Ларами таулары: Вайоминг пен Колорадоның табиғаты мен географиясы

Кіріспе

Вайоминг және Колорадо штатындағы тау тізбегі, 1952 жылғы американдық вестерн фильмі.

Ларами таулары – АҚШ-тың Роки тауларының шығыс жиегіндегі орташа биіктіктегі шаңырақтың тізбегі. Бұл тау жотасы Роки тауларының шығыс беткейіндегі тау тізбектерінің, әсіресе оңтүстікке қарай созылған Фронт жотасының ең солтүстік бөлігі болып табылады. Ларами таулары мен Бигхорн таулары арасындағы кеңістік Орегон жолы, Мормон жолы және Пони Экспресс сияқты тарихи жолдар үшін өткел болды. Ларами таулары Колорадоның солтүстігінен басталып, Вайоминг штатының оңтүстік-шығысына қарай Шайен мен Ларами қалалары арасында және солтүстікке қарай Касперге дейін үздіріліспен созылады. (Кейбір анықтамалар бойынша Ларами таулары тек Вайоминг штатында орналасқан.) Олар Ларами өзенінің атымен аталған, бұл өзен оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай тау тізбегін кесіп өтеді және шығыс Вайомингте Солтүстік Платте өзеніне құяды. Бұл таулар өз кезегінде Ларамид орогенезіне – шамамен 70 миллион жыл бұрын қазіргі Роки тауларын құраған Солтүстік Америка тақтасының көтерілуіне атын берді. Ларами тауларының ең биік бөліктері көбінесе мемлекеттік меншікте болып, Медисин Боу Раутт және Рузвельт ұлттық орман қорықтарының құрамына кіреді.

География

Таулар кең эрозиялық беткейден жоғары көтерілген Прекамбрий Шерман гранитінен тұратын монадноктардың тізбегінен құралған, олар кең ормансыз саябақтарды қалыптастырады. Олардың беттері теңіз деңгейінен шамамен 7000 фут (2134 м) биіктікте орналасқан. Роки тауларымен салыстырғанда әлдеқайда төмен болатын тау жотасының биік шыңдары айналасындағы жазықтан теңіз деңгейінен 8000 фут (2438 м) және 9500 фут (2896 м) биіктікке дейін тік көтеріледі. Вайоминг штатындағы Ларами шыңы (10274 фут / 3132 м) және Колорадо штатындағы Оңтүстік Балд тауы (11007 фут / 3355 м) ерекше жағдайларды құрайды. Гранитті топырақ айналасындағы монадноктардың эрозиясынан пайда болған және тиімді тереңдігі 3 негізгі тіршілік аймағы Ларамиде кездеседі: Жоғарғы Сонора, Өткінші және Канада аймақтары. Кейбір ерте дереккөздерде Ларами шыңында Хадсон аймағының болуы көрсетілген, бірақ бұл шыңның ең жоғарғы бөлігінде флора мен фаунада ерекшеліктер байқалмайды, себебі ол тек үлкен граниттік шұңқырдан тұрады. Таудың шығыс және солтүстік-шығыс беткейлерінде дала мен тау арасындағы көшу оңтүстік бөлігінде (Шейен мен Ларами арасында) өте жұмсақ, ал солтүстікке қарай күрт және тілгіленген болып келеді. Биіктігі Солтүстік Платте өзені бойында ең төменгі деңгейде, шамамен 4500 фут (1372 м) (1370 м) құрайды. Батыс беткейлеріндегі жалпы рельеф әлдеқайда төмен, өйткені Ларамиді шектеуші үш тауаралық алқаптың (Ширли, Ханна және Ларами алқаптары) едендері сирек 7000 футтан (2134 м) төмен түседі. Ларами тауларынан оңтүстік-батысқа қарай Ширли тауларына дейін кең жазық және жартылай шөлді дала созылады. Ларами алқабы Ларами тауларын Оңтүстік және Батыстағы Медисин-Боу тауларынан бөліп тұрады, ал оның едені бірнеше шұңқырлар мен ойыстардан (мысалы, Купер көлі) басқа 7000 футтан (2134 м) жоғары орналасқан. Ларами тауларын Ларами өзені екіге бөліп, Уитленд қаласының батысынан өтетін қапшағай арқылы ағып өтеді, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай ағып, Форт Ларами қаласының жанында Солтүстік Платте өзеніне қосылады. Бұл бөлініс тау жотасындағы үздіксіз қылқан жапырақты орманның оңтүстік шегарасын белгілейді және тау жотасын екі бөлікке бөледі. Оңтүстік бөлігі әдетте құрғақ және ашық, Pole Mountain және оның айналасындағы аймақты қоспағанда, орман өте сирек немесе мүлдем жоқ. Vedauwoo аймағындағы қызықты граниттік шұңқырлар альпинизмге және әдемі пикниктерге қолайлы жағдай жасайды. Таулар Каспер мен Шейен қалалары арасындағы 25-ші тас жолдан жақсы көрінеді. Interstate 80 және Union Pacific темір жолы Шейен мен Ларами арасындағы тау жотасынан "Гангпланк" деп аталатын биік жазықтың шеті арқылы өтеді.

The mountains consist of a series of Precambrian Sherman granite monadnocks rising above a broad erosion surface that form extensive unwooded parks whose surfaces are generally at about 7000 feet (2134 m) above sea level. The high peaks of the range, which are much lower than those commonly associated with the Rocky Mountains, rise abruptly above the surrounding peneplain to altitudes between 8000 feet (2438 m) and 9500 feet (2896 m) above sea level, with the exceptions of Laramie Peak in Wyoming which tops out at 10274 feet (3132 m) and South Bald Mountain in Colorado rising to 11007 feet (3355 m). The granitic soils were formed from the erosion of the surrounding monadnocks and have an effective depth of less than
Three principal life zones are represented in the Laramies: Upper Sonoran, Transition and Canadian. Some early sources indicated that the Hudsonian Zone occurs on Laramie Peak but there is nothing distinctive about either the flora or fauna on the top of this peak, for it consists of nothing but a large granite outcrop. On the eastern and north eastern slopes of the range the prairie/mountain transition is very gentle at the south end (between Cheyenne and Laramie) and much more abrupt and broken farther north. The elevation is lowest, about 4500 feet (1372 m) (1370 m), along the North Platte River. On the western slopes the total relief is much less, as the floors of the three intermontane basins that border the Laramies on this side (Shirley, Hanna and Laramie basins) rarely drop below 7000 feet (2134 m). An extensive high plain and semi desert extends from the Laramie Mountains south west as far as the Shirley Mountains. The Laramie Basin separates the Laramie Mountains from the Medicine Bow Mountains to the south and west, and its floor is above 7000 feet (2134 m) except for a few depressions and blowouts (such as Cooper Lake). The Laramie Mountains are bisected by the Laramie River, which cuts a canyon through the mountains roughly due west of Wheatland, and then continues its generally eastward course to join the North Platte River near the town of Fort Laramie. The division marks the southern end of the continuous coniferous forest in the range, and separates the range into two parts. The southern part is generally drier and much more open, with little or no forest except for the southern end at Pole Mountain and surrounding area, where the interesting granite outcrops at Vedauwoo provide climbing practice and grand picnic scenery. The range is prominently visible from Interstate 25 between Casper and Cheyenne. Interstate 80 and the Union Pacific Railroad cross the range between Cheyenne and Laramie on an outlying ramp of the High Plains called the "Gangplank".