Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын ботанигі Джон Хеслоп Харрисон FRS FAAAS (10 ақпан 1920 – 8 мамыр 1998) – британдық әскери және ботаник.
English botanist
John Heslop Harrison FRS FAAAS (10 February 1920 – 8 May 1998) was a British soldier and botanist.
Ерте өмір және білім
Ол Миддлсбро қаласында Джон Уильям Хеслоп Харрисон мен оның әйелі Кристиан Хендерсонның отбасында дүниеге келді, үш баланың ең кішісі болды. Оның үлкен ағасы Джордж Хеслоп Харрисон еді. Джон туылғаннан кейін көп ұзамай оның әкесі, сол кезде Миддлсбро орта мектебінің мұғалімі, Дархэм университетінде зоологиядан лекция оқуға қабылданды, және отбасы әкесінің туған жері – Биртлиге көшті. Жеті жыл бойы отбасы Бірінші дүниежүзілік соғыстан қашқан босқындарға арналған бұрынғы кішкентай ағаш кабинада тұрды. Әкесі ботаника профессоры болғаннан кейін ғана, ол өз үйін сатып алуға жеткілікті бай екенін сезінді. Төрт жасында ол Элизабетвилл балалар бағына барды, кейін 11 жасқа дейін Элизабетвилл бастауыш мектебінде оқыды, содан кейін Честер-ле-стрит орта мектебіне қабылданды. 1938 жылы Жоғары мектеп аттестатын тапсырды, химия және физикадан жоғары балл алды, бірақ Оксфорд немесе Кембридж университетіне түсу үшін қажетті мемлекеттік стипендияны жеңіп алуға математикадан жеткіліксіз балл жинады. Ол сондай-ақ Корольдік колледжге стипендия алу емтиханына түсті, бірақ химиядан жеткілікті балл жинамады. Румдағы демалыстан оралғаннан кейін, өзінен үлкен оқушының бірі оқуын доғарғанын білді, және ол енді Ньюкаслдағы Корольдік колледжде химия, зоология және ботаниканы оқуға жылына 60 фунт стерлингтік стипендия алуға лайықты болды. 1938 жылдың қазанында ол оқуын бастады. Қала Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үнемі бомбалауға ұшырады, соның бірі оның соңғы емтиханы кезінде болды, олар тоқтатылып, әуе шабуылынан қорғану үшін қолданылатын жер асты тоннельдеріне көшуге мәжбүр болды. Ол радар және геолокацияға қатысты радио жабдықтарын пайдалануға оқытылды, сонымен қатар курстың соңында жаңадан пайда болған қуыс магнитронды қолдануға мүмкіндік алды. Ол курстың үздігі болып бітіріп, Оркни аралдарына жіберілді. Оған Даунби маңындағы зениттік артиллериялық батареяда екінші лейтенант шеніне тең лауазым берілді, бірақ батарея командирі Хеслоп Харрисонның азамат екеніне риза болмады. Кейіннен ол Оңтүстік Роналдзэйге ауыстырылды. Техникалық жұмысының бөлігі ретінде ол Оркни материгіндегі Корольдік электр және механикалық инженерлер (REME) базасына жиі баратын, және командирлік офицері операция офицеріне шыдамдылығын жоғалтқаннан кейін, Хеслоп Харрисонға кешенді оператор ретінде жұмыс істеу ұсынылды және капитан шеніне көтерілді, ол оны қабылдады. 1942 жылдың 1 қазанында ол ресми түрде REME-ге ауысты. Оркнидегі уақыты (көбінесе) көңілсіз болды. V2 зымырандарының шабуылдары басталғаннан кейін, ол олардың траекториясын қадағалай алатын радарды жасауға қатысты, бірақ мұндай құрылғыны жасауға бірнеше сәтсіз әрекеттен кейін жоба V2 ұшыру алаптарын одақтастар басып алғаннан кейін тоқтатылды. 1945 жылдың наурыз айында ол Брюссельдегі 21-ші армия тобының штаб-пәтеріне жіберілді, онда оған Баарндағы Голландияның Ұлттық микологиялық жинағынан Eremothecium ashbyi саңырауқұлағының үлгісін алу тапсырылды; ол соғыстан кейінгі Еуропада сұранысқа ие В витаминін синтездеуге пайдалы болды. VE күнінен кейін ол тағы да қайтадан тағайындалды, бұл жолы T күштеріне қосылды, олар неміс ғылыми-зерттеу орталықтарынан технологиялық деректерді табумен айналысты. Оның командасы Данияға жақын Пелзерхакенге барды, онда одақтастардың бомбалауынан қашқан ғалымдар көптеп орналасқан. Мұнда команда инфрақызыл сәулелерді анықтау, радар жүйелері және суасты қайықтарының белгілерін жасыру бойынша зерттеулер тапты.
