Кіріспе

Жердің сегіз экологиялық аймағының бірі

Индомалай аймағы – сегіз биогеографиялық аймақтың бірі. Ол Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияның көп бөлігін, сондай-ақ Шығыс Азияның оңтүстік бөліктерін қамтиды. Биогеографтар Индомалаяны «Шығыс әлемі» деп те атайды. Индомалея Үндістан субконтинентінің және Оңтүстік-Шығыс Азияның барлық аймағын, Оңтүстік Қытайдың жазық жерлерін және Индонезия арқылы Суматра, Ява, Бали және Борнеоға дейін созылады. Индомалаяның шекарасы – Альфред Рассел Уоллес есімімен аталған Уоллес сызығының шығысында Австралазия орналасқан. Индомалаяға Филиппин, жазық Тайвань және Жапонияның Рюкью аралдары да кіреді. Индомалаяның көп бөлігі бастапқыда орманмен жабылған, тропикалық және субтропикалық ылғалды кең жапырақты ормандармен, ал Үндістанның көп бөлігінде және Оңтүстік-Шығыс Азияның кейбір аймақтарында тропикалық және субтропикалық құрғақ кең жапырақты ормандар басым. Индомалая тропикалық ормандары өте әртүрлі және құрамы бай, экономикалық маңызы бар ағаштарға толы, әсіресе Dipterocarpaceae және Fabaceae тұқымдастықтарында.

Экологиялық маңызды аймақтар

Дүниежүзілік жабайы табиғат қоры (WWF) Индомалай аймағын үш биоаймаққа бөледі, оларды "бірнеше мекендеу типтерін қамтуы мүмкін, бірақ жоғары таксономиялық деңгейде (туыс, отбасы) айқын биогеографиялық байланыстары бар географиялық топтамалар" деп анықтайды.

Үндістан субконтиненті

Үндістан субконтинентінің биоаймағы Үндістанның, Бангладештің, Непалдың, Бутанның және Шри-Ланканың көп бөлігін, сондай-ақ Пәкістанның шығыс бөліктерін қамтиды. Индукуш, Қарақорым, Гималай және Паткай таулары биоаймақты солтүстік-батыста, солтүстікте және солтүстік-шығыста шектеді; бұл таулар 45 миллион жыл бұрын Үндістан субконтинентінің Азиямен соқтығысуынан пайда болған. Индукуш, Қарақорым және Гималай Үндістан субконтинентінің субтропикалық және тропикалық флорасы мен фаунасы мен қоңыржай белдеудегі Палеарктика аймағы арасындағы маңызды биогеографиялық шекара болып табылады.

Индокитай

Индокитай биоаймағына Мьянма, Таиланд, Лаос, Вьетнам және Камбоджа елдері, сондай-ақ Оңтүстік Қытайдың субтропикалық ормандары кіреді. Бұл аймақ құрлықтағы Оңтүстік-Шығыс Азияның көп бөлігін қамтиды.

Санда шельфі және Филиппиндер

Малайзия – Индомалайя мен Австралия шекарасында орналасқан ботаникалық провинция. Оған Малайя түбегі, Индонезияның батыс аралдары (Сандаланд деп аталады), Филиппин, Индонезияның шығыс аралдары және Жаңа Гвинея кіреді. Малайзия ботаникалық тұрғыдан көп жағынан ортақ, бірақ Уоллес сызығының шығысы мен батысы арасында құрлықтағы жануарлар түрлерінде үлкен айырмашылықтар бар; Сандаланд фаунасын материктік Азиямен бөліседі, ал Уоллес сызығының шығысындағы аралдардың құрлықтағы фаунасы, кем дегенде бір бөлігі Австралия текті жануарлардан – мысалы, сүтқоректілердің қап тасымалдаушылары мен қанатсыз құстардан тараған.

