Кіріспе

Католик шіркеуінің басшысы 461-468 жылдары. Папа Илариус (сондай-ақ Иларус, Илариус; 29 ақпан 468 жылы қайтыс болды) 461 жылдан 468 жылға дейін Рим епископы болды. 449 жылы Илариус Ефестегі екінші кеңесте Папа Лев I-нің өкілі қызметін атқарды. Константинопольдық Флавианның айыпталуына қарсы шығуы Александриялық Диоскурдың ашуын тудырды, ол оның қаладан кетуіне кедергі келтіруге тырысты. Илариус қашып құтылып, тікелей емес жолмен Римге оралды. Кейіннен ол Жақия Евангелистке құрмет көрсету үшін Латеранда оратория салды, өйткені ол өзінің қауіпсіз сапар жасауы осы қасиетті кісінің арқасында деп есептеді. Оның паптығының көп бөлігі шіркеу тәртібін сақтауға, канондық құқыққа сәйкес, сондай-ақ Галлия және Испания епископтары арасындағы сот құзыреті дауларын шешуге жұмсалды.

Ерте мансап

Илариус Сардинияда дүниеге келген. Рим папасы Лео I-нің архидиаконы ретінде ол Рим тақтысының құқықтары үшін күшпен күресті. 449 жылы Илариус және Путеоли епископы Юлий Ефестегі екінші кеңесте папаның өкілі болды. Папа Лео кеңесте оқу үшін хат жіберді. Бірақ, бас нотариус императордың хатын бірінші оқу керек деп мәлімдеді, ал кеңес барысында Леоның хаты мүлдем оқылмады. Илариус Константинопольдік Флавианның айыпталуына қарсы белсенді түрде шықты, осының салдарынан Александриялық Папа Диоскор I-нің наразылығына ұшырады, ол синодқа төрағалық етті. Флавиан көп ұзамай, 11 тамыз 449 жылы Диоскордың ізбасарлары жасаған физикалық шабуылдан алған жарақаттардан қайтыс болды. Лео I-нің хаттарының біріндегі император Пулхерияға жолданған хатқа сәйкес, Илариус синодтан кейін оған папаның хатын жеткізбегені үшін кешірім сұрады, бірақ Диоскордың Александриялықтың Римге немесе Константинопольге баруына кедергі келтіргендігіне байланысты, кеңестің нәтижесі туралы хабарды папаға жеткізу үшін қашуға тура келді. Флавиан мен Дорилейлік Евсевий папаға шағымданды, ал олардың хаттарын Илариус Римге алып кеткен болуы мүмкін. Римде Илариус жаңа императордың 467 жылғы сектанттарға төзімділік туралы жарлығына қарсы күресу үшін белсенді жұмыс істеді, бұл жарлық, Рим папасы Геласий I-нің хатына сәйкес, император Антемийдің сүйіктісі Филофей атты адамның ықпалымен Македониялық ерестікті қолдады. Императордың Санкт-Петр базиликасына жасаған сапарының бірінде папа оны оның сүйіктісінің әрекеттері үшін жауапқа тартты, оны Санкт-Петрдің қабірінің жанында Римде ешқандай сектанттық жиналыстарға жол бермейтіндігіне уәде беруге шақырды. Сонымен қатар, епископтар өздерінің шекараларын асырмауға және Арль епископының төрағалығымен жыл сайынғы синодқа жиналуға кеңес берілді. Эмбрун епархиясының Теңіз Альпісіндегі епархияларға қатысты митрополиттік құқықтары белгілі бір епископ Оксанийдің, әсіресе Ницца мен Симездің екі шіркеуіне қатысты, қол сұғушылықтарынан қорғалды. Илариус 5-ші ғасырда папаның ықпалынан тыс жұмыс істеуге бейім болған Испаниядағы шіркеулерге шешімдер берді. Калахорра епископы Сильван епископтық тағайындауларымен шіркеу заңдарын бұзған, сондықтан пападан шешімін сұрады. Олардың өтінішіне жауап келмей тұрып, епископтар басқа мәселе бойынша Киелі Таққа жүгінді. Барселона епископы Нундинарий өліміне дейін Иринейдің өзінің орнын басатынын тіледі, ал ол өзі Иринейді басқа кафедраның епископы етіп тағайындады. Таррагона синоды Иринейдің тағайындалуын бекітті, содан кейін епископтар папаның мақұлдауын сұрады. 465 жылғы 19 қарашада Санта-Мария-Маджоре базиликасында өткен Рим синоды, тағайындалған епископ Иринейдің Барселонадан кетіп, бұрынғы орнына оралуы керек деп шешті, ал испан епископтарына Сильванның әрекеттерін кешіруді тапсырды. Бұл - түпнұсқа жазбалары сақталған ең көне Рим синоды.

Құрылыс жобалары

Илариус Римде бірнеше шіркеулер мен басқа да ғимараттар салды, осы үшін Илариус туралы ақпараттың негізгі көзі болып табылатын "Либер понтификалис" оны жоғары бағалады. Ол сондай-ақ баптистерияда, монастырьларда, екі қоғамдық моншада және қабырғалар сыртындағы Сент-Лоуренс базиликасының жанында Киелі Крест капелласын, кітапханаларды тұрғызды. Латеран баптистериясында ол екі оратория салдырды: біреуін Жақын Шоқанның (Иоанн Креститель) құрметіне, екіншісін Жақын Пауылдың (Иоанн Апостол) құрметіне. Ол Ефес соборынан қауіпсіз құтылғанын осы екі қасиеттіге байланыстырды, сонымен Латеран қай қасиеттілерге арналғаны туралы сұраққа жауап берді.

Өлім

Илариус 468 жылы 29 ақпанда қайтыс болды және қала сыртындағы Сент-Лоуренс базиликасына жерленді. Оның мерекесі 17 қарашада тойланады.