Кіріспе

Даниялық мемлекет қайраткері Ханс Нансен (28 қараша 1598 – 12 қараша 1667) – Дания мемлекет қайраткері болған.

Өмірбаян

Ол Фленсбургте дүниеге келді. Бірнеше рет Ақ теңізге және Солтүстік Ресейге сапар шекті. 1621 жылы Данияның гүлденген Исландия компаниясының қызметіне қабылданды. Көп жылдар бойы ол жиі барып тұратын Исландияның барлық саудасы оның қолынан өтті, көп ұзамай ол Исландия саудасының орталығы Глюкштадт пен Копенгагенде де бірдей танымал болды. 1644 жылдың ақпанында король Кристиан IV-нің тікелей тілегімен Копенгагеннің бургистары оны бургомистр етіп сайлады. Солтүстік сапарлары барысында ол орыс тілін үйреніп, Мәскеу елшіліктері Копенгагенге келгенде сотта аудармашы болып жұмыс істеді. Саяхаттары оған географияға деген құштарлықты ұялатты, 1633 жылы астроном Лонгомонтан бұрын қайта қараған «Космография» атты еңбегін жариялады. 1658 жылы шведтер Копенгагенді қоршаған кезде Нансен көзге түсті. Патша мен азаматтардың астананы қорғауды ұйымдастыру жөніндегі кездесуінде ол қатал қорғаныс қажеттігін қатысты түрде жеткізді. Дәл оның арқасында Копенгагеннің бургистары ақсүйектермен тең дәрежеде болу құқығын алды; ал голландиялық флот келгенге дейін ол қаланың рухы мен тірегі болды. Осы он сегіз айлық дағдарыс оның астанадағы беделін нығайтты және Фредерик III-ке жақын болды, ол Нансенде өзіне жақын адамды көріп, ұлы бургомистрді 1660 жылғы аристократияға қарсы төңкерісті жүзеге асырудағы басты құралы етті. Нансен агитаторлық өнерді ерекше күшпен және табыспен қолданды. Оның ең үлкен жетістігі – 8 қазанда бургистарды Копенгагеннің магистратурасының Фредерик III-ке Дания және Норвегия патшалығын толық мұрагерлік мемлекет ретінде ұсыну туралы ұсынысына келісуге итермелеген құмарлы сөйлеуі болды. Нансен төңкерістің нәтижесіне – абсолюттік монархияға – қаншалықты қанағаттанғанын анықтау мүмкін емес. Ол бастапқыда абсолютизмді қаламағаны белгілі. Кейіннен ол монархияның жеңісін және оның салдары – орта таптың барлық лауазымдар мен мәртебелерге қол жеткізуін өзінің алғашқы талаптарына лайықты балама деп санады ма; әлде патшалықтың ықыласына беріліп, елдің саяси еркіндіктерін ерікті түрде құрбан етті ме, бұл болжауға қалады. Төңкерістен кейін Нансен жоғары құрметке ие болды, бірақ ол негізінен саудамен, ал саясатпен азаматтық қатысты.