Кокода жолы: Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихи іздері
Kokoda Track
Кокада жолы: PNG-дегі 2-ші дүниежүзілік соғыстың тарихи маршруты. Австралия және Жапония арасындағы шайқас орны, таулы аймақтар мен Кокада ауылына саяхат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кампаниясы
Папуа-Жаңа Гвинеядағы Кокода жолы
the World War II campaign
Trail in Papua New Guinea
Кокода жолы немесе жол – Папуа-Жаңа Гвинеядағы Оуэн Стэнли таулары арқылы тік сызықпен, жер бетінен өтетін бір қатарлы жаяу жол. Бұл жол 1942 жылы Жапония және одақтас – негізінен Австралия – күштері арасындағы Екінші дүниежүзілік соғыстың шайқасы болған жер. Жол Орталық провинциядағы Оуэрс бұрышынан, Порт-Морсбидің шығысынан басталып, тек жаяу өтуге болатын қиын және шалқары жерлер арқылы Оро провинциясындағы Кокода ауылына дейін созылады. Ол Белами тауының төбесін айналып өтетін кезде ең биік нүктесіне жетеді. Жол негізінен Таулық Кояри халқының жерінен өтеді. Ыстық, ылғалды күндер, суық түндер, кұйындар жаңбыр және безгек сияқты жергілікті тропикалық ауруларға шалу қаупі оны қиын жаяу сапарға айналдырады. Жолды жаяу жүріп өту әдетте төрттен он екі күнге дейін уақыт алады; ең жылдам тіркелген уақыт – 16 сағат 34 минут.
The Kokoda Track or Trail is a single file foot thoroughfare that runs overland – in a straight line – through the Owen Stanley Range in Papua New Guinea (PNG). The track was the location of the 1942 World War II battle between Japanese and Allied – primarily Australian – forces in what was then the Australian territory of Papua. The track runs from Owers' Corner in Central Province, east of Port Moresby, across rugged and isolated terrain which is only passable on foot, to the village of Kokoda in Oro Province. It reaches a height of as it passes around the peak of Mount Bellamy. The track travels primarily through the land of the Mountain Koiari people. Hot, humid days with intensely cold nights, torrential rainfall and the risk of endemic tropical diseases such as malaria make it a challenging trek. Hiking the trail normally takes between four and twelve days; the fastest recorded time is 16 hours 34 minutes.
Тарих
Жолды алғаш рет 1890 жылдары еуропалық кеншілер Йодда Кокода алтын кен орындарына бару үшін пайдаланған. 1942 жылдың шілдесінен қарашасына дейін жапон және австралиялық әскерлері арасында Кокода жорығы деп аталған бірнеше шайқастар өтті. Бұл оқиға кинохроникалық деректі фильмде бейнеленді – оператор Дэмиен Парр түсірген «Кокода фронт желісі!», ол 1942 жылы режиссер Кен Г. Холлға Австралияның алғашқы «Оскар» сыйлығын әкелді. Соғыстан кейін жол көптеген жерлерде қолданыстан шығып, жоғалып кетті. 1950 жылдары ұзақ қашықтыққа жүгіруші Джон Лэнди, көмекшілер мен жетекшілердің көмегімен, осы жолды төрт күнде жүріп өтудің рекордын орнатты. 1964 жылы Согери орта мектебінің сурет сабағының мұғалімі Ангус Генри екі оқушысы – Джон Кадиба мен Мисти Балойлоймен бірге үш күннің төрттен бір бөлігінде жолды жетекшілерсіз, көмекшілерсіз, көрсеткіштер мен көпірлерсіз жүріп өтіп, жаңа рекорд жасады, ол мыңжылдықтан кейін де сақталды. 2006 жылы Оуэн Стэнли таулары мен Кокода жолы ПНГ-ден тағы үш нысанмен бірге ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне алдын ала енгізілді. 