He was born in Middlesbrough to John William Heslop Harrison and his wife Christian Henderson, the last of three children. His older brother was George Heslop Harrison. Soon after John's birth, his father, at the time a teacher at Middlesbrough High School, accepted a position at the University of Durham as a lecturer in zoology, and the family moved to Birtley, his father's place of birth. For seven years the family lived in a small wooden cabin formerly used to house World War I refugees until Jack's father, upon his promotion to Professor of Botany, felt rich enough to buy his own house. When he was four he attended the Elizabethville Infant School, later moving to the Elizabethville Elementary School until he was 11, when he was accepted into the Chester le Street Secondary School. He completed the Higher School Certificate Examinations in 1938, scoring highly in chemistry and physics but not highly enough in mathematics to win the State Scholarship he required to go to the universities of Oxford or Cambridge. He took the King's College Scholarship Examination as well, not doing well enough in chemistry to get in. After returning from a holiday in Rùm he found that one of the boys above him had dropped out, and he was now applicable for a scholarship of £60 a year to attend King's College, Newcastle, which he did in October 1938 to study chemistry, zoology and botany. The city suffered irregular bombing raids during World War II, one of which happened during one of his final examination papers, forcing them to stop and go to the service tunnels they used as an air raid shelter. He was trained to operate radio equipment in relation to radar and geolocation, and towards the end of the course also got to handle the then new cavity magnetron. He graduated first in his course and chose to be posted to Orkney. He was given a position at an AA battery near Dounby with the equivalent rank to that of second lieutenant, something the battery commander was not happy with since Heslop Harrison was effectively a civilian. and was later moved to South Ronaldsay. As part of his technical work he was a frequent visitor to the Royal Electrical and Mechanical Engineers (REME) base on the Orkney mainland, and, after his commanding officer finally lost patience with the operating officer, Heslop Harrison was offered a position as operator of the complex and a promotion to captain, which he accepted. He officially transferred to REME on 1 October 1942. His time at Orkney was (for the most part) boring. After the beginning of the V2 attacks he took part in the efforts to develop a radar capable of tracking their trajectories, but after a few failed attempts at developing such a device the project was called off with the Allied occupation of V2 launching sites. In March 1945 he was posted to 21 Army Group Headquarters in Brussels, where he was tasked with retrieving a sample of the fungus Eremothecium ashbyi from the Dutch National Mycological Collection at Baarn; it had proved useful in synthesising vitamin B, something in demand in post war Europe. After VE day he was again reposted, this time to join T force, teams tasked to retrieve technological data from German research facilities as they were discovered. His team proceeded to Pelzerhaken, near Denmark, where many of the scientists uprooted by allied bombings had been based. Here the team found research into infra red detection, radar systems and U boat signature masking.
