Кіріспе
Католик шіркеуінің басшысы 1775 жылдан 1799 жылға дейін. Папа Пий VI (; туған Граф Джованни Анджело Браски, 25 желтоқсан 1717 – 29 тамыз 1799) 15 ақпан 1775 жылдан өмірінің соңына дейін, тамыз 1799 жылға дейін Католик шіркеуінің басшысы және Папалық мемлекеттердің билеушісі болды. Пий VI Француз революциясын және оның салдарынан Францияда Католик шіркеуінің қысымға ұшырауын айыптады. 1796 жылы Наполеон Бонапарт басқарған француз әскерлері Папаның әскерін жеңіп, Папалық мемлекеттерді басып алды. 1798 жылы уақытша билігінен бас тартудан бас тартқандықтан Пий тұтқынға алынып, Францияға апарылды. Ол 18 айдан кейін Валенсияда қайтыс болды. Оның екі он жылдан астам билік құрған кезеңі папалар тарихындағы ең ұзақ бес кезеңнің бірі.
Pope Pius VI (; born Count Giovanni Angelo Braschi, 25 December 171729 August 1799) was head of the Catholic Church and ruler of the Papal States from 15 February 1775 to his death in August 1799. Pius VI condemned the French Revolution and the suppression of the Catholic Church in France that resulted from it. French troops commanded by Napoleon Bonaparte defeated the Papal army and occupied the Papal States in 1796. In 1798, upon his refusal to renounce his temporal power, Pius was taken prisoner and transported to France. He died eighteen months later in Valence. His reign of over two decades is the fifth longest in papal history.
Алғашқы жылдар
Джованни Анджело Браски 1717 жылы Рождество күні Цезена қаласында граф Марко Аурелио Томазо Браски мен Анна Тереза Бандидің сегіз баласының ең үлкені ретінде дүниеге келді. Оның бауырлары – Феличе Сильвестро, Джулия Франческа, Корнелио Франческо, Мария Олимпия, Анна Мария Костанца, Джузеппе Луиджи және Мария Лусия Маргарита. Оның анасының әжесі – графиня Корнелия Зангери Банди. Оның әйелінің ағасы – кардинал Джованни Карло Банди. Ол екі күннен кейін, 27 желтоқсанда Цезенада крещение рәсімінен өтті және Анджело Онофрио Мельхиорре Натале Джованни Антонио деген крещение есімі берілді. Цезенадағы иезуит колледжінде оқуын аяқтағаннан соң, 1734 жылы канондық және азаматтық құқықтан докторлық дәрежесін алғаннан кейін Браски Феррара университетінде оқуын жалғастырды.
Діни қызметкер
Брасчи Остия және Велетри епископы кардинал Томазо Руффоның жеке хатшысы болды. Кардинал Руффо оны 1740 жылғы папалық конклавқа өзінің конклависі ретінде алып, ал ол 1740 жылы Кардиналдар коллегиясының деканы болғанда, Браски оның аудиторы болып тағайындалды және 1753 жылға дейін осы қызметте болды. 1755 жылы папа оны Әулие Петр базиликасының каноны етіп тағайындады. 1758 жылы үйленуге келісім бергенін тоқтатқан соң, Брасчи дін қызметкеріне тоғыстырылды. Ол сондай-ақ 1758 жылы Апостольдық қолтаңбаның референтері болып тағайындалды және келесі жылға дейін осы лауазымды атқарды. Бұдан бөлек, ол папа Климент XIII-нің туысы кардинал Карло Реццониконың аудиторы және хатшысы болды. 1766 жылы Климент XIII Браскиді Апостольдық камераның қазынашысы етіп тағайындады. Бұл оның қысқа мерзімге адал емес адамдарға зиян келтірмейтін екенін көрсетті. Ешқандай нақты міндеті болмағандықтан, ол Субиакодағы Әулие Сколастика аббаттығына зейнетке шықты, онда ол аббат ретінде тағайындалған болатын.
Галликан және Феброния наразылықтары
Осы уақытша саясатқа наразылық білдірумен қатар, Пий VI папалық билікті шектеуге ұмтылған Ағартушылық ойлармен де бетпе-бет келді. Иоганн Николаус фон Хонтейм, 1749 жылдан бері Мириофири епископы, Майнц архиепископының көмекші епископы және викарийі, «Феброний» деген псевдониммен ұлттық католик шіркеулерінің галликандық идеяларын жариялады. Хонтейм өзінің (қоғамдық пікірталассыз емес) ұстанымдарын жария түрде қайтарып алуға мәжбүр болғанымен, олар Австрияда қабылданды. Мұнда император Иосиф II және оның министрі Кауниц бастаған әлеуметтік және шіркеу реформалары католик иерархиясындағы тағайындауларға әсер ету арқылы папалық билікке қауіп тудырды, сондықтан Пий VI Венаға жеке сапар жасауға батылды. Пий VI Америка Құрама Штаттарындағы католик шіркеуінің дамуын көрді. Ол американ дін қызметкерлерін Англиядағы апостолдық викарийдің билігінен босатты және 1789 жылдың қараша айында Балтимор епархиясын – алғашқы американдық епископтық орынды құрды. Пий VI 23 консисторияда 73 кардиналды тағайындады. Өзінің понтификаты кезінде ол ешқандай қасиеттіні қастерлемеді, бірақ Лоренс Бриндизи және Амато Ронкони сияқты 39 адамды мақұлдады. Сондай-ақ, папа Рим мемлекетінің қаржысын тұрақтандырды. Пий ең көп еске алынатыны – оның ізашары Клемент XIV-нің ұсынысымен басталған Пио-Клементин мұражайын кеңейту және Понтин батпақтарын құрғату әрекеттері. Ол сондай-ақ француз революционерлерінің «барлық үкіметтердің ең жақсысы – монархияны» жойғанын жазды.
Наполеон тұтқындалып, қаза болды
1796 жылы Наполеон Бонапарт басқарған француз республикалық әскерлері Италияға басып кіріп, Папаның әскерін жеңді. Француздар Анкона мен Лорето қалаларын басып алды. Пий VI 1797 жылдың 19 ақпанында Толентинода бейбіт келісімге қол жеткізу үшін сотқа жүгінді; бірақ 1797 жылдың 28 желтоқсанында, папалық күштердің кінәсімен болған көтерілісте, француз елшілігінің құрамында Жозеф Бонапартпен бірге Римге келген халықтық бригадир генерал Матурин Леонард Дуфо қаза тауып, жаңадан шабуылға сылтау туды. Пий VI, Әулие Петірден кейін ең ұзақ билік еткен папа болды. Пий VI-нің денесі балсамдалды, бірақ Наполеон католик шіркеуін Францияға қайтару мақсатында, қайтыс болған Папаны жерлеудің саяси тиімділігін көрген соң, 1800 жылдың 30 қаңтарына дейін жерленбеді. Оның жақындары көп уақыт бойы оның соңғы тілегінің денесін Римде, содан кейін австриялық шекараның артында жерлеу екенін талап етті. Сондай-ақ, Франция заңдары талап еткендей, конституциялық епископтың жерлеу рәсімін өткізуіне кедергі келтірді, сондықтан жерлеу рәсімі болған жоқ. Бұл инвеституралық қақтығыс 1801 жылғы Конкордатпен шешілді. Пий VI-нің денесі 1801 жылдың 24 желтоқсанында Валенсиядан шығарылып, 1802 жылдың 19 ақпанында Римде жерленді, онда Пий VI-ға католиктердің жорасымен жерлеу рәсімі жасалды, оған оның ізбасары Пий VII қатысты.
Әдебиеттегі бейнелеу
Пий VI-нің ұзақ қабылдауы – маркиз де Садтың 1798 жылы жарық көрген «Жюльетта» повесінің ең толық көріністерінің бірі. Жюльетта Папаға (оны көбінесе «Браски» деп атап, тілге келтіреді) өзінің білімін алдыңғы Папалар жасаған деген күдікті әдепсіздіктердің ауызша тізімі арқылы көрсетіп, мақтанышпен сынайды.