Жаңа тропикалық биогеографиялық аймақ

Кіріспе

Жердің сегіз биогеографиялық аймағының бірі

Неотропикалық аймақ – Жердің құрлық бетін құрайтын сегіз биогеографиялық аймақтың бірі. Географиялық тұрғыдан, ол Американың тропикалық құрлықтық экорегиондарын және Оңтүстік Американың барлық қоңыржай аймағын қамтиды.

Анықтама

Биогеографияда Неотропикалық аймақ – Жер бетіндегі сегіз аймақтың бірі. Бұл аймаққа Оңтүстік Америка, Орталық Америка, Кариб аралдары және Солтүстік Американың оңтүстік бөлігі кіреді. Мексикада Юкатан түбегі, оңтүстік жазықтары, сондай-ақ Баха-Калифорния түбегінің оңтүстік ұшын қоса, шығыс және батыс жағалауларының көп бөлігі Неотропикалық аймаққа жатады. АҚШ-та Оңтүстік Флорида және жағалау бойындағы Орталық Флорида Неотропикалық деп есептеледі. Аймаққа Оңтүстік Американың қоңыржал бөлігі де кіреді. Керісінше, Неотропикалық флористикалық патшалығы Оңтүстік Американың ең оңтүстік бөлігін қамтымайды, ол Антарктика патшалығына жатқызылады. Неотропикалық аймақ флора және фаунаның ұқсастығымен шектеледі. Оның фаунасы мен флорасы екі континенттің ұзақ ажырауына байланысты, Неарктикалық аймақтан (Солтүстік Американың көп бөлігін қамтиды) ерекшеленеді. Панама мойынының пайда болуы екі континентті 2-3 миллион жыл бұрын біріктірді, нәтижесінде маңызды биогеографиялық оқиға – Ұлы Америкалық алмасу орын алды. Неотропикалық аймақ басқа аймақтарға қарағанда тропикалық жаңбырлы ормандарға (тропикалық және субтропикалық ылғалды кең жапырақты ормандарға) толы, ол Оңтүстік Мексикадан Орталық Америка және Оңтүстік Американың солтүстігі арқылы Бразилияның оңтүстігіне дейін, соның ішінде алып Амазонка жаңбырлы орманды қамтиды. Бұл жаңбырлы орманды экорегиондар Жердегі биологиялық әртүрліліктің ең маңызды ошақтарының бірі болып табылады. Бұл жаңбырлы ормандарда әр түрлі дәрежеде өздерінің ерекше және дәстүрлі мәдениеттерін сақтап, осы ортада күн көріп тұратын көптеген жергілікті халықтар мекендейді. Дегенмен, сыртқы ықпалдарға әлі де толық дерлік тимеген осы халықтардың саны айтарлықтай азайып барады, сонымен қатар урбанизация, жолдар, мал шаруашылығы және орман өнеркәсібі олардың дәстүрлі жерлеріне және ортасына еніп жатыр. Бірақ, осы қиын жағдайларға қарамастан, адамзаттың әртүрлілігінің бұл үлкен "қоры" сақталып келеді, бірақ оның көлемі азайып барады. Оңтүстік Америкада ғана 350-400 жергілікті тіл мен диалект әлі де тірі (европалықтармен алғашқы байланыс кезінде шамамен 1500 болған), олар шамамен 37 түрлі тілдік отбасыға және тағы бірқатар жіктелмеген және оқшауланған тілдерге жатады. Осы тілдердің көптегені мен олардың мәдениеттері де жойылу қаупінде. Осыған байланысты, Неотропикалық аймақтағы табиғатты қорғау өзекті саяси мәселе болып табылады және даму, жергілікті халықтардың құқықтары мен экологиялық құқықтар, сондай-ақ табиғи ресурстарға қол жеткізу немесе иелік ету туралы көптеген пікірталастарды тудырады.

In biogeography, the Neotropic or Neotropical realm is one of the eight terrestrial realms. This realm includes South America, Central America, the Caribbean islands, and southern North America. In Mexico, the Yucatán Peninsula and southern lowlands, and most of the east and west coastlines, including the southern tip of the Baja California Peninsula are Neotropical. In the United States southern Florida and coastal Central Florida are considered Neotropical. The realm also includes temperate southern South America. In contrast, the Neotropical Floristic Kingdom excludes southernmost South America, which instead is placed in the Antarctic kingdom. The Neotropic is delimited by similarities in fauna or flora. Its fauna and flora are distinct from the Nearctic realm (which includes most of North America) because of the long separation of the two continents. The formation of the Isthmus of Panama joined the two continents two to three million years ago, precipitating the Great American Interchange, an important biogeographical event. The Neotropic includes more tropical rainforest (tropical and subtropical moist broadleaf forests) than any other realm, extending from southern Mexico through Central America and northern South America to southern Brazil, including the vast Amazon rainforest. These rainforest ecoregions are one of the most important reserves of biodiversity on Earth. These rainforests are also home to a diverse array of indigenous peoples, who to varying degrees persist in their autonomous and traditional cultures and subsistence within this environment. The number of these peoples who are as yet relatively untouched by external influences continues to decline significantly, however, along with the near exponential expansion of urbanization, roads, pastoralism and forest industries which encroach on their customary lands and environment. Nevertheless, amidst these declining circumstances this vast "reservoir" of human diversity continues to survive, albeit much depleted. In South America alone, some 350–400 indigenous languages and dialects are still living (down from an estimated 1,500 at the time of first European contact), in about 37 distinct language families and a further number of unclassified and isolate languages. Many of these languages and their cultures are also endangered. Accordingly, conservation in the Neotropical realm is a hot political concern, and raises many arguments about development versus indigenous versus ecological rights and access to or ownership of natural resources.

Экологиялық маңызды аймақтар

Дүниежүзілік табиғат қоры (WWF) осы аймақты биоаймақтарға бөледі, олар "бірнеше мекендеу типтерін қамтитын, бірақ жоғары таксономиялық деңгейде (туыс, отбасы) биогеографиялық жағынан жақын, мықты байланысы бар географиялық екоаймақтар жиынтығы" деп анықталады. Лавр орманы және басқа да бұлтты ормандар – субтропикалық және қоңыржай климатты орман, олар жоғары ылғалдылық және салыстырмалы түрде тұрақты, қоңыржай температурасы бар аймақтарда табалады. Тропикалық жаңбырлы ормандар, тропикалық және субтропикалық ылғалды кең жапырақты ормандар Солтүстік Американың оңтүстігінде, Амазонияда, Кариб теңізі аймағында, Орталық Америкада, Солтүстік және Орталық Анды тауларында кең таралған.

Амазония

Амазония биоаймағы негізінен тропикалық ылғалды кең жапырақты орманмен жабылып, оның ішінде Анд тауларынан Атлант мұхитына дейін созылған алып Амазонка орманы мен Гвиананың жазық орманды аймақтарын қамтиды. Биоаймаққа тропикалық саванна және тропикалық құрғақ орман экоаймақтары да кіреді.

Орталық Анды

Орталық Анды таулары Гуаякиль және Пенас шығанақтары аралығында жатыр, осылайша Оңтүстік Эквадор, Чили, Перу, Батыс Боливия және Солтүстік-батыс және Батыс Аргентинаны қамтиды.

Оңтүстік Американың шығысы

Шығыс Оңтүстік Америкаға Бразилияның солтүстік-шығысындағы Каатинга құрғақ бұталы жерлері, Бразилия үстіртінің кең Серрадо далалары мен саванналары, сондай-ақ Пантанал және Чако далалары кіреді. Бразилияның шығысындағы түрлі Атлантикалық орман Каатинга мен Серрадо арқылы Амазония орманнан бөлінген және ерекше флора мен фаунаға ие.

Солтүстік Анды

Эквадор мен Колумбиядағы Гуаякиль шығанағының солтүстігінде Баудо немесе Жағалау таулары мен Батыс Кордильераны құрайтын аккрециялық мұхиттық террандар (дискретті аллоктон фрагменттер) қалыптасқан.

Ориноко

Ориноко – ылғалды, жапырақты орманды және су толы жерлерден тұратын аймақ. Ол негізінен Ориноко өзенінің су жинау алабын және оған жақын жатқан жазық орманды жерлерді қамтиды. Бұл аймаққа Венесуэланың көп бөлігі, Колумбияның бір бөлігі, сондай-ақ Тринидад және Тобаго кіреді.

Оңтүстік Оңтүстік Америка

Оңтүстік Американың оңтүстік-батыс бөлігіндегі қоңыржай орман экорегиондары, оның ішінде Вальдивия қоңыржай жаңбырлы ормандары мен Магеллан субполярлық ормандарының экорегиондары, сондай-ақ Хуан Фернандес аралдары мен Девентурадас аралдары, ежелгі Антарктика флорасының панасы болып табылады. Оған оңтүстік бук (Nothofagus), подокарптар, алерсе (Fitzroya cupressoides) және араукария сонымен қатар шиқылдақ ағаш (Araucaria araucana) сияқты ағаштар кіреді. Бұл жаңбырлы ормандар кең ауқымды кесу және оларды жылдам өсетін, жергілікті емес қарағайлар мен эвкалипттермен алмастыру қаупіне тап болып отыр.

Тарих

Оңтүстік Америка бастапқыда Африка, Австралия, Үндістан, Жаңа Зеландия және Антарктиданы қамтитын Гондвана суперконтинентінің бір бөлігі болды, ал Неотропикалық аймақ осы басқа құрлықтармен көптеген өсімдіктер мен жануарлардың тектік байланыстарын, соның ішінде қап сүтқоректілерін және Антарктида флорасын бөліседі. Гондвананың толық ыдырауы шамамен 110 миллион жыл бұрын болды, нәтижесінде Оңтүстік Америка Африкадан бөлініп, солтүстік және батысқа қарай қозғалды. 66 миллион жыл бұрын болған Бор-Палеоген жойылған оқиғасы жергілікті флора мен фаунаны өзгертті. Көп ұзамай, шамамен екі-үш миллион жыл бұрын, Панама мойынының пайда болуымен Оңтүстік Америка Солтүстік Америкамен қосылды, бұл екі құрлық арасында биологиялық алмасуға, яғни Ұлы Америкалық алмасуға мүмкіндік берді. Оңтүстік Американың Вирджиния опоссумының (Didelphis virginiana) және армадиллоның ата-тегі Солтүстік Америкаға көшті, ал Солтүстік Американың түйелер тұқымдасының, соның ішінде ламаның (Lama glama) ата-тегі оңтүстікке қарай жылжыды. Бұл алмасудың ұзақ мерзімді салдары Оңтүстік Американың көптеген түрлерінің жойылуына әкелді, көбінесе солтүстік түрлерінің басымдығынан.

Жалпы және келтірілген әдебиеттер

Альберт, Дж. С. және Р. Э. Рейс (2011). Неотропикалық тұщы су балықтарының тарихи биогеографиясы. Калифорния университеті баспасы, Беркли. 424 б. Бекуэрт, Джозеф С. "АҚШ және Канададағы Polistes туысының алғашқы зерттеуі, сондай-ақ кейбір жаңа Солтүстік және Оңтүстік Америка түрлерінің сипаттамалары (Hymenoptera; Vespidæ)". Нью-Йорк энтомологиялық қоғамының журналы 48.1 (1940): 1–31. Кокс, К. Б.; П. Д. Мур (1985). Биогеография: Экологиялық және эволюциялық тәсіл (Төртінші басылым). Blackwell Scientific Publications, Оксфорд. Динерштейн, Э., Олсон, Д., Грэм, Д. Дж. және т.б. (1995). Латын Америкасы мен Кариб аймағының құрлықтағы экоаймақтарының сақталуын бағалау. Әлемдік банк, Вашингтон, округ Колумбия. Олсон, Д. М., Б. Чернофф, Г. Берджесс, И. Дэвидсон, П. Каневари, Э. Динерштейн, Г. Кастро, В. Морисет, Р. Абель және Э. Толедо. 1997. Латын Америкасы мен Кариб теңізінің тұщы су биоәртүрлілігі: сақтауды бағалау. Дайындалған есеп. Әлемдік жабайы табиғат қоры (WWF) АҚШ, Wetlands International, Биоәртүрлілікті қолдау бағдарламасы және АҚШ Халықаралық даму агенттігі, Вашингтон, округ Колумбия. Рейс, Р. Э., С. О. Кулландер және К. Дж. Феррарис (2003). Оңтүстік және Орталық Американың тұщы су балықтарының тізімі. Edipucrs, Порту-Алегри. 729 б. Удварди, М. Д. Ф. (1975). Әлемнің биогеографиялық провинцияларының жіктелуі. IUCN Occasional Paper № 18. Морж, Швейцария: IUCN. van der Sleen, Peter және James S. Albert, ред. Амазонка, Ориноко және Гвиана балықтарына арналған анықтамалық. Принстон университетінің баспасы, 2017.