Кіріспе

Ми сабасында орналасқан орташа мөлшердегі ядролар жиынтығы – рафе ядролары ("тік тігіс"), ми сабасында орналасқан орташа мөлшердегі ядролар жиынтығы. Оларда аденоилциклазаны тежейтін Gi/Go ақуызымен байланысқан 5 HT1 рецепторлары бар. Олар мида авторецепторлар ретінде жұмыс істейді және серотонинің бөлінуін азайтады. Анксиолитикалық препарат Буспирон осы рецепторларға ішінара агонист ретінде әсер етеді. Селективті серотониннің қайта сіңуін тежегіштер (СССҚТ) антидепрессанттары осы ядроларға, сондай-ақ олардың мақсаттарына да әсер етеді деп саналады.

Номенклатура

Бұл ядролардың көпшілігі үшін қалыпты қолданылатын латынша атаулары грамматикалық және орфографиялық тұрғыдан дұрыс емес. Латын грамматикасы осы латынша тіркестерде жай атаудың ("жамау") орнына иелік жалғаудың ("жамаудың") қолданылуын қажет етеді. Анатомиялық атаулар бойынша басты анықтамалық – Terminologia Anatomica мысалы, грамматикалық қателігі бар ядро рафе магнус емес, ядро рафес магнус деп көрсетеді. Дегенмен, "рафе/рафес" жазуы да күмәнді, өйткені көптеген дереккөздер рафе сөзінің ежелгі грек сөзі ῥαφή-нің латын тіліне дұрыс емес аудармасы екенін көрсетеді, себебі бастапқы әрпі "ро" (spiritus asper) латын тілінде әдетте "rh" деп жазылады.

Болжамдар

Бұл ядролар мидың барлық маңызды бөліктерімен өзара әрекеттеседі, бірақ олардың тек бір бөлігі ғана ерекше түрде тәуелсіз өзара әрекеттеседі. Бұл таңдалған ядролар төменде сипатталады. Жалпы алғанда, қаудальді рафе ядролары, оның ішінде ядро рафе магнус, ядро рафе паллидус және ядро рафе обскурус, барлығы жұлын мен ми сабағына проекция жасайды. Ал ростральді ядролар, соның ішінде ядро рафе понтисі, ядро централисі жоғары (сондай-ақ медиан рафе ядросы, мРН) және ядро рафе дорсалисі (дРН) жоғары деңгейдегі ми аймақтарына проекция жасайды.

мРН және дРН-нің мидың маңызды құрылымдарына көптеген проекциялары серотонергиялық жүйені ми гомеостазын реттеуде маңызды етеді. Дегенмен, зерттеулер мидың көптеген аймақтарынан кері байланыс тізбектерін көрсетеді, олар ядро рафе дорсалисінде орналасқан серотонергиялық нейрондарды бақылайды, соның ішінде орбитальді қыртыс, цингуляттық қыртыс, медиальді преоптикалық аймақ, латеральді преоптикалық аймақ және гипоталамустың бірнеше аймақтары. Бұл аймақтар арасындағы байланыс, әсіресе ядро рафе дорсалисі мен орбитальді қыртыстар арасындағы байланыс, депрессия мен обсессивтік-компульсивтік тәртіпсіздіктің (ОКТ) бағамдамасына әсер етеді деп саналады.

Функция

Рафе ядролары орталық нерв жүйесіне зор әсер етеді. Ядролардағы көптеген нейрондар (бірақ басым бөлігі емес) серотонергиялық болып табылады; яғни, серотонин, моноамин нейротрансмиттерінің бір түрін қамтиды және мидың орталық бөлігіндегі талшықты жолдар арқылы реттеледі. Рафе ядроларынан шығатын проекциялар омыртқаның сұр затының дорсальды мүйізінде аяқталады, онда олар ауырсыну сезімін басады, энкефалиндердің бөлінуін реттейді. Рафе ядролары супрахиазматикалық ядроларға (SCN) кері байланыс жібереді, осылайша жануарлардың тәуліктік ырғақтарына үлес қосады. SCN дорсомедиалды гипоталамус ядросы арқылы рафе ядроларына сигнал жіберіп, серотонин деңгейін ұйқы/ояну күйіне қарай өзгертеді. Содан кейін рафе ядролары SCN-ге жануардың қабылдағыштығы мен сергектігі туралы кері байланыс береді. Бұл екі құрылым арасындағы өзара кері байланыс тәуліктік ырғақтың бейімделетін, бірақ тұрақты негізін қамтамасыз етеді.

Терморегуляция

Рафе паллидусына қоздырғыш амин қышқылы енгізген кезде симпатикалық жүйке қызметінің күрт артуы байқалды, нәтижесінде BAT температурасы және ЖСЖ (жүрек соғу жиілігі) артты. Бұл рафе ядросының белсенділігі BAT-қа симпатикалық қызметтің күшеюіне алып келеді дегенді көрсетеді. 8 OH DPAT қолдану рафе паллидусын тоқтатуға мүмкіндік бермеді, ал бұл өз кезегінде суыққа төмендетілген жауаптың салдарынан дене температурасының төмендеуіне әкелді. Бұл рафе ядросының суыққа тиісті жауап берудегі маңыздылығын көрсетеді.

Рафеялық ядролар мен грелиннің әсері

Рафе ядроларына қатысты жақындағы зерттеулерде грелиннің дорсальды рафе ядросына тигізетін әсері қарастырылады. Егер грелиннің үлкен дозасы енгізілсе, ол рафе ядросы, гиппокамп және амигдалаға орталықтан әсер етеді, нәтижесінде тамақ қабылдаудың күрт өсуіне, есте сақтау қабілетінің жақсаруына және қылықтанудың артуына алып келеді. Грелиннің рафе ядросына тигізетін әсері инъекция жасалғаннан кейін бір сағаттың ішінде байқалады, бұл ядроның құрылымындағы жедел өзгерістерді көрсетеді. 24 сағаттан кейін де өзгерістер байқалады, бұл кейінірек болатын модификацияларды көрсетеді.