1,5 миллион гектарлық бұл аумақ Оуэн Стэнли тауларының маңызды бөлігін, сондай-ақ Кокода жолын, Манагалас үстіртін, Виктория және Альберт Эдуард тауларын қамтиды және мәдени және табиғи ерекшеліктері бар нысан болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыстың шайқас орындары, Koiari халқының бірегей мәдениеттерімен қатар, мәдени тізімге енгізілуінің басты себебі болды. Кокода жолынан өтетін Оуэн Стэнли таулары Азия-Тынық мұхиты аймағындағы ең маңызды биологиялық аймақтардың бірі болып саналады, онда 4000-нан астам өсімдік түрі және көптеген эндемикалық құстар мен жануарлар мекендейді. 2003 жылы құрылған «Кокода жолы» қоры жол бойындағы ауылдарға білім беру және денсаулық сақтау саласында көмек көрсетеді. Жолды Галлиполидегі ANZAC Cove сияқты Австралияның тарихи маңызы бар бағытына айналдыру туралы ұсыныс бар. Мұралық аймақты құру, ішінара, Австралияның алтын кенші компаниясының жолдың жанында немесе маңында кен қазуға ниет білдіруіне байланысты туындаған мәселеге жауап ретінде жасалды. 2007 жылы бұл идея Австралия үкіметі мен Папуа-Жаңа Гвинеяның сыртқы істер министрі тарапынан қолдау тапты. Жоспарды жергілікті жер иелері мен Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі қолдады, бірақ саяхатты ұйымдастырушылар тарапынан сынға ұшырады.
The track was first used by European miners in the 1890s to access the Yodda Kokoda goldfields. Between July 1942 and November 1942, a series of battles, afterwards called the Kokoda Track campaign, was fought between the Japanese and Australian forces. This action was memorialised in the newsreel documentary Kokoda Front Line!, filmed by cameraman Damien Parer, which won Australia's first Academy Award for its director Ken G. Hall in 1942. After the war, the track fell into disuse and disappeared in many places. John Landy, the long distance runner, set a record of four days for the crossing using carriers and guides during the 1950s. In 1964, Angus Henry, the art teacher at Sogeri High School, with two of his students, John Kadiba and Misty Baloiloi, set a new record which was to stand until after the millennium by completing the journey in three and a quarter days without guides, carriers or any signposts or bridges. In 2006, the Owen Stanley Ranges and Kokoda Track was included on the Tentative List for World Heritage along with three other sites from PNG. The 1.5 million hectare property is a mixed cultural and natural site covering a significant proportion of the Owen Stanley Ranges and including the Kokoda Track, Managalas Plateau and Mount Victoria and Mount Albert Edward region. The World War II battle sites were a key reason for cultural listing along with the unique cultures of the Koiari peoples. The Owen Stanley Ranges, through which the Kokoda Track passes, is one of the most biologically important areas in the Asia Pacific with over 4000 plant species and many endemic bird and animal species. The Kokoda Track Foundation, established in 2003, helps villages along the track with education and healthcare. There is a proposal to turn the track into an Australian heritage destination on a par with ANZAC Cove at Gallipoli. Creation of the heritage area, is in part a response to the issue of an Australian gold mining company wanting to mine on or near the track. as of 2007, the idea was backed by the Australian government and Papua New Guinea's foreign minister. The plan has the support of the local landowners and the Papua New Guinean government but has been criticised by trekking operators.
Номенклатура
Австралияда оны "Кокода жолы" немесе "Кокода бағыты" деп атау керектігі туралы көп пікір болды. Оуэрс бұрышындағы ескерткіште екі термин де қолданылады: бір жағында "бағыт", екінші жағында "жол". Австралия газетінде бұл маршруттың ең алғашқы айтылуы 1942 жылғы 29 шілдеде The Argus газетінде "Буна-Кокода-Морсби бағыты" деп көрсетілген картада кездеседі. "Кокода жолы" атауы 1972 жылы Папуа-Жаңа Гвинеяның австралиялық әкімшілігімен ресми түрде бекітілді. Дегенмен, Кокода бағыты, Кокода жолы және Буна-Кокода жолы деген үш термин де 1942 жылдың қыркүйегінен бастап Австралия газеттерінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жиі қолданылды. Австралия армиясының 2/33-ші батальонының күнделігінде 1942 жылдың қыркүйегінде маршрут ресми түрде "Кокода жолы" деп белгіленгені жазылған. Австралия армиясы 1957 жылдан бері "Кокода жолы" атағын әскери награда ретінде пайдаланады. Австралия соғыс мемориалы (АВМ) "жол" сөзінің АҚШ-тан шыққан болуы мүмкін екенін, бірақ көптеген австралиялық тарих кітаптарында қолданылғанын және "көбірек таралған сияқты" екенін айтады. "Жол" сөзінің тарихи қолданылуына қарамастан, 1990 жылдары "бағыт" сөзі басымдыққа ие болды, Австралияның Маккуари сөздігінде екі нұсқа да қолданылып жүргенімен, Кокода бағыты "екі нұсқаның да көбірек танымал болып көрінеді" деп көрсетілген.
There has been much debate in Australia about whether it should be called the "Kokoda Trail" or the "Kokoda Track". The monument at Owers' Corner uses both terms: "Track" on one side and "Trail" on the other. The earliest mention of the route in an Australian newspaper may be in The Argus on Wednesday 29 July 1942 in a map when it refers to "the Buna Kokoda Moresby track". "Kokoda Trail" was gazetted as the official name of the route by the Australian administration of Papua New Guinea in 1972. However, all three terms Kokoda Track, Kokoda Trail and Buna Kokoda road were commonly used during World War II in Australian newspapers from September 1942. The diary of the Australian Army's 2/33rd Battalion records the route being officially designated as the "Kokoda Trail" in September 1942. The Australian Army has used "Kokoda Trail" as a battle honour since 1957. The Australian War Memorial (AWM) says that "trail" is probably of United States origin but has been used in many Australian history books and "appears to be used more widely". Despite the historical use of "Trail", "Track" gained dominance in the 1990s, with the Australian Macquarie Dictionary stating that while both versions were in use, Kokoda Track "appears to be the more popular of the two".
Жаяу жүру
Жолды екі бағыттан да жүруге болады. Дене күшіне және демалыс уақытына байланысты, оны аяқтауға 12 күнге дейін уақыт кетіп, қанағаттандыруға болады. Жергілікті тұрғындар оны үнемі 3 күнде аяқтай білуімен мәшһүр. Жол бойында бірнеше қонақ үйлер орналасқан, олардың кейбіреулері ауылдарда, ал енді біреулері дәстүрлі демалыс орындарында. (Оверс бұрышынан) өтетін негізгі ауылдар: Наоро, Менари, Эфоги Крик 1 & 2, Каги немесе Надури (қысқа жолмен жүрген жағдайда), Алоло, Исурава, Хой, Коволо. Ауыл тұрғындары туристердің санының өсуімен қатар туындаған коммерциялық мүмкіндіктерге белсенді қатысып жатыр; 2006 жылдың қазан айында олардың кейбіреулері Порт-Морсбиде төленетін бағадан екі есе қымбатқа сусын және сыра сатқаны белгілі болды. Kokoda Track Authority (ЖКӨ Арнайы Мақсаты Агенттігі), Kokoda Track бойындағы жаяу жүрістерді ұйымдастыру үшін туристік операторлардан Коммерциялық Операторлар Лицензиясын алуды және жаяу жүріске рұқсат алуды талап етеді. Лицензия алған операторлар алғашқы медициналық жәрдем жиынтығын алып жүреді, алғашқы медициналық жәрдем курстарынан өтеді, радио немесе спутниктік телефондармен жабдықталған, жол бойында тұратын адамдарға құрметпен қарап, олардың көмекшілері мен жетекшілеріне кәсіби тұрғыдан дұрыс қарауды қамтамасыз етеді. Лицензия алған операторлардың тізімі олардың веб-сайтында қолжетімді. Лицензиясы жоқ операторлармен жүретін саяхатшыларды KTA рейнджерлері мен жергілікті тұрғындар тоқтатады.
