«Мені сүйген тышпы» романы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Ян Флемингтің Джеймс Бонд романы, 1962 жылы шыққан Ян Флемингтің "Маған ғашық болған тыңшы" романы – Ян Флемингтің Джеймс Бонд сериясындағы тоғызыншы романы және оныншы кітабы, алғаш рет 1962 жылдың 16 сәуірінде «Джонатан Кейп» баспасында жарық көрді. Бұл Флемингтің ең қысқа және ең ашық жыныстық мазмұнды романы, сондай-ақ бірінші тұлғада баяндалған жалғыз Бонд романы. Романды жас канадалық әйел Вив Мишель баяндайды. Бонд кітаптың үштен екі бөлігінен кейін ғана пайда болады, Вивті екі қылмыскердің зорлап ұрып-сақтап өлтіруінен құтқару үшін дәл уақтылы келеді. Флеминг романға кіріспе жазып, Вив кейіпкерін қосымша автор ретінде мойындайды. Оқиғада Әйгілі Георгий мен аждаһа мотиві қайта-қайта қолданылады, сонымен қатар билік және жақсылық пен жамандық ниетімен әрекет ететіндер арасындағы моральдық беймәлімдік тақырыптары көтеріледі. Өзінің өмірбаянын айта отырып, сезімдері мен ниеттерін білдіретін баяндаушы ретінде Вив Бонд әлеміндегі ең жақсы сомдалған және толыққанды әйел кейіпкері деп танылды. Көптеген рецензенттер романға теріс пікір білдірді, ал кейбіреулері бұрынғы Бонд романдарының құрылымы мен стиліне оралуды тіледі. Рецензиялар жарияланғаннан кейін редакторына жазған хатында Флеминг «эксперимент күткендей болмағанын анық сезінемін» деген ойын білдірді. Сыншылардың жағымсыз пікірлерінен кейін Флеминг романның кейбір бөліктерін жарияламайтындыққа тырысты: ол Ұлыбританияда жұмсақ мұқабалы басылымға рұқсат бермеді және Гарри Солцман мен Альберт Р. Брокколиге фильм құқықтарын сатқанда, оларға тек атауын пайдалануға рұқсат берілді, бірақ кітаптың сюжеті қолданылмады. 1977 жылғы «Маған ғашық болған тыңшы» фильмінде, «Eon Productions» сериясының оныншы фильмінде, кітаптан тек атауы мен кейбір жаман жігіттердің бірі – Жақтардың кейіпкері алынған. Бұл Роджер Мурдың Бонд рөлінде ойнаған үшінші фильмі болды. «Маған ғашық болған тыңшы» романының өте өзгертілген нұсқасы 1967-1968 жылдар аралығында «Daily Express» газетінде күнделікті комикстер түрінде жарық көрді; ал романның британдық жұмсақ мұқабалы басылымы Флемингтің қайтысынан кейін жарық көрді.

James Bond novel by Ian Fleming
the original 1962 Ian Fleming novel

The Spy Who Loved Me is the ninth novel and tenth book in Ian Fleming's James Bond series, first published by Jonathan Cape on 16 April 1962. It is the shortest and most sexually explicit of Fleming's novels, as well as the only Bond novel told in the first person. Its narrator is a young Canadian woman, Viv Michel. Bond himself does not appear until two thirds of the way through the book, arriving at precisely the right moment to save Viv from being raped and murdered by two criminals. Fleming wrote a prologue to the novel giving the character Viv credit as a co author. The story uses a recurring motif of Saint George against the dragon, and contains themes of power, and the moral ambiguity between those acting with good and evil intent. As the narrator who tells her own backstory and expresses her emotions and motives, Viv has been described as the best realised and most rounded female character in the Bond canon. The reviewers were largely negative, with some expressing a desire for a return to the structure and form of the previous Bond novels. In a letter to his editor after the reviews had been published, Fleming reflected that "the experiment has obviously gone very much awry". Following the negative reactions of critics, Fleming attempted to suppress elements of the novel: he blocked a paperback edition in the United Kingdom and, when he sold the film rights to Harry Saltzman and Albert R. Broccoli, they were permitted to use the title but none of the plot of the book. In the 1977 film The Spy Who Loved Me, the tenth in the Eon Productions series, only the title and the character of one of the villains, Jaws, is taken from in the book. The film was the third to star Roger Moore as Bond. A heavily adapted version of The Spy Who Loved Me appeared in The Daily Express newspaper in daily comic strip format between 1967 and 1968; a British paperback edition of the novel was published after Fleming's death.

