Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
жазбалар тізімі
none
the record chart
Global 200 – Дүниежүзілік табиғат қоры (WWF) әлемдік табиғатты қорғау ұйымының қорғауға басымдық берілген экоөңірлердің тізімі. WWF пікірінше, экоөңір – «өңірлер динамикасы мен қоршаған орта жағдайларының көп бөлігін ортақтайтын, ерекше табиғи қоғамдастықтар жиынтығын қамтитын салыстырмалы түрде үлкен жер немесе су кеңістігі» деп анықталады. Мысалы, эндемизм деңгейіне байланысты Мадагаскар бірнеше тізімге енсе, ежелгі Байкал көлі бір тізімге, ал Солтүстік Американың Ұлы көлдері ешқайсысына да кірмейді. WWF әр экоөңірге Global 200 аясында қорғау статусын тағайындайды: сындығай жағдайда немесе жойылып бара жатқан; осал; салыстырмалы түрде тұрақты немесе зақымдалмаған. Global 200-дегі экоөңірлердің жартысынан астамы құрып кету қаупі бар деп бағаланады.
The Global 200 is the list of ecoregions identified by the World Wide Fund for Nature (WWF), the global conservation organization, as priorities for conservation. According to WWF, an ecoregion is defined as a "relatively large unit of land or water containing a characteristic set of natural communities that share a large majority of their species dynamics, and environmental conditions". For example, based on their levels of endemism, Madagascar gets multiple listings, ancient Lake Baikal gets one, and the North American Great Lakes get none. The WWF assigns a conservation status to each ecoregion in the Global 200: critical or endangered; vulnerable; and relatively stable or intact. Over half of the ecoregions in the Global 200 are rated endangered.
Өмірбаян
WWF Жер бетіндегі 867 жер үсті экорегионды, сондай-ақ тұщы су және теңіз экорегиондарын анықтады. Бұл жіктеу жүйесінің мақсаты – экологиялық жүйелердің толық спектрінің аймақтық қорғау және даму стратегияларында ұсынылуын қамтамасыз ету. Осы экорегиондардың ішінде WWF әлемдік биологиялық әртүрлілікті сақтау үшін ең маңызды экорегиондар ретінде Global 200-ді таңдады. Global 200 тізімінде 238 экорегион бар, олардың 142-сі құрлықтық, 53-і тұщы су және 43-і теңіз экорегиондарынан тұрады. Биологиялық әртүрлілікті сақтауға мүдделі табиғат қорғаушылар көбінесе тропикалық ылғалды кең жапырақты ормандарды (көбінесе тропикалық жаңбырлы ормандар деп аталады) сақтауға баса назар аударды, себебі олар Жердегі түрлердің жартысын қамтиды деп есептеледі. Алайда, WWF әлемдік биологиялық әртүрлілікті сақтаудың тиімді стратегиясы түрлердің қалған жартысын, сондай-ақ оларды қолдайтын экожүйелерді де қарастыруы керек деп санайды. Жерорта теңізі ормандары, тоғайлар және бұталы жерлер сияқты бірнеше мекен орындары тропикалық жаңбырлы ормандарға қарағанда қорғауға көбірек мұқтаж болып табылады және оларды сақтау үшін бірлескен шаралар қажет. WWF «қорғау шаралары әдетте ел деңгейінде жүзеге асырылса да, биологиялық әртүрлілік пен экологиялық процестердің (мысалы, көші-қон) үлгілері саяси шекараларға сәйкес келмейді», сондықтан экорегионға негізделген қорғау стратегиялары өте маңызды деп мәлімдейді.
The WWF has identified 867 terrestrial ecoregions across the Earth's land surface, as well as freshwater and marine ecoregions. The goal of this classification system is to ensure that the full range of ecosystems will be represented in regional conservation and development strategies. Of these ecoregions, the WWF selected the Global 200 as the ecoregions most crucial to the conservation of global biodiversity. The Global 200 list actually contains 238 ecoregions, made up of 142 terrestrial, 53 freshwater, and 43 marine ecoregions. Conservationists interested in preserving biodiversity have generally focused on the preservation of tropical moist broadleaf forests (commonly known as tropical rainforests) because it is estimated that they harbor one half of Earth's species. On the other hand, the WWF determined that a more comprehensive strategy for conserving global biodiversity should also consider the other half of species, as well as the ecosystems that support them. Several habitats, such as Mediterranean forests, woodlands, and scrub biome, were determined to be more threatened than tropical rain forests, and therefore require concerted conservation action. WWF maintains that "although conservation action typically takes place at the country level, patterns of biodiversity and ecological processes (e. g., migration) do not conform to political boundaries", which is why ecoregion based conservation strategies are deemed essential.
