Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паттани – Малайзия шекарасына жақын, Таиландтың оңтүстігіндегі қала (тесабан муянг). Паттани провинциясының астанасы. Қаланың халқы 44 353 адамды құрайды (2018 жылғы мәлімет бойынша). Бұл Муанг Паттани ауданының Сабаранг, Анору және Чабанг Тико тамбондарының барлығын қамтиды. Паттани Бангкоктен оңтүстікке қарай 1056 км қашықтықта, Паттани өзенінің сағасында орналасқан. Патанидің тарихи орталығы бастапқыда Кру Се мешітіне жақын, бірнеше шақырымдай қашықтықта болған, бірақ 1785 жылы ескі Паттани басылып, тоналғаннан кейін қазіргі орнында дамыды. Жергілікті малай тілінің диалектісі Паттани малайы немесе тай тілінде Яви (жауи тілінен туындаған) деп аталады.
Pattani is a town (thesaban mueang) in the far south of Thailand, near the border with Malaysia. It is the capital of Pattani Province. The city has a population of 44,353 (2018). It covers the whole tambon Sabarang, Anoru and Chabang Tiko of Mueang Pattani district. Pattani lies 1,056 km south of Bangkok, and is located at the mouth of the Pattani River. The historic centre of Patani was originally located a few miles away near the Krue Se Mosque, but developed at the present location after the older Patani was captured and sacked in 1785. The local dialect of Malay is called Pattani Malay or Yawi in Thai (derived from Jawi).
Этимология
Кейбіреулер Паттани атауы малай тілінде "бұл жағажай" дегенді білдіретін Патани (жави: ڤطاني) атауынан шыққан деп санайды. (Стандартты малай тілінде бұл pantai ini болар еді.) Аңыз бойынша, Паттаниді Малиха қаласынан келген Фая Тунакпа патша негізін қалады. Бір күні Фая Тунакпа аң аулауға шығып, ешкідей үлкен, әдемі ақ түсті еленді көреді, ол бірден жоғалып кетеді. Патша жігіттерінен жануар қайда кеткенін сұрайды, олар: "Pata ning lah!" ("Бұл жағажай!" паттани малай тілінде) деп жауап береді. Олар еленді іздейді, бірақ оның орнына қарт әйел-еркек жұпты табады, онда қарт өзін Че' Тани ("Мистер Тани") деп таныстырады. Қарт кісі патшаның әкесі оны одан әрі жаңа қала салуға жібергенін, бірақ жолда ауырғандықтан, одан әрі бара алмай, сол жерде қалғанын айтады. Сонда патша елен жоғалып кеткен жерге қала салуға бұйрық береді. Қала Патани деп аталады, және оның аты елен жоғалып кеткен "бұл жағажай" атынан шыққан деп есептеледі. Басқаша айтқанда, ол қарт кісінің атымен, яғни "Пақ Тани" ("Тани әкесі") деп аталған деседі. Кейбіреулер Паттани сөзі малай тіліндегі "Petani" сөзінен шыққан, ол "шаруа" дегенді білдіреді дейді. Тағы бір пікір бойынша, бұл сөз санскрит тілінен алынған pathini сөзінен шыққан, ол "батыр қыз" деген мағынаны білдіреді; Pathini сондай-ақ Лангкасуканың бұрынғы патшалығының негізін қалаушы Меронг Махавангсаның қызының лақабы болған.
Some believe that the name Pattani originated from Malay name Patani (Jawi: ڤطاني), which can mean "this beach" in Pattani Malay language. (In standard Malay, this would be pantai ini.) According to a legend, the founder of Pattani was a raja from Kota Malikha named Phaya Tunakpa. Phaya Tunakpa went hunting one day and saw a beautiful albino mouse deer the size of a goat, which then disappeared. He asked his men where the animal had gone, and they replied: "Pata ning lah!" ("This beach!" in the Pattani Malay language). They searched for the mouse deer but found instead an old couple, where the old man identified himself as Che' Tani ("Mister Tani"). The old man said that he was sent by the raja's grandfather to build a new town further beyond but had fallen ill on the journey; as he could not go any further, he stayed at that place. The raja then ordered a town be built at the site where the mouse deer had disappeared. The town became Patani, which is believed to be named either after "this beach" where the mouse deer had disappeared. Alternatively, it has also been said to be named after the old man as Pak Tani meaning "Father Tani". Some also say the word Pattani is derived from "Petani" in Malay which means "farmer". Another suggestion is that it derives from a Sanskrit word pathini, meaning "virgin nymph"; Pathini is also said to be the title of a daughter of Merong Mahawangsa, founder of the preceding kingdom of Langkasuka.
Тарих
Паттани Паттани өзенінің сағасында орналасқан. Өзеннің арнасы өзгеріп, 16 ғасырда қазіргі орнына теңізге құйып қалған болуы мүмкін. 17 ғасырдың басында Сугай Патани өзенінің сағасында, Куала Беканың қазіргі орнында шағын порты болған. Дегенмен, Патани аймағын билеген Паттани патшалығының ескі тарихи орталығы қазіргі қаладан 6-7 км шығысқа қарай орналасқан; Бан Кру Се немесе Кампонг Керсик маңында, Кру Се мешіті орналасқан жерге жақын. Ескі Паттани сиамдықтар тарапынан басылып алынып, тоналып, кейін қазіргі орнында жаңа қалалық орталық қалыптасты. Сұлтан 19 ғасырда қазіргі Паттанидің оңтүстік жағындағы Кабанг Тигаға көшіп өтті. Патани қалалық муниципалитеті 1935 жылы патша жарлығымен құрылды.
Pattani is located at the mouth of the Pattani River. The river may have changed course and empty into the sea at the current location in the 16th century. A small port existed in the current location at Kuala Bekah at the mouth of Sungai Patani by the early 17th century. However, the older historical centre of the Pattani Kingdom that ruled over the region of Patani was located a 6–7 km to the east of the present city; near Ban Kru Se or Kampong Kersik, which is where the Krue Se Mosque is located. The older Pattani was captured and sacked by the Siamese, and a new town centre later developed in the current location and the Sultan moved to Cabang Tiga at the southern side of present day Pattani in the 19th century. The Patani City municipality was established in 1935 by royal decree.
Климат
Паттаниде Кёппен климаттық жіктеліміне сәйкес тропикалық муссондық климат, ұзақ ылғалды маусым және қысқа құрғақ маусым басым. Жыл бойы температура мен ылғалдылық жоғары, бірақ сәуір айында муссон басталар алдында температура сәл көтеріледі. Ылғалды маусым мамырдан желтоқсанға дейін созылады, ал құрғақ маусым қаңтардан сәуірге дейін ғана жалғасады. Қазан, қараша және желтоқсан айларында жауын-шашын аса көп болады.
Pattani has a tropical monsoon climate according to the Köppen climate classification, with a lengthy wet season and a brief dry season. The temperatures and humidity are high year round, with slightly higher temperatures in April, just as the monsoon arrives. The wet season is long, lasting May December, and the dry season short, covering only January April. The months of October, November, and December are particularly wet.