Кіріспе

Бат, Сомерсет қаласындағы дөңгелек грузин көшесі

"Цирк" – Англияның Сомерсет аймағындағы Бат қаласындағы ірі қалалық үйлердің тарихи шеңбері. Архитектор Джон Вуд, Ересек жасай бастаған бұл құрылыс 1754 және 1768 жылдар аралығында салынды және грузин архитектурасының ең көрнекті мысалы саналады. "Цирк" латын тілінде сақина, сопақ немесе дөңгелек деген мағынаны білдіреді. Бұл құрылыс I санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген. "Цирк" ортасында шарбақ бар, үш тең бөлікке бөлінген. Әр бөлік үш кіреберістің біріне қарап тұрады, осылайша классикалық фасады әрқашан тіке алға қарай көрінеді.

Тарих

Бастапқыда Патша циркі деп аталған циркті сәулетші Джон Вуд Ұлы жобалаған. Вуд Баттың Ұлыбританиядағы друидтер қызметінің басты орталығы болғанына сенді. Ол сыртқы жер бетіндегі диаметрі 99 метр (325 фут) болатын Стоунхенджді зерттеді және оны ұқсату үшін 97 метр (318 фут) диаметрлі циркті жобалады. Бірінші тас қаланғаннан кейін үш айдан аспай Вуд қайтыс болды; оның ұлы Джон Вуд Кіші әкесінің жобасы бойынша жұмысты аяқтады. Оңтүстік-батыс бөлігіне алғашқы жалдау шарты 1755–1767 жылдары, оңтүстік-шығыс бөлігіне 1762–1766 жылдары, ал солтүстік бөлігіне 1764–1766 жылдары берілді. Цирк Джон Вуд Ұлының қала үшін классикалық палладиан сәулеттік ландшафты құру туралы ұлы арманының бір бөлігі болды. Басқа жобалардың ішінде жақын жердегі Королева алаңы және ешқашан салынбаған Форум бар. Вудтың мансабының шыңы – "Цирк" оның шедеврі саналады. Суретші Томас Гейнсборо 1758 мен 1774 жылдар аралығында 17-ші үйde тұрды және оның бір бөлігін портрет студиясы ретінде пайдаланды. 15-ші үйде 19-шы ғасырдың бірінші жартысында адмирал сэр Ричард Бикертон мен оның отбасы тұрды. 1942 жылдың 25-26 сәуірінде Батқа жасалған бомбалау шабуылы кезінде, Корольдік әуе күштері Любекке шабуыл жасағаннан кейін Англияға жасалған жауап шабуылының бірі ретінде, циркке бомба түсіп, бірнеше үйді қиратты. Бұл үйлер кейіннен бастапқы стилінде қайта жаңартылды. Сәулет тарихшысы Дэн Крюкшенк циркті 2002 жылғы BBC телеарнасының "Ұлыбританияның ең үздік ғимараттары" атты деректік фильмі үшін жасаған бес таңдауының бірі ретінде таңдады.

Дизайн

Үш классикалық ордер (грек дорикалық, римдік/композиттік және коринфтік) әсем қисық қасбеттерде бірінің үстіне бірі орналасқан. Дорикалық антаблетураның фризі, жыландар, теңіз символы, өнер мен ғылымды бейнелейтін бейнелер және масондық символы бар 525 суретті эмблемамен кезектесіп триглифтермен әшекейленген. Парапет тас еліктермен безендірілген. Төбеден қарағанда, Цирк, Квинс-сквер және оған жапсарлас Гей-көшесі кілт тәрізді пішін құрайды, бұл Вудтың көптеген ғимараттарын әшекейлейтін масондық символға ұқсас. Орталық аймақ бастапқыда үйлерді сумен жабдықтаған орталықтағы су резервуарын жабатын тас плиткалармен төселген. 1800 жылы Цирк тұрғындары ашық кеңістіктің орталық бөлігін баққа айналдырды. Қазір орталық аймақ шөппен жабылған және үлкен жапырақты қарағайлардың тобына мекендейді.