Жіктеу
Тарихи тұрғыдан алғанда, зоологтар мен ботаниктер әлемдегі өсімдіктер мен жануарлар қауымдастығын ескеретін әртүрлі жіктеу жүйелерін жасады. Бүкіл әлемде ең көп қолданылатын екі жіктеу жүйесін 1975 жылы Миклос Удварди жинақтады. Жердің құрлық бетін жануарлар мен өсімдіктердің негізгі құрлықтағы қауымдастықтарын көрсететін және флоралық провинциялар мен фауналық аймақтардың бұрынғы жүйелерінің синтезі болып табылатын сегіз биогеографиялық аймаққа (бұрынғы патшалықтар, ал BBC оларды экозоналар деп атайды) бөлуге болады. Биома жүйесі әлемді экожүйе типтеріне (мысалы, ормандар, далалар және т.б.) климат және өсімдік жамылғысына сәйкес жіктейді. Әрбір биогеографиялық аймақта бірнеше биомалар бар, ал биомалар бірнеше биогеографиялық аймақта кездеседі. Биогеографиялық провинциялар жүйесі әрбір биогеографиялық аймақтағы біртұтас биома типіне және ортақ өсімдіктер мен жануарлар қауымдастығына ие нақты географиялық аймақтарды анықтау үшін әзірленді. WWF жүйесі биомалардың (WWF оны "негізгі мекендеу типтері" деп атайды), биогеографиялық аймақтар мен биогеографиялық провинциялар жүйесін одан әрі жетілдіруді білдіреді (WWF схемасы көптеген биогеографиялық провинцияларды бірнеше кіші экоаймақтарға бөледі).
Historically, zoologists and botanists have developed various classification systems that take into account the world's plant and animal communities. Two of the worldwide classification systems most commonly used today were summarized by Miklos Udvardy in 1975. The Earth's land surface can be divided into eight biogeographic realms (formerly called kingdoms, and which the BBC calls ecozones) that represent the major terrestrial communities of animals and plants, and are a synthesis of previous systems of floristic provinces and faunal regions. The biome system classifies the world into ecosystem types (i. e. forests, grasslands, etc.) based on climate and vegetation. Each biogeographical realm contains multiple biomes, and biomes occur across several biogeographical realms. A system of biogeographical provinces was developed to identify specific geographic areas in each biogeographical realm that were of a consistent biome type, and shared distinct plant and animal communities. The WWF system represents a further refinement of the system of biomes (which the WWF calls "major habitat types"), biogeographical realms, and biogeographical provinces (the WWF scheme divides most biogeographical provinces into multiple smaller ecoregions).
Таңдау процесі
Экоөңірлердің толық тізіміне негізделген «Глобал 200» тізіміне барлық негізгі тіршілік орталарының түрлері (биомалар), барлық экожүйе түрлері және әрбір негізгі тіршілік ортасынан кездесетін түрлер кіреді. Ол әрбір континенттің әрбір негізгі тіршілік ортасына (мысалы, тропикалық орман немесе коралл рифтері) назар аударады. Экоөңірлерді салыстыру үшін масштаб бірлігі ретінде пайдаланады. WWF экоөңірлерді аймақтық деңгейдегі консервациялық бірліктер деп қарастыруға болады, себебі олар ұқсас биологиялық қауымдастықтарды қамтиды. Кейбір экоөңірлер бірдей негізгі тіршілік ортасының (биомының) немесе аймақтың басқа экоөңірлеріне қарағанда артықшылықты таңдалды. «Глобал 200» тізімінің іріктелуі 19 құрлықтағы, тұщы су және теңіздегі негізгі тіршілік орталарының жан-жақты зерттелуіне негізделген. Экоөңірлерді таңдау түрлердің байлығына, түрлердің эндемизміне, бірегей жоғары таксондарға, ерекше экологиялық немесе эволюциялық құбылыстарға және негізгі тіршілік орталарының жаһандық сирек кездесуіне сәйкес жүргізілді. «Глобал 200» экоөңірлер тізімі аймақтық деңгейдегі консервациялық шараларға ең тиімді көмектеседі: жергілікті орманды жою, батпақтардың жойылуы, топырақтың деградациясы және т.б. Дегенмен, құстар мен киттердің көші-қоны сияқты кейбір құбылыстар қазіргі деректер базасын анықтау үшін қолданылмаған күрделі параметрлерге, мысалы атмосфералық ағымдар мен динамикалық пелагикалық экожүйелерге байланысты. Бұл үшін қосымша ақпарат жинау және бірнеше экоөңірлер арасындағы күш-жігерді үйлестіру қажет. Алайда, «Глобал 200» экоөңірлері көшіп-қонушы жануарлардың мекендеу және тоқтау орындарын анықтау арқылы осы шараларға көмектесе алады. Сондай-ақ, бұл инвазивті түрлердің пайда болуын анықтауға және олардың таралуын баяулатуға немесе тоқтатуға көмектеседі.
Based on a comprehensive list of ecoregions, The Global 200 includes all major habitat types (biomes), all ecosystem types, and species from every major habitat type. It focuses on each major habitat type of every continent (such as tropical forests or coral reefs). It uses ecoregions as the unit of scale for comparison. WWF say ecoregions could be considered as conservation units at regional scale because they meet similar biological communities. Some ecoregions were selected over other ecoregions of the same major habitat type (biome) or realm. Selection of the Global 200 relied on extensive studies of 19 terrestrial, freshwater, and marine major habitat types. Selection of the ecoregions was based on analyses of species richness, species endemism, unique higher taxa, unusual ecological or evolutionary phenomena, and global rarity of major habitat type. Global 200 ecoregion list is most helpful to conservation efforts at a regional scale: local deforestation, destruction of swamp habitats, degradation of soils, etc. However, certain phenomena, such as bird or whale migration, depend on more complex parameters not used to define the current database, such as atmospheric currents and dynamic pelagic ecosystems. These would require gathering more information, and co ordination of efforts between multiple ecoregions. However, the Global 200 ecoregions can help these efforts by identifying habitat sites and resting sites for migratory animals. It may also help identify the origin of invasive species, and offer insights for slowing down or stopping their intrusion.