Жазу тарихы мен тарихы

1961 жылдың қаңтарына қарай автор Иан Флеминг алдыңғы сегіз жылда сегіз кітап жариялаған: жеті роман және әңгімелер жинағы. Тоғызыншы кітабы, «Тандербол», редакцияланып, өндіріске дайындалды; ол 1961 жылдың наурыз айының соңында шықты. Флеминг қаңтар айында «Мені жақсы көрген тыңшы» романын жазу үшін Ямайкадағы «Голденэй» иелігіне сапар шекті. Ол әдеттегідей жұмыс істеді, кейін «Кітаптар мен кітапшылар» журналында былай деп жазды: «Мен таңертең үш сағат жазамын, ал кешкі сағат алты мен жеті арасында тағы бір сағат жұмыс істеймін. Мен ешқашан ештеңені түзетпеймін және жазғандарымды қайта қарамаймын. Менің формулама сәйкес, күніне 2000 сөз жазасыз». «Мені жақсы көрген тыңшы» романын жазу оның басқа кітаптарына қарағанда оңайырақ болды деп тапты. Флеминг сол жылдың наурыз айында 113 беттік қолжазбен Лондонға оралды, ол Бонд кітаптарының арасындағы ең қысқасы еді. Басылымға дейін оқиғаға аздаған өзгерістер енгізілді. Кітап жарық көргеннен кейін, ол өзінің ұстанымын өзгерткенін түсіндіріп, «Джонатан Кейп» редакторы Майкл Ховардқа хат жазды: «Мен ересектерге арналған триллерлерім мектептерде оқылып жатыр және жастар Джеймс Бондты қаһарман етіп жатқанын білгенде таң қалдым. Сондықтан Бонд туралы ескерту айтатын әңгіме жазуды ойладым, әсіресе жас оқырмандардың санасында дұрыс түсінік қалыптастыру үшін. Бұл менің әдеттегі баяндау стиліммен мүмкін емес еді, сондықтан мен Бондты басқа жақтан, айтуға болатын болса, «батыстан» қарастыра алатын әйел кейіпкерді ойлап таптым. Мен мұны оның өмір жолы мен махаббат өмірінің тарихын оның өзінің сөздерімен баяндап бердім, оның екеуі де ескерту беретін сипатта болды». Флеминг Бонд романдарын жазуды күрделі деп тапты және «Мені жақсы көрген тыңшы» романында Бондты өлтіру арқылы серияны аяқтауды ойлады, бірақ жазу кезінде ойын өзгертті. Романды Флемингтің өмірбаянын жазған Эндрю Лайсетт Флемингтің «ең ұсақ және зорлыққа толы әңгімесі» деп сипаттады. Лайсетттің айтуынша, бұл Флемингтің сол кездегі көңіл-күйінің, әсіресе некедегі қиындықтарының көрінісі болуы мүмкін: ол Ямайкадағы көршісі Бланш Блэкуэллмен қарым-қатынаста болды, ал оның әйелі Энн Ұлыбританияның Лейбористік партиясының жетекшісі Хью Гейтскеллмен қарым-қатынаста болды. Флемингтің жазушы және режиссер Кевин МакКлоримен де шиеленіскен кәсіби қарым-қатынасы болды, олармен бірге ол фильм сценарийі үстінде жұмыс істеді, ақырында Флеминг оны «Тандербол» романы ретінде жариялады. Флеминг романдардағы оқиғалардың уақытын көрсетпесе де, Джон Грисвольд пен Генри Канцлер – екеуі де Ян Флеминг Publications үшін кітаптар жазған – романдық сериядағы оқиғалар мен жағдайларға негізделген әртүрлі уақыт белгілерін анықтады. Канцлер «Мені жақсы көрген тыңшы» оқиғасын 1960 жылы өткен деп санайды; Грисвольд оқиға 1961 жылдың қазан айында болды деп есептейді.

By January 1961 the author Ian Fleming had published eight books in the preceding eight years: seven novels and a collection of short stories. A ninth book, Thunderball, was being edited and prepared for production; it was released at the end of March 1961. Fleming travelled to his Goldeneye estate in Jamaica in January to write The Spy Who Loved Me. He followed his usual practice, which he later outlined in Books and Bookmen magazine: "I write for about three hours in the morning and I do another hour's work between six and seven in the evening. I never correct anything and I never go back to see what I have written By following my formula, you write 2,000 words a day." He found writing The Spy Who Loved Me easier than any of his other books. Fleming returned to London in March that year with a 113 page typescript, the shortest of any of the Bond books. Few alterations were made to the story before publication. After the book was published he wrote to Michael Howard, his editor at Jonathan Cape, to explain why he had changed his approach:

I had become increasingly surprised to find that my thrillers, which were designed for an adult audience, were being read in schools, and that young people were making a hero out of James Bond So it crossed my mind to write a cautionary tale about Bond, to put the record straight in the minds particularly of younger readers. It was impossible to do this in my usual narrative style and I therefore invented the fiction of a heroine through whom I could examine Bond from the other end of the gun barrel, so to speak. This I did by telling the story in her own words of her upbringing and love life, which consisted of two incidents, both of which were of a strongly cautionary nature. Fleming found writing the Bond novels increasingly arduous and had thoughts of finishing the series by killing Bond in The Spy Who Loved Me, but changed his mind while writing. The novel is described by Fleming's biographer Andrew Lycett as Fleming's "most sleazy and violent story ever". This, writes Lycett, may have been a reflection of Fleming's state of mind at the time, particularly his ongoing marital difficulties: he was having an affair with his neighbour on Jamaica, Blanche Blackwell, and his wife, Ann was in a relationship with Hugh Gaitskell, the Leader of the British Labour Party. Fleming also had a strained professional relationship with the writer and director, Kevin McClory, with whom he was working on a film treatment which eventually Fleming published as the novel Thunderball. Although Fleming did not date the events within his novels, John Griswold and Henry Chancellor—both of whom wrote books for Ian Fleming Publications—identified different timelines based on events and situations within the novel series as a whole. Chancellor put the events of The Spy Who Loved Me in 1960; Griswold considers the story to have taken place in October 1961.

Сюжеттік ойлар

"Мені сүйген тыңшы" үшін Флеминг осы уақытқа дейін жазған барлық шығармаларындағыдай, айналасындағы ортадан және өзінің тәжірибесінен шабыттанды. Адирондак тауларындағы Dreamy Pines Motel Флемингтің Вермонт штатындағы досының Black Hole Hollow Farm-ына бара жатқан жолда көріп өткен бір мотельге негізделген; Вив Виндзордағы Royalty Kinema кинотеатрында мемлекеттік мектеп оқушысы Дерекпен азғырылады, дәл осылай Флеминг жақын орналасқан Eton мемлекеттік мектебінде оқып жүргенде бір әйелді азғырып, сол мекемеде бойжеткендігінен айрылған. Оның Дерекпен Беркширдегі Кукхэм аймағында өткізген уақыты Флемингтің Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде болған кезіндегі қызметі мен тәжірибесіне ұқсас. Флеминг бұрынғы романдарымен салыстырғанда, кітабында қолдану үшін достары мен таныстарынан есімдер алды: The Sunday Times газетіндегі әріптесі Роберт Харлинг өзінің есімін оқиғадағы баспагерге берді, ал тағы бір екінші дәрежелі кейіпкер Фрэнк Дональдсон Энн Флемингтің досы Джек Дональдсонның құрметіне аталды. Флемингтің Ямайкадағы көршілерінің бірі Вивьен Стюарт болды, оның есімін Флеминг романның басты кейіпкеріне берді.

Кейіпкерлер

Романшы Раймонд Бенсон – кейіннен Бонд романдары сериясын жазған – Вивьен Мишельді Флемингтің ең жақсы сомдалған әйел кейіпкері деп санайды, себебі оқиға бірінші тұлғада баяндалады және романның үштен бірі оның өмірбаянына арналған. Бенсон Вивтің бұрынғы өмірдің құрбаны болғанына қарамастан, оның еркіндікке және қайратқа толы екенін атап өтеді. Вив 1950-ші жылдардың сәнді әйелдерінен ерекшеленеді, ол кемпингке баруды, балық аулауды және басқа да көшпенділік қызметтерді ұнатады; Канцлер бұл тұрғыдан ол, Бонд сияқты, Флемингтің қиялынан туған идеал екенін айтады. Академик Кристин Болд Вивтің өмірге наив көзқарас танытатынын және бұл кейіпкер Флемингтің ертерек Бонд оқиғаларында бейнеленген әйелдерге деген мизогиниялық көзқарасын күшейтетінін санайды. Болд Вивтің "Бондтың әйелдерге деген сексуалдық үстемдігін нығайтатынын" және оны құтқарып алғаннан кейін онымен жатып, осыны көрсететінін айтады. Осы тұста Флеминг (Вивтің аузынан) романда: "Барлық әйелдер жартылай зорлауды жақсы көреді. Олардың қолға түсуін ұнатады" деп жазады. Бұл мәлімдеме Флемингке сын тудырды. Журналист Бен Макинтайрдың пікірінше, "Флеминг зорлауды немесе тіпті жартылай зорлауды қорғамады, ол Бондтың табиғатындағы қатыгездік туралы идеяны күшейтіп, оқырмандарды дүрлікетуге тырысты. Егер осылай болса, ол күткеннен де әсерлі болды және әлі де солай". Зорлаудан және өлімнен құтылғаннан кейін, автор Ник Стоун былай дейді: "Соңында Вивьен үшін шешімге келмейді, тіпті катарсис те болмайды". Оқырманға оның "қорқынышты түннің" жаралары бұрынғы өміріне келген жараларға қосылатынын сезінуге болады. Романның басқа кейіпкерлеріне Флеминг аз назар бөледі. Тарихшы Джереми Блэк Вивтің екінші жары Куртты – немiс стереотипінің карикатурасы, сүйіспеншілікке немесе мейірімге қабілетсіз қатыгез расист, ол онымен қарым-қатынасын аяқтамас бұрын аборт жасауға мәжбүр етеді деп сипаттайды. Блэктің сөзіне сүйенсек, екі қарақшы, Слагсси мен Хоррор – "комикстерден шыққан зұлымдар, комикстерге лайық аттарымен". Олардың кейіпкерлері Бонд оқиғаларындағы басқа зұлымдар сияқты мәртебеге ие емес, олар екінші деңгейдегі кәсіби кісі өлтірушілер, бұл жазушы Мэтью Паркердің пікірінше, оларды оқиғаға сене білуге мүмкіндік береді. Канцлер романның суперзұлымның болмауы Флемингтің әлсіз туындыларының біріне жататынын айтады.

The novelist Raymond Benson—who later wrote a series of Bond novels—sees Vivienne Michel as the best realised female characterisation undertaken by Fleming, partly because the story is told in the first person narrative with the first third of the novel dedicated to her biography. Benson notes that while Viv has been a victim of life in the past, she is wilful and tough too. Viv is not a fashionable stylish woman of the 1950s, but one who likes camping, fishing and other outdoor activities; Chancellor states that in this respect, she is, like Bond, an ideal from Fleming's imagination. The academic Christine Bold considers that Viv demonstrates a naïve view of life, and that the character reinforces Fleming's misogynistic view of women as they had been portrayed in the earlier Bond stories. Bold sees that Viv "underwrites Bond's sexual dominance over women" by sleeping with him after he saves her. It is at this point in the novel that Fleming (as Viv) writes "All women love semi rape. They love to be taken." The claim was one for which Fleming was criticised. The opinion of the journalist Ben Macintyre is that "Fleming was not seriously defending rape, or even semi rape, but trying to shock by reinforcing the idea of Bond's essential cruelty. If so, he shocked far more than he intended, and he still does". Despite her rescue from near rape and death, the author Nick Stone thinks that:

at the end there is very little resolution for Vivienne, and next to no catharsis. The reader is left with the sense that she will only add the scars of her 'night of screaming terror' at the hands of the villains to those inflicted from her past. The other characters in the novel are given less attention by Fleming. The historian Jeremy Black describes how Viv's second lover, Kurt, is a caricature of a German—a cruel racist with little capacity for love or affection—who forces her to have an abortion before ending their affair. According to Black, the two thugs, Sluggsy and Horror, are "comic book villains with comic book names". Their characters are not given the same status as other villains in Bond stories, but are second rate professional killers which, the writer Matthew Parker thinks, makes them more believable in the story. Chancellor considers the novel's absence of a supervillain makes this one of Fleming's weaker works.

Стиль

"Мені сүйген тыңшы" романы басқа Бонд романдарынан тыңшылық оқиға емес екендігімен ерекшеленеді, ал осы аспектісіз "Бонд романының толық құралы, оның қатысуымен тірілгендей, жоқ", - дейді Блэк. Блэк Бонд канонындағы ең жақын нұсқаны 1960 жылғы Флеминг өте бағалаған жазушы В. Сомерсет Мом стилінде жазған, некелік қатынастар туралы "Квант жұбанышы" деген қысқа әңгіме деп санайды. "Мені сүйген тыңшы" романында тыңшылық элементтің болмауы және Вивтің ерте өміріне назар аударуы, осы романды Бонд канонында Флемингтің реализмге ең жақын туындысы етеді, сондай-ақ Флемингтің барлық романдарының арасында ең ашық жыныстық мазмұнды туындысы болып табылады. Бенсон Флемингтің жазу стилін талдап, оны "Флемингтің күшті әсері" деп сипаттайды: бұл стильдік ерекшелік оқырманды тараудан тарауға, тарау соңындағы қызықтыру арқылы кернеуді күшейтеді және келесі тарауға жеңеді. Бенсон "Мені сүйген тыңшы" романында да осы күшті әсердің сақталғанын, әйтсе де роман Вивтің өзінен баяндалғанын атап өтеді. Әдебиет сарапшысы Лерой Л. Панек "Мені сүйген тыңшы" романының махаббат туралы әңгіме екенін айтады; бұл роман "Флемингтің барлық туындыларында кездесетін бірқатар тенденцияларды бекітеді". Панек "Казино Рояль", "Алмаз мәңгілік", "Алтын саусақ", "Тандербол" және "Др. No" романдарының ішінде күшті романтикалық элементтер бар екенін көрсетеді. Романтикалық көзқараспен қарағанда, екі бандиттен Вивтің зорлау қаупі, оның Бондпен келісіммен болған жыныстық қатынасына қарсы қойылады.

Тақырыптар

Ол романға кірген кезде Бондты deus ex machina ретінде қарастырады. Басқа бірнеше Бонд оқиғаларындағыдай, «Мені сүйген тыңшы» сюжетінің негізінде Бондтың Святой Георгий рөліндегі аждаһаға қарсы күресі жатыр, Бонд қызды қорқынышты қауіптен құтқарады; Вив Бондтың сыртқы келбетіне, билігіне, еркектігіне тоқтала келе, оның ортағасырлық аңызбен байланысын тікелей көрсетеді:

Оның сыртқы келбетінің тартымдылығынан, билігінен, еркектігінен басқа, ол ештен келгендей, ертегілердегі ханзада сияқты мені аждаһардан құтқарды. Ол болмаса, бұрын қандай азаптар көргенімді Құдай біледі, қазір өлі болар едім. Ол машинасының дөңгелегін ауыстырып, кетіп қалуға немесе қауіп келгенде өзін құтқаруға дайын болуы мүмкін еді. Бірақ ол менің өмірім үшін өзінің өмірі үшін күрескендей күресті. Аждаһа өлген соң, ол мені жүлдесі ретінде алды. Роман жақсылық пен жамандық мәселесін көтеріп, полиция капитаны Вивке Бонд пен ұйымдасқан қылмыс арасындағы аласапыран әлемде жақсылық пен жамандық арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін ескертеді. Бенсон Вив Бонды алғаш көргенде оны тағы бір бандит деп ойлағанын айтады. Блэк оған қосылады және романның қара ниеті бар адамдардың билікті теріс пайдалануын, осал жандардың манипуляциялық және күшті күштердің құрсауына түсіп, қиындықтарға тап болатынын көрсетеді. Полиция қызметкерінің Вивпен әңгімелесуінен бұрын Бонд онымен жақсылық пен жамандық мәселесін талқылайды және оның жұмысының және өмір салтының құндылығы шамалы екенін айтады, соңында:

Бұл, шын мәнінде, бір күрделі ойын ғана. Бірақ халықаралық саясат, дипломатия – ұлтшылдықтың барлық құралдары мен елдер арасындағы билікке құмарлық та осылай. Ешкім бұл ойынды тоқтамайды. Бұл – аң аулау инстинктісі сияқты.

Жариялану тарихы

"Мені жақсы көрген тыңшы" 1962 жылы 16 сәуірде Ұлыбританияда Jonathan Cape баспасынан 221 беттік қалың қаптамамен жарық көрді. Вивтың сценарийді Флемингке бергендігі туралы пікірді сақтап қалу үшін, ол осы туындының тең авторы ретінде тізілді. Барлық алдыңғы алғашқы басылымдардағыдай, суретші Ричард Чоппинг мұқаба суретін жасады. Ол "Thunderball" үшін алған 200 гинейден (210 фунт стерлинг) 250 гинейге (262,50 фунт стерлинг) өсірді. Суретте Fairbairn–Sykes коммандос пышағы бейнеленді; Флеминг өзінің редакторы Майкл Ховардтан, Jonathan Cape баспасынан, Чоппинг үшін үлгі ретінде осы пышақты қарызға алды. "Мені жақсы көрген тыңшы" кітабы АҚШ-та Viking Books баспасынан 1962 жылдың сәуір айында жарық көрді, оның көлемі 211 беттен тұрды. АҚШ-та бұл туынды кейіннен Stag журналында "Motel Nymph" деген атаумен жарияланды. Флеминг кейін "Мені жақсы көрген тыңшы" туралы "эксперимент күткендей нәтиже бермеді" деді. Романның жыныстық мазмұнына байланысты ол бірнеше елде, соның ішінде Родезия және Ньясаленд Федерациясында, Оңтүстік Африкада және Австралияда тыйым салынды. Романға реакция соншалықты нашар болды, Флеминг кітапты қайта басып шығармауды және жұқа қаптамалы нұсқасын шығармауды өтінді. Ұлыбритания нарығында Pan Books баспасы 1964 жылы Флеминг қайтыс болғаннан кейін 1967 жылдың мамырында оның жұқа қаптамалы нұсқасын шығарғанға дейін кітаптың жұқа қаптамалы нұсқасы шыққан жоқ. Бұл жыл соңына дейін 517 000 дана сатылды, бұл Флемингтің туындыларының ең жақсы бірінші жылдық сатылымы болды (808 000 дана сатылған "Thunderball" ерекшелік). Алғашқы басылымынан бері кітап көптеген қалың және жұқа қаптамалы басылымдарда жарық көрді, бірнеше тілге аударылды және, 2023 жылға дейін басылымнан шыққан жоқ. 2023 жылы Ian Fleming Publications – Флемингтің әдеби мұрасын басқаратын компания – кейбір нәсілдік және этникалық сипаттамаларды жою немесе өзгертү үшін сезімталдық сараптамасының аясында Бонд сериясын өңдеді. "Мені жақсы көрген тыңшы" романынан "Зорлаудың тәтті дәмі" деген тіркес жаңа басылымда сақталды. Өңделген серияның жарыққа шығуы Бонд романдарының біріншісі – "Казино Рояльдің" 70 жылдығына орай болды.

The Spy Who Loved Me was released in the UK on 16 April 1962 as a hardcover edition by the publishers Jonathan Cape; it was 221 pages long. To continue the conceit that Viv had given the script to Fleming, she was listed as a co author of the work. As he had with all of the previous first editions, the artist Richard Chopping undertook the cover art. He raised his fee from the 200 guineas (£210) he had charged for Thunderball to 250 guineas (£262.50). The artwork included a Fairbairn–Sykes commando knife; Fleming borrowed one owned by his editor, Michael Howard at Jonathan Cape, as a model for Chopping. The Spy Who Loved Me was published in the US by Viking Books in April 1962; it was 211 pages long. In the US the story was also later published in Stag magazine, with the title changed to Motel Nymph. Fleming later said of The Spy Who Loved Me that "the experiment has obviously gone very much awry". Because of the sexual content in the novel, it was banned in a number of countries, including in the Federation of Rhodesia and Nyasaland, South Africa and Australia. The reception to the novel was so bad that Fleming requested there should be no reprints or paperback version of the book. For the British market no paperback version appeared until Pan Books published a copy in May 1967, after Fleming's death in 1964. This sold 517,000 copies before the end of the year, the best first year sales of any of Fleming's works, with the exception of Thunderball, which sold 808,000 copies. Since its initial publication the book has been issued in numerous hardback and paperback editions, translated into several languages and, as at , has never been out of print. In 2023 Ian Fleming Publications—the company that administers Fleming's literary works—had the Bond series edited as part of a sensitivity review to remove or reword some racial or ethnic descriptors. The phrase "sweet tang of rape" from The Spy Who Loved Me was retained in the new release. The release of the bowdlerised series was on the 70th anniversary of Casino Royale, the first Bond novel.