The track can be walked from either direction. It can take up to 12 days to complete, depending on fitness and rest time involved. Locals are renowned for being able to regularly complete it in 3 days. There are a number of guesthouses located along the way, some at villages and others at traditional rest spots. The main villages passed through (from Owers' Corner) are Naoro, Menari, Efogi Creek 1 & 2, Kagi or Naduri (if shortcut is taken), Alolo, Isurava, Hoi, Kovolo. Villagers are increasingly taking part in the commercial opportunities created by the growing number of tourists; in October 2006, some were known to be selling cans of soft drink and beer at double the price payable in Port Moresby. The Kokoda Track Authority (the PNG Special Purpose Authority with responsibility for managing the Track) requires tour operators to hold a Commercial Operators Licence to lead treks along the Kokoda Track and purchase a trek permit. Licensed operators carry first aid kits, undertake first aid training, carry radios or satellite phones, respect the people who live along the Track and ensure their porters and guides are treated in a professional manner. A list of licensed operators is available on its website. Trekkers walking with unlicensed operators will be stopped by the KTA rangers and the local people.
Кокода сынақ жарысы
Кокода сынақ жарысы – 2005 жылғы 27 тамызда қайта жандандырылған төзімділікке арналған жүгіру жарысы. Жарыс алғаш 1975 жылы өткізілген, бірақ жыл сайынғы іс-шараға айналмастан тоқтатылған. Kokoda Challenge жарысының алғашқы жарысы 2005 жылы басталды. Қазіргі уақытта екі бағыттағы жарыс рекордын Брендан Бука ұстап тұр, ол 2008 жылы Оуэрс бұрышынан Кокодаға дейін 16:34.05 уақытпен, ал Кокодадан Надури арқылы Оуэрс бұрышына дейін 17:20 уақытпен жеткен. + Кокода Challenge Race Records Бағыт Рекорд иесі Рекорд уақыты Жыл Кокодадан Оуэрс бұрышына (Надури арқылы) Брендан Бука 17:20 2007 Оуэрс бұрышынан Кокодаға Брендан Бука 16:34.05 2008 Кокодадан Оуэрс бұрышына (Каги арқылы) Рамси Идау 18:28 2012
The Kokoda Challenge Race is an endurance running race that was revived on 27 August 2005. The race originally ran in 1975 but stopped before becoming an annual event. The Kokoda Challenge inaugural race commenced in 2005. The current race record holder in both directions is Brendan Buka, with a best time of 16:34.05 in 2008 from Owers Corner to Kokoda and a time of 17:20 in the direction of Kokoda to Owers' Corner via Naduri. + Kokoda Challenge Race Records Direction Record holder Record time Year Kokoda to Owers' Corner via Naduri Brendan Buka 17:20 2007 Owers' Corner to Kokoda Brendan Buka 16:34.05 2008 Kokoda to Owers' Corner via Kagi Ramsy Idau 18:28 2012
2005 жыл
2005 жылғы 27 тамыздағы алғашқы жарысты Джон Хант Хивики жеңіп алды, ол оны 22 сағат, бір минут және 14 секундта аяқтады.
The inaugural race of 27 August 2005 was won by John Hunt Hiviki, who completed it in 22 hours, one minute and 14 seconds.
2006 жыл
2006 жылдың 27 тамызында Папуа-Жаңа Гвинеяның 22 жасар көшпелі жүк тасушысы Брендан Бука 17 сағат 49 минут 17 секунд ішінде Оуэрс бұрышынан Кокодаға дейінгі жолды жеңіп шықты. Сиднейлік инженер Деймон Гёрке, 32 жаста, трассаны 24 сағаттан кем уақытта жүгірген алғашқы австралиялық болып, 2006 жылғы жарыста 19,5 сағаттан сәл кем уақытпен үшінші орынға ие болды.
On 27 August 2006, Brendan Buka, a 22 year old Papua New Guinean trekking porter from Kokoda, conquered the trail from Owers' Corner to Kokoda in a winning time of 17 hours, 49 minutes and 17 seconds. A Sydney engineer, Damon Goerke, 32 became the first Australian to run the track in under 24 hours, coming third in the 2006 challenge with a time of just under 19.5 hours.
