Кіріспе

Порто-Торрес () – Италияның Сардиния аймағының солтүстік-батысындағы Сассари провинциясының коммунасы және қаласы. Б.з.б. 1 ғасырда Colonia [[Julia (gens) ] ретінде негізі салынған, бұл бүкіл аралдағы тұңғыш римдік колониясы болды. Қала Фальконе мүйісінен шамамен шығысқа қарай және Асинара шығанағының орталығында орналасқан. Порто-Торрес порты – аралдағы екінші ірі теңіз порты, одан кейін Олбия порты. Қала жергілікті университеттің орналасқан Сассари қаласына жақын орналасқан.

Топонимика

Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл қоныс "Colonia Iulia Turris Libisonis" латынша атымен құрылған, ол Colonia (римдік қоныстардың атауы), Iulia (Юлий руының атауы), Turris (әдеби мағынасында "мұнара", қаладан алыс емес жерде салынған нурагеге немесе Монте-д'Аккоддиге сілтеме жасауы мүмкін) және Libisonis (Ливияға сілтеме, мүмкін сол жерде финикиялық сауда бекеті болғандықтан) деген сөздерден тұрады. "Ливия" – Африканың бүкіл солтүстік жағалауының ежелгі атауы. Батыс Рим империясы құлағаннан кейін қала жай ғана "Turris" деп аталды. Орта ғасырларда Логудоро судьялығы кезінде атауы "Torres" деп бұрмаланып, ал Арагон кезеңінде қала каталонша "Lo Port" (Порт) деп белгілі болды. Савойя билігі тұсында ол Портоторе (Porto + Torre; "Мұнара порты") деп аталды. 1960 жылға дейін қала "Portotorres" деп белгілі болды, және тек қала мәртебесі ресми түрде мойындалғаннан кейін ғана атауы ресми түрде Порто Торреске өзгертілді.

Миоцен

1994 жылы Фьюме-Санто ауданында миоцен дәуіріне жататын көптеген жануарлардың қазба қалдықтары табылды. Осы аймақта 8-9 миллион жыл бұрынғы Oreopithecus bambolii қалдықтары да табылған. Бұл жаңалықты кездейсоқ түрде жергілікті палеонтологтар-әуесқойлар байқады, олар жақын маңдағы жылу электр станциясындағы жөндеу жұмыстарынан кейін қазба төбелерінде қазба қалдықтарын көрген. Аймақта жирафтар, крокодилдер, тасбақалар, шошқалар және мысықтар сияқты 15 омыртқалы жануарлар түрі анықталды. Бұл жануарлардың көпшілігі, Umbrotherium azzarolii сияқты, шөппен қоректенген, бірақ Indarctos anthracitis сияқты кейбіреулері бәсекелес болған.

Тарихқа дейінгі дәуір

Порто-Торрес муниципалитетінің аумағында ежелгі адамдардың болғанына көптеген некропольдер куәлік етеді. Монте-д'Аккодди алтары (қалаға өте жақын, бірақ Сассари муниципалитетіне қарасты) осы кезеңде аталған аймақта адамдар болғанын көрсетеді.

Қола және Нурагик дәуірі

Су Круцифису Манну некрополінде осы жастағы табылған жәдірелер анықталды. Бұл некропольде мигрень мен ісік сияқты мәселелерді емдеу үшін жасалған болуға мүмкін хирургиялық процедуралардың іздері бар екі бас сүйек табылды. Тағы бір теория бойынша, бұл хирургиялық процедура діни және/немесе сиқырлы мақсаттармен орындалған. Көптеген нурагтар осы кезеңге жатады, қазіргі таңда олардың барлығының 7-сі ғана жақсы сақталған. Андреолудағы Домус де Жанас та Нураг цивилизациясының болғанын көрсетеді.

Рим дәуірі (б.з.д. 46 - б.з. 455)

Ежелгі заманда Туррис Либисонис Сардиниядағы ең маңызды қалалардың бірі болды. Плиний оны өз заманында аралдағы жалғыз колония деп сипаттады, бұл жерде бұрын қала болмаған, тек бекініс немесе кастел болған. Оны Птолемей де, саяхат жолдарының сипаттамаларында да айтылған, бірақ ол маңызды орын болғанына ешқандай сілтеме жоқ. 15 ғасырдың басына дейін қаланың бір бөлігі генуэздіктердің бақылауында болды, содан кейін арагондықтар оны бағындырды. Испания билігінің кезеңінен кейін ол Сардиния Корольдігінің құрамына кірді. Торрес 1842 жылы Сассари коммунасынан бөлінді. