Кіріспе
1877 жылы Эмиль Золаның "Ассомоир" романы, 1876 жылы сериал түрінде жарияланып, 1877 жылы кітап түрінде басылды. Бұл роман – Эмиль Золаның "Ругон-Маккар" жинағындағы жетінші туынды. Көбінесе Золаның шедеврлерінің бірі саналатын бұл роман Париждің жұмысшы аудандарындағы алкоголизм мен кедейлік мәселесін зерттейді, үлкен коммерциялық сәттілікке ие болып, Золаның Францияда және әлем бойынша атақ-даңқын арттыруға септігін тигізді.
L'Assommoir lasɔmwaʁ, published as a serial in 1876, and in book form in 1877, is the seventh novel in Émile Zola's twenty volume series Les Rougon Macquart. Usually considered one of Zola's masterpieces, the novel — a study of alcoholism and poverty in the working class districts of Paris — was a huge commercial success and helped establish Zola's fame and reputation throughout France and the world.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роман негізінен Гервайза Маккварттың оқиғасы, ол серияның алғашқы романында, "La Fortune des Rougon" қысқаша көрініс табады, Парижге оның ауыспалы сүйіктісі Лантьемен бірге қашып кетеді. L'Assommoir Гервайза мен оның екі жас ұлын Лантье тастап кетеді, ол басқа әйелмен белгісіз жерлерге кетеді. Алғашында ол еркектерден мүлдем бас тартса да, ақырында ол ішімдік ішпейтін төбеші Купоның ұсыныстарына бой алдырады және олар үйленеді. Үйлену рәсімі - Золаның шығармашылығының ең танымал көріністерінің бірі; үйлену тойының Луврге жасалған импровизациялық және хаотикалық сапары туралы әңгіме - роман жазушының ең танымал үзінділерінің бірі. Бақытты жағдайлардың бірігуі арқылы Гервайза өзінің арманын жүзеге асырып, өз кір жуу орнын ашуға жеткілікті ақша таба алады. Ерлі-зайыптылардың бақыты қыздың тууымен толықтай аяқталды, Анна, лақап есімі Нана (Золаның сол тақырыптағы кейінгі романының басты кейіпкері). Алайда, кейінірек оқиғада біз Гервайзаның өмірінің төмендеуіне осы бақытты биік нүктеден куә боламыз. Купо жұмыс істеп жатқан жаңа аурухананың төбесінен құлап, жарақат алады, және ұзақ уақыт бойы сауығып келе жатып, ол алдымен бос жүріп, содан кейін тамақ жеушілікке, ақырында ішімдікке барады. Бірнеше жыл ішінде Купо кекшіл, әйеліне соққы беретін, алкоголикке айналады, ол басқа жұмыс іздеуге тырыспайды. Гервайза үйін біріктіру үшін күреседі, бірақ оның тым мақтанышы оны бірнеше ұятқа қалдыратын сәтсіздіктерге әкеледі және көп ұзамай бәрі төмен түседі. Ол күйеуінің жалдырауына іліккендіктен, басқаларға әсер ету үшін ақшасын мол той-томалаққа жұмсап, қарызға батып кетеді. Үйді одан әрі Лантье қайтып келгені бұзады, оны Купо жылы қарсы алады. Осы кезде ол Гервайзаға да, өмірдің өзіне де қызығушылық танытпайды және ауыр науқасқа шалдығады. Келесі хаос пен қаржылық қысым Гервайзаға тым көп, ол кір жуу дүкенінен айырылып, қарыз мен үмітсіздіктің спираліне түседі. Ақырында ол да ішімдікке бейімделіп, Купо сияқты ішімдікке қатты құмар болады. Осылардың бәрі Нананы үйдегі хаотикалық өмірден зардап шегуге және күнделікті қиындықтарға тап болу үшін ата-анасының үйінен қашып, кездейсоқ жезөкшеге айналуға мәжбүр етеді. Гервайздың оқиғасы өзінің жаман қылықтары мен ерекшеліктері бар басқа да суреттелген кейіпкерлердің бай массиві аясында айтылады. Олардың ішінде өмірін аяқсыз киім жуушы қызға деген махаббатында өткізген жас темірші Гуже бар. Ақырында, қарыз, аштық және алкогольмен батып, Купо мен Гервайз екеуі де қаза табады. Оның мәйіті екі күн бойы үйінде жатыр, бірақ көршілері оны байқамайды.
Тақырыптар мен сын
Зола ең шынайы романы үшін Париж көшелеріндегі жаргонды зерттеуге көп уақыт арнады, аутентикалық атмосфераны бейнелеу үшін көптеген сирек кездесетін заманауи сленг сөздерін және дөрекі тілдерді пайдаланды. Оның 19 ғасырдағы жұмысшы табының өмірін шыншыл түрде суреттеуі реализміне зор қызығушылық тудырды және осы күнгі күнге дейін солай болып келеді. «L'Assommoir» романы алкоголизмнің зиянына қарсы үгіт ретінде әлемдік салауаттылық қозғалысы тарапынан қолдау тапты, бірақ Зола мұның өзінің романының мазмұнының бір бөлігі ғана екенін жиі айтқан. Романшы кейбір сыншылардан тым дөрекі және әдепсіз болғаны үшін, немесе жұмысшыларды жауапсыз маскүнемдер ретінде көрсеткені үшін де сынға ілікті. Зола бұл екі сынды да қабылдамады, оның жауабы – ол шынайы өмірді нақты бейнелегенін айтуға келді.