Кіріспе

Канадалық автор және сценарист

Виннифред Итон (21 тамыз 1875 – 8 сәуір 1954) – қытай-британдық тегі бар канадалық автор және сценарист. Ол көптеген есімдермен, ең бастысы Оното Ваттана псевдонимімен өнімді жариялаған. Ол ағылшын тілінде көркем әдебиет жариялаған Солтүстік Америкадағы азиялық текті алғашқы жазушылардың бірі болды.

Өмірбаян

Итон ағылшын саудагері Эдвард С. Итонның (1839 – 1915) және қытай актрисасы Ачуен "Грейс" Амойдың (1846 – 1922) қызы болған. Олар 1863 жылы Шанхайда үйленген, бірақ бір жылдан кейін Англияға көшіп келген. Келесі бірнеше жылда Итон отбасы Англия мен Нью-Йорк арасында бірнеше рет көшіп-қонып, соңында 1872 жылы Монреальге тұрақты қоныс аударды, сол жерде Виннифред дүниеге келді. Итон отбасы көп балалы болды; Виннифред 12 баланың сегізіншісі еді, олардың барлығы нәрестелік шақтан аман қалды. Эдвард Итон отбасын асырау үшін күш жіберді, олар бір тұрақтан екіншісіне жиі көшіп отырды. Дегенмен, балалар зихи ортада тәрбиеленді. Виннифредтің үлкен әпкесі Эдит Мод Итон журналист болды және Sui Sin Far псевдонимімен АҚШ-қа қытай иммигранттары туралы әңгімелердің авторы атанды, ал оның үлкен әпкесі Грейс Хелен Итон "fin de siècle" дәуірінің редакторы Уолтер Блэкберн Хартке үйленді. Виннифред ерте табысқа жетіп, жасөспірім кезінде алғашқы әңгімелерін канадалық және американдық газеттерде, журналдарда жариялады, ал 1898 жылы өзінің алғашқы романы "Жапонияның Мисс Нумесін" шығарды. Ол ақырында оннан астам роман, ондаған қысқа әңгімелер мен мақалалар жариялады. Нью-Йоркте тұрғанда Итон журналист Бертран Бэбкокпен танысты, ол Эмма Уиткомб Бэбкок пен Чарльз Алманзо Бэбкоктың ұлы еді. Олар 1901 жылы үйленді және төрт балаға ие болды: үш ұл мен бір қыз; ең үлкені Перри бала кезінде қайтыс болды. Олардың некесі 1917 жылы ажырасып, сол жылы Итон Фрэнсис Фурнье Ривке үйленді. Туған жері Канададағы Альбертаға көшіп келген Итон күйеуімен бірге шаруашылықпен айналысып, жазуын жалғастырды. 1920-ші жылдардың ортасында ол киноиндустрияда жұмыс істеу үшін көшті, алдымен 1924 жылы Нью-Йоркке, содан кейін 1925 жылы Голливудқа. Ол 1932 жылы Калгариге оралып, өнер қауымдастығының белсенді мүшесі болды, Альбертаның Кішкентай театр қозғалысын құрды және Канада авторлары қауымдастығының Калгари филиалының президенті болды. 1954 жылы Калифорниядағы демалыстан үйіне қайтып келе жатқанда Итон ауырып, Монтана штатының Бьютте қаласында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.

Әдеби мансап

Итон өзінің бір әңгімесі Монреаль газетінде жарияланғанда 14 жаста болғанын айтты, бұл газет оның әпкесінің туындыларын да жариялаған еді. Шындығында, оның "Жақсы емес жандар" әңгімесі "Метрополитан" журналында жарық көрген кезде оған шамамен 20 жас болған. Итон 20 жасында үйден шығып, Ямайканың Кингстон қаласында газетте стенографист болып жұмыс істеді. Ол онда бір жылға жетпеген уақыт өткізіп, содан кейін Огайо штатының Цинциннати және одан кейін Иллинойс штатының Чикаго қаласына көшті, онда ол қысқа әңгімелер жазумен қатар, бір кезде машинист болып та жұмыс істеді. Франк Ривке үйленгеннен кейін Альбертаға көшіп келген соң, Итон көркем әдебиет пен журналистика жазуын жалғастырды, көбінесе Альбертаға қатысты туындылар жазды. Ол дамып келе жатқан киноиндустриядағы қаржылық мүмкіндіктерге қызығып, үнсіз фильмдерге сценарийлер, яғни алғашқы экрандық сценарийлер жаза бастады. 1921 жылы "Жалған сүйістер" үнсіз фильмінің сценарийі үшін Universal Studios-тан алғашқы рет авторлық құқық алғаннан кейін, ол 1924 жылы Калгариден Universal компаниясының Нью-Йорк кеңсесінде жұмыс істеу үшін кетті. Келесі жылы Universal оны Голливудтағы сценарий бөлімін басқаруға шақырды. Ол сондай-ақ Metro Goldwyn Mayer үшін анонимді түрде сценарийлер жазды. Оның барлық туындылары Universal компаниясымен шығарылған алты фильмде көрсетілген, ал көптеген басқа фильмдердегі жұмысы авторлық құқықсыз қалды. Итонның барлық романдары мен басқа да жариялымдары Виннифред Итон мұрағатында сақталған.