Кіріспе

Abbé Prévost романы, Prévost романы.

"Шевалье де Грю мен Манон Лесконың хикаясы" (істериесі dy ʃ(ə)valje de ɡʁijø e d(ə) manɔ̃ lɛsko) – Антуан Франсуа Прево романы. 1731 жылы жарық көрген бұл кітап "Mémoires et aventures d'un homme de qualité" ("Сапалы адамның естеліктері мен оқиғалары") жинағының жетінші және соңғы томы. Оқиға 18 ғасырдың басында Франция мен Луизианада өтеді және басты кейіпкер – Шевалье де Грю мен оның сүйіктісі Манон Лесконың тағдырына арналған. Өз уақытында қырқыс дау тудырған бұл шығарма Францияда жарияланғаннан кейін тыйым салынды. Бірақ, бұл тұрғысынан ол өте танымал болды және пираттық басылымдары кеңінен тарады. 1753 жылғы келесі басылымда аббат Прево кейбір артық көрінген тұстарды жұмсарып, моральдық тұрғыдан көбірек ескертулер енгізді. Бұл еңбек француз әдебиетіндегі ең көп қайта басылған кітапқа айналды, 1731 мен 1981 жылдар аралығында 250-ден астам басылым жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Он жеті жасар Де Гри, Амиенде философия оқып, ақсүйек және жер иелері отбасынан шыққан, бірақ мұрагерлік байлығынан бас тартып, әкесінің көңілін қалдырады, Манонмен монастырға бара жатқанда қашып кетеді. Парижде жас ғашықтар бақытты бірге өмір сүреді, бірақ Де Гриу Манонның зәулімдікке құштарлығын қанағаттандыруға тырысады. Ол ақшаны адал досы Тибергеден қарыз алып, ойын-сауық ойнап алдап табады. Бірнеше рет Де Гриудың байлығы (ұрлық, үй өртінде т.б.) жоғалып, Манон оны байрақ жігітке тастап кетеді, себебі ол кедейлікте өмір сүруге шыдамайды. Екі ғашық соңында Нью-Орлеанға жетеді, онда Манон бәдеи қыз ретінде жер аударылады, олар үйленгендей болып, біраз уақыт тыныш өмір сүреді. Бірақ Де Гриу олардың үйленбегенін губернатор Этьен Периерге айтқанда және Манонға үйленуге рұқсат сұрағанда, Периердің жүйесі Синнеле Манонның қолына қол жеткізуді көздейді. Көңілі құлаған Де Гриу Синнелені дуэльге шақырып, оны есінен айырады. Ол адамды өлтірді деп ойлап, жазадан қорқып, жұбайлар Нью-Орлеаннан қашып, Луизиананың шұғылалы даласына қадам басады, ағылшын елді мекеніне жету үмітімен. Манон ертесі күні салқыннан және шаршаңқылықтан көз жұмады, ал сүйіктісін жерлегеннен кейін Де Гриуды Тиберж Францияға қайтарады.

Аудармалар

Романның 1731 жылғы түпнұсқа нұсқасының ағылшын тіліндегі аудармаларының арасында Хелен Уэдделлдің (1931) аудармасы бар. 1753 жылғы қайта жөндеу үшін Л. В. Танкок (Penguin, 1949 – ол 2 бөлімді романды бірнеше тарауға бөлген), Дональд М. Фрейм (Signet, 1961 – бұл аударма 1731 және 1753 жылғы басылымдар арасындағы айырмашылықтарды көрсетеді), Анжела Сколар (Oxford, 2004, кеңейтілген түсініктемелер мен әрі қарайғы мағлұматтармен), және Эндрю Браунның (Hesperus, 2004, Гермейн Грирдің алғы сөзімен) аудармалары бар. Анри Валиен (1854–1908), дәрігер және жасалма тіл эсперантодағы алғашқы романның авторы, «Манон Лесконы» сол тілге аударған. Оның аудармасы 1908 жылы Парижде жарық көрді және 1926 жылы Британдық эсперанто қауымдастығы қайта басылым жасады.

Қосымша сілтемелер

Куньиц, Стэнли Дж. және Колби, Винета (1967). Франсуа Прево, Антуан. «Еуропа авторлары 1000–1900» кітабында, 743–744 беттер. Х. В. Уилсон компаниясы, Нью-Йорк.