Академиялық өмірі
Есептерін аяқтағаннан кейін ол армиядан босатылып, Глаксо компаниясында пенициллин өндірісінде жұмыс істеді, бірақ көп ұзамай Король колледжінде кіші лектор болып жұмысқа орналасты. Бір жыл өткен соң, жеткіліксіз қаржыландырылған бөлімшемен күресу қиын болғандықтан, ол Белфаст қаласындағы Куинс университетіне көшті. Бөлімше кішкентай болды, бір профессор, бір лектор және екінші (жартылай штатты) лектордан тұрды, ал Хеслоп Харрисон PhD алуға өтініш бергенде, оны жетекшілік ете алатын білікті адам жоқ еді. Ол 1949 жылғы Халықаралық фитогеографиялық саяхатта экскурсовод болып жұмыс істеді, онда ол В. Х. Пирсоллмен танысты, ол кетіп бара жатқанда оған Лондон университетінің колледжінде лекторлық қызметке ұсыныс жасады, егер бәрі жақсы болса, ол жақын арада оқырман болады деген үмітпен. Осы жерде ол өзінің атын Хеслоп Харрисон деп жазуды бастады; оның Дуглас Харрисон деген әріптесімен бірге хаттар жиі дұрыс адамға жеткізілмейтін. Ол жеке зерттеулерге қатыспаған, бірақ басқа ғалымдарға әртүрлі мақалалар мен диссертациялар жазуда үнемі көмектескен. Ол 1960 жылы тағы да Куинс университетінен кетіп, Бирмингем университетінде ботаника профессоры болды. Бирмингемде университет өз биология бөлімшелерін Бір біологиялық ғылымдар мектебінде біріктіру процесінде болды, ол осы процеске жетекшілік етті және 1963 жылы мектеп төрағасы болды. 1967 жылы ол Лондон Линнеялық қоғамынан «Трейл Крисп» медалін алды.
After completion of his reports he was discharged from the army to work for Glaxo in penicillin production, but soon left to become a junior lecturer at King's College. A year later, finding it difficult to cope with an underfunded department, he moved to Queen's University in Belfast. The department was small, consisting of a professor, a lecturer and a second (part time) lecturer, and when Heslop Harrison applied to take a PhD there was nobody qualified to supervise him. He acted as a guide at the 1949 International Phytogeographic Excursion where he met W. H. Pearsall, who before leaving offered him a place as a lecturer at University College London, with the understanding that he would be shortly made a Reader should everything work out. It was here he began spelling his name as Heslop Harrison; with a colleague of his called Douglas Harrison letters were regularly delivered to the wrong person. He did not personally get involved in research, but regularly assisted other scientists with various papers and theses. He left Queen's again in 1960 to become a professor of botany at the University of Birmingham
At Birmingham the university was in the process of unifying its various biology departments in one School of Biological Sciences, something he oversaw and became Chair of in 1963. In 1967 he was awarded the Trail Crisp Medal by the Linnean Society of London,
Кьюдегі директор
1970 жылы оған Кьюдегі Корольдік ботаникалық бағының директоры лауазымы ресми түрде ұсынылды, бұл өте құнды лауазым еді. Ол шамамен бір жыл "тағайындалған директор" ретінде ресми міндеттерсіз және жалақысыз жұмыс істеді, және осы уақыттың көп бөлігін лауазымына дайындық үшін зерттеулермен өткізді. Осының арқасында ресми түрде тағайындалған кезде бақты қандай бағытта дамытуды қалайтыны туралы нақты идеяға ие болды. 1974 жылы ол Корольдік қоғамның Кроуниан лекциясын оқыды, оның баяндамасы жақсы қабылданып, жоғары бағаланды. 1982 жылы ол әйелімен бірге Корольдік қоғамның Дарвин медалімен марапатталды, сондай-ақ сол жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі атанды. 1985 жылы ол жасқа байланысты ғылыми-зерттеу профессоры қызметінен зейнеткерлікке шықты, бірақ ол және Йоланд екеуі де құрметті қонақ зерттеушілер болып тағайындалды. 1996 жылы оған Линней медалі мен Корольдік медаль табысталды. Ол 1998 жылдың 8 мамырында дүние салды.
In 1970 he was formally offered the position of Director of the Royal Botanic Gardens, Kew, a much prized position. He spent about a year as "director designate" without official duties or pay and spent much of this time researching for his position, meaning that by the time he was officially appointed he had a clear idea of the direction in which he wanted to take the Gardens. In 1974 he delivered the Royal Society's Croonian Lecture, and his presentation was well received. In 1982 he was awarded the Darwin Medal of the Royal Society jointly with his wife, and the same year was made a Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences. In 1985 he retired as Research Professor due to the age requirement, but both he and Yolande were made Honorary Visiting Workers. In 1996 he was awarded the Linnean Medal and the Royal Medal. He died on 8 May 1998.