Сыни қабылдау

Сыншылар Флемингтің Бонд формуласымен жасаған тәжірибесін қабылдамады, ал тарихшы Блэк «Мені сүйген тыңшы» кітабы барлық Бонд кітаптарының арасында ең жаман қабылданып, жазылғанын атап өтті. Мысалы, The Sunday Telegraph газеті «Ойбай, ойбай, ойбай! Мырза Флеминг бұрын қандай кітаптар жазған екенін ойласаңыз!» деп жазды, ал The Glasgow Herald Флемингтің жазушылық мансабы аяқталды деп есептеді: «Оның сюжет ойлап табу қабілеті дерлік толығымен жойылды және ол жылдам дамыған оқиғаны жоғарғы сыныптан шыққан саяхатшының өкінішті оқиғаларымен алмастыруға мәжбүр болды, бұл оқиғалар егжей-тегжейлі айтылды». The Observer журналында жазған Морис Ричардсон осы әңгімені «жаңа және өкінішті, тіпті толығымен оқылмайтын нұсқа» деп сипаттады, содан кейін «Бұл Бондтың толық жойылуын корнографияның отында білдірмейді деп үміттенді». Ричардсон өзінің мақаласын Флемингті сынап, «Неге бұл тапқыр автор төмен емес, жоғары жаза алмайды?» деп сұрады. The Times газетінің сыншысы Бондты «адамнан гөрі культ» деп сипаттап, оны «махаббат пен соғыста аяусыз, сәнді тиімді» деді. Керісінше, сыншы тәжірибені жоққа шығарып, «романда Флемингтің әдеттегі мұқият құрылымы жоқ және оны көңіл көшірмейтін нәрсе деп санау керек» деп жазды. Рецензент Джон Флетчер мұны «Микки Спиллейн Романдық романдар қауымдастығына басып кіруге тырысқандай» деп ойлады. Филип Стэд The Times Literary Supplement журналында жазғанда, кітаптағы сюжетті «Адамды әдемі әйел мен аңның ауру нұсқасы» деп қарастырды. Бұл мақалада Бонд оқиға орнына келгенде Вивтің екі қарақшыдан қорқып тұрғанын көргенде, ол «әдеттегідей [мәселені] шешеді. Көп мөлшерде оқ-дәрі жұмсалады, сыдырғыш жабылады және әдеттегі жыныстық қатынас өлтірумен байланысты болады». Вернон Сканнелл, The Listener журналының сыншысы ретінде «Мені сүйген тыңшыны» «жағымсыз сияқты ақымақ» деп санады. Бірақ оны ең қатты ренжіткені – «оның тым жалықтыратын, шаршататын» болғаны еді. Time журналының сыншысы «Мені сүйген тыңшы» кітабында жоғары ставкалы құмар ойындар, тамаққа тапсырыс беру, азаптау, сұр Bentley және Blades клубының жоқ екеніне өкініш білдірді. Сондай-ақ, сыншы «Иан Флемингтің соңғы кітабының жартысынан астам бөлігіне дейін Джеймс Бондтың қатыгез, сұлу, жарақаттанған беті көрінбейтіні» 1962 жылы күтілетін шок пен көңіл көшірмейтін жағдайлардың бірі екенін айтты. Энтони Бухер – Флемингтің өмірбаянын жазған Джон Пирсон «Бондқа қарсы және Флемингке қарсы адам» деп сипаттаған сыншы, осы арада «автор бұрын-соңды болмаған төмен деңгейге жетті» деп жазды. Барлық пікірлер теріс болған жоқ. Эстер Говард The Spectator журналында «Таңғаларлықтай, Иан Флемингтің жаңа кітабы романтикалық және Англиядағы ерте жыныстық қатынастан (бұл өте жақсы орындалған) басқа, баяндаушының Джеймс Бонд сияқты ер адамнан өлім мен одан да жаман нәрселерден құтқарылуы қаншалықты қызықты екенін көрсету үшін қажеттісінше жаман емес» деп жазды. «Мен өзім Дафна дю Мориердің стилін ұнатамын және осылай ұнатамын, бірақ оның шынайы жанкүйерлері ұнататынына күмәнданамын».

Critics did not welcome Fleming's experiment with the Bond formula and the historian Black notes that The Spy Who Loved Me had the worst reception of all the Bond books. The Sunday Telegraph, for example, wrote "Oh dear, oh dear, oh dear! And to think of the books Mr Fleming once wrote!" while The Glasgow Herald thought Fleming's writing career was over: "His ability to invent a plot has deserted him almost entirely and he has had to substitute for a fast moving story the sorry misadventures of an upper class tramp, told in dreary detail." Writing in The Observer, Maurice Richardson described the tale as "a new and regrettable if not altogether unreadable variation", going on to hope that "this doesn't spell the total eclipse of Bond in a blaze of cornography". Richardson ended his piece by berating Fleming, asking "why can't this cunning author write up a bit instead of down?" The critic for The Times was not dismissive of Bond, describing him as "less a person than a cult" who is "ruthlessly, fashionably efficient in both love and war". Rather, the critic dismisses the experiment, writing that "the novel lacks Mr. Fleming's usual careful construction and must be written off as a disappointment." The reviewer John Fletcher thought that it was "as if Mickey Spillane had tried to gatecrash his way into the Romantic Novelists' Association". Philip Stead, writing in The Times Literary Supplement considered the novel's plot to be "a morbid version of that of Beauty and the Beast". The review noted that once Bond arrives on the scene to find Viv threatened by the two thugs, he "solves [the problem] in his usual way. A great quantity of ammunition is expended, the zip fastener is kept busy and the customary sexual consummation is associated with the kill." Vernon Scannell, as critic for The Listener, considered The Spy Who Loved Me to be "as silly as it is unpleasant". What aggrieved him most, however, was that it was "so unremittingly, so grindingly boring". The critic for Time lamented the fact that "unaccountably lacking in The Spy Who Loved Me are the High Stake Gambling Scene, the Meal Ordering Scene, the Torture Scene, the battleship grey Bentley and Blades Club". The critic also bemoaned the fact that "among the shocks and disappointments 1962 still has in store is the discovery that the cruel, handsome, scarred face of James Bond does not turn up until more than halfway through Ian Fleming's latest book". Anthony Boucher—a critic described by Fleming's biographer, John Pearson, as "throughout an avid anti Bond and an anti Fleming man"—meanwhile wrote that the "author has reached an unprecedented low". Not all reviews were negative. Esther Howard wrote in The Spectator, "Surprisingly Ian Fleming's new book is a romantic one and, except for some early sex in England (rather well done, this) only just as nasty as is needed to show how absolutely thrilling it is for the narrator to be rescued from both death and worse – than by a he man like James Bond. Myself, I like the Daphne du Maurier touch and prefer it this way but I doubt his real fans will."

Бейімделулер

Бұрынғы Бонд шығармалары The Daily Express газетінде бөлім-бөлім жарияланған, бірақ газет «Мені жақсы көрген тыңшы» ромасын жариялау мүмкіндігінен бас тартты, себебі оның мазмұны әдеттегі Бонд кітаптарынан тым өзгеше болды. Роман Джим Лоуренс жазған және Ярослав Хорак салған күнделікті комикс түрінде бейімделді. Ол 1967 жылдың 18 желтоқсанынан 1968 жылдың 3 қазанына дейін The Daily Express газетінде жарияланып, әлем бойынша таратылды. «Мені жақсы көрген тыңшы» романы Флемингтің газет үшін комикс ретінде бейімделген соңғы туындысы болды. Комикс 2011 жылы Titan Books баспасымен «The James Bond Omnibus» атты жинақтың екінші томында қайта басылды; жинаққа «The Man with the Golden Gun», «You Only Live Twice» және «Octopussy» кіретін еді. 1977 жылы «The Spy Who Loved Me» атауы Eon Productions компаниясының туындыларының оныншы фильмі үшін пайдаланылды. Бұл Роджер Мурдың Бонд рөлінде ойнаған үшінші фильмі болды. Флеминг роман сюжетінің ешқайсысы фильмде болмауын қатаң талап еткенімен, атауды пайдалану құқығы тек атау ғана қолданылатындығы негізінде берілді, алайда фильмде стальной тісті кейіпкер, Horror, Jaws деп өзгертіліп қосылды.