2007 жыл
2007 жылы Бука 2007 жылғы 26 тамызда 17 сағат 20 минутта Кокодадан Оуэрс бұрышына қарай кері бағытта жүгіріп, тағы да жарыстың рекордын жаңартты. 2007 жылғы жарыста Оуэрс бұрышынан Кокодаға қарай жүгіргендер де болды, және Том Ханго осы бағытта 19 сағат 9 минуттық жеңіс уақытын көрсетті. Back Track Adventures компаниясының жетекшісі Меган Дэвидсон 36 сағатта трассаны жүгіріп өткен алғашқы австралиялық әйел атанды және жалпы есепте 12-ші орынды иеленді. Бұл жағдай Буканың жарысқа қатысқан үш жыл ішіндегі ең қиын жағдай болды. Екінші орынды алған Уэйн Урина қазіргі таңда Кокода жолын ең жылдам өткен екінші адам болып табылады, оның уақыты 18:34:06. Киприан Айр 19:11:40 нәтижесімен үшінші орынға ие болды.
The race record was again broken by Buka in the 2007 event when he completed the track in 17 hours 20 minutes on 26 August 2007, running in the reverse direction from Kokoda to Owers' Corner. The 2007 event also featured runners running from Owers' Corner to Kokoda and a winning time of 19 hours 9 minutes was set in this direction by Tom Hango. Megan Davidson, a trek leader with Back Track Adventures, was the first Australian female to run the track in 36 hours, coming 12th overall. The conditions were the worst that they had been in the three years that Buka had competed in the event. Wayne Urina, claiming second place, is currently the second fastest man to complete the crossing of the Kokoda Trail with a time of 18:34:06. Cyprian Aire came third with 19:11:40.
2011 жыл
2011 жылы 27 тамызда Кокода сынақ жарысы өтті. Жарыс Оуэрс бұрышынан басталып, жаңа Кокода аркасында аяқталды. Жарысты «Кокода Треккинг» ұйымдастырып, қаржылай қолдау көрсетті. Брендан Бука тағы да 17:50:33 уақытында жеңіске жетті, бірақ 2008 жылғы өзінің рекордын жаңартпады.
In 2011, the Kokoda Challenge Race was run on 27 August. The race started from Owers' Corner and finished at the new Kokoda Archway. The race was organised and sponsored by Kokoda Trekking. Brendan Buka once again won the race in a time of 17:50:33 but did not break his 2008 record.
2012 жыл
2012 жылғы Кокода сынақ жарысы 25 тамызда өтті. Жарыс Кокода аркасынан басталып, алғаш рет Каги ауылы арқылы Оуэрс бұрышына дейін жүргізілді. Жарысты тағы да Кокода Треккинг демеушілік етті. Жеңімпаз – Кокодалық жол көрсетуші Рамси Идау, ол 18:28:00 уақытта жеңіске жетті. Жүлде қоры 10 000 ПНГ кинасы белгіленді. Кокода жорығының 70 жылдығына арналған жарыста алғаш рет екі жапондық жүгіруші сегіз австралиялық және 22 Папуа-Жаңа Гвинеялықпен бәсекелесті. Жапондық жүгірушілер Макото Йошимото мен Юкия Хигучи 42:56:36 уақытта финиш сызығын кесті.
The Kokoda Challenge Race in 2012 was run on 25 August. The race began from the Kokoda Archway and went for the first time via Kagi Village to Owers' Corner. The race was once again sponsored by Kokoda Trekking. The winner was trail porter Ramsy Idau of Kokoda, with a time of 18:28:00. Prize money was set at K10,000 PNG Kina. The race saw for the first time two Japanese runners competing against the eight Australians and 22 Papua New Guineans, on the 70th anniversary of the Kokoda Campaign. The two Japanese runners, Makoto Yoshimoto and Yukiya Higuchi finished in a time of 42:56:36.