллар көмек берілетіні хабарланды. 1997 жылдан 2006 жылға дейінгі әр жыл сайын бір жолаушыға шаққандағы бағасы 3 доллардан асып, 2009 жылы 4,28 долларды құрады, ал Детройт автобус бағдарларында бұл көрсеткіш 0,82 долларды құрады.
Mackinac қоғамдық саясат орталығының мәліметінше, 2004 жылғы сауалнама бойынша, жолаушылардың 30% азы Детройт тұрғындары болды және сенбі күнгі жолаушылар саны (көбінесе қаладан келмегендер) апта ішіндегі жолаушылар санын басып өтті. Жаңа аялдамаларға Амтрак станциясы, Уэйн мемлекеттік университеті, Детройт медициналық орталығы және Генри Форд ауруханасы кіретін еді. Бұл жоспар шамамен 150-200 миллион долларға бағаланып, мемлекеттік және жеке қаржыландырудың араласуымен төленбек еді. Жоспарланған маршруттың көп бөлігі кейіннен 2017 жылы ашылған QLine трамвайының бағытымен сәйкес келеді.
Жылжымалы құрам
People Mover автопаркі Онтарионың Кингстон қаласындағы Қалалық көліктерді дамыту корпорациясы құрастырған он екі автоматтандырылған орта сыйымдылықтағы транзиттік жүйе Mark I вагондарынан тұрады. Бұл модель Ванкувердегі SkyTrain-де де пайдаланылады, ал бұрын 2023 жылы жабылуға дейін Торонтодағы Скарборо RT-де пайдаланылған. Олар екі вагоннан тұратын пойыз ретінде жұмыс істейді. Пойыздар бастапқыда ақ түсті, жасыл және сары жолақтарымен боялған. 2000-жылдардың басында вагондар жарнамамен жабыла бастады, ал 2010-жылдарға қарай әрбір вагон жарнамалық жабынмен безендірілді. 2023 жылдан бастап DTC Торонто транзит комиссиясынан Скарборо RT-нің S сериялы вагондарын сатып алуды жоспарлап отыр, бұл People Mover-дің қазіргі барлық автопаркін толығымен алмастыруы мүмкін. Вагондар гаражға басты желіден Таймс-сквердегі екінші платформаға бұрылатын қосымша жол арқылы кіреді. Бұл қосымша жол, шеңберлі жолдың бір бөлігі жабық болған кезде, жүйені екі бағытта айналып өтуге мүмкіндік береді. Техникалық жабдықтар тік көтергішпен рельс деңгейіне көтеріледі, бірақ DPM вагондарымен бірге сақталмайды.
Басқару
People Mover компаниясы Детройт көлік корпорациясы (DTC) меншігінде және басқарымында. Бұл, Детройт қалалық әкімдігінің қаржыландыруымен, бірақ одан тәуелсіз мемлекеттік заңды тұлға. Агенттік алты мүшеден тұратын директорлар кеңесімен басқарылады, ол күнделікті жұмысты бақылау үшін бас менеджерді тағайындайды. DTC қазіргі уақытта Қаржылық аудан станциясына жақын орналасқан Guardian ғимаратының 29-шы қабатында орналасқан.
1990 жылғы жолдан шығу
1990 жылы Cadillac Center-де пойыз рельстен шығып кетті, себебі жолға люк қақпағы түсіп қалған.
2015 жылғы жолдан шығу
2015 жылдың 22 қаңтарында шамамен сағат 22:10-да пойыздың бірі рельстен шығып, Таймс-сквердегі платформаға соқты. Ешкім жарақаттанбады, жүйе тергеу жұмыстары үшін 17 сағатқа тоқтатылды. DTC баспасөз қызметінің хабарламасына сәйкес, пойыздың астындағы кронштейн босап, артқы вагоның астына ілігіп, пойыздың рельстен кетуіне әкелді. Соқтығысқанда есік орнынан жылды.