Тарих

Индомалайя флорасы Лавразия және Гондвананың ежелгі суперконтиненттерінен элементтерді біріктіреді. Гондвана элементтерін алғаш рет Гондванадан шамамен 90 миллион жыл бұрын бөлініп шыққан Үндістан енгізді, оның ішінде циклид балықтары және Crypteroniaceae, сондай-ақ мүмкін Dipterocarpaceae өсімдік тұқымдастарымен бірге Гондванадан тараған флора мен фаунаны солтүстікке қарай жеткізді. Үндістан 30-45 миллион жыл бұрын Азиямен соқтығысып, түрлер алмасты. Кейін, Австралия-Жаңа Гвинея солтүстікке қарай жылжығанда, Австралия және Азия плиталарының соқтығысуы тар бұғаздармен бөлінген Валасея аралдарын құрады, бұл Индомалайя мен Австралазия арасында ботаникалық алмасуға жағдай жасады. Азияның тропикалық ормандарының флорасы, диптерокарптарды қоса алғанда, Валасея арқылы Жаңа Гвинеяға тарады, ал подкарптар мен араукариялар сияқты бірнеше Гондвана өсімдік тұқымдастары Австралия-Жаңа Гвинеядан Батыс Малайзия және Оңтүстік-Шығыс Азияға батысқа қарай қозғалды.

Флора

Dipterocarpoideae тұқымдасына Индомалаяның ылғалды және маусымдық құрғақ ормандарындағы ерекше ағаш түрлері кіреді, олардың ең көп түрлері Борнеоның ылғалды ормандарында кездеседі. Тек (Tectona) Индомалаяның маусымдық құрғақ ормандарына тән, Үндістаннан бастап Индокитай, Малайзия және Филиппинге дейін таралған. Тропикалық иттің құмырасы (Nepenthes) да Индомалаяға тән, ал түрлерінің ең көп әртүрлілігі Суматра, Борнео және Филиппинде байқалады. Индомалая мен Австралазияның тропикалық ормандары өсімдіктердің көптеген туыстас топтарын бөліседі, олар миллиондаған жылдар бойы Сундаланд пен Жаңа Гвинея арасындағы бұғаздар мен аралдарға таралуға қол жеткізген. Екі флора ұзақ уақыт оқшау дамыды, ал қазба жәдірелері Азия түрлерінің Австралазияға 33 миллион жыл бұрын, Австралазия солтүстікке жылжу кезінде тарала бастағанын, ал екі континент қазіргі орналасқан жерлеріне жақындаған кезде 12 миллион жыл бұрын таралу қарқыны артқанын көрсетеді. Бұл алмасу асимметриялық болды, Австралазияға Индомалая түрлері Австралазия түрлерінен гөрі көп тарады.

Фауна

Екі сүтқоректілер отряды, колгостар (Dermoptera) және ағашқа ұқсайтын жануарлар (Scandentia), осы аймаққа эндемик, сондай-ақ Craseonycteridae (Киттидің шошқа мұрынды жарғанаты), Diatomyidae, Platacanthomyidae, Tarsiidae (тарсилер) және Hylobatidae (гиббондар) отбасылары да эндемик. Индомалайға тән ірі сүтқоректілерге барыс, жолбарыстар, су бұқалары, Азия пілі, Үнді мүйізбұрышы, Ява мүйізбұрышы, Малайя тапирі, орангутан және гиббондар жатады. Индомалайда үш эндемикалық құс отбасы бар, олар Irenidae (көк құстар), Megalaimidae және Rhabdornithidae (Филиппиннің жартасқа жабысатын құстары). Сондай-ақ, фазандар, питталар, Ескі әлемнің сүрегілер және гүлқоректері де тән. Индомалайда 81 туысқа жататын 1000 қосмекенділер түрі бар, бұл жаһандық түрлердің шамамен 17 пайызын құрайды. 800 индомалайлық түр, немесе 80 пайызы эндемик. Индомалайда қосмекенділердің үш эндемикалық отбасы бар, олар Nasikabatrachidae, Ichthyophiidae және Uraeotyphlidae. Индомалай қосмекенділерінің 329, немесе 33 пайызы қауіпті немесе жойылған деп есептеледі, мұның басты себебі мекендеу ортасының жоғалуы болып табылады. Қосымша ақпарат Индомалай аймағының фаунасы бөлімінде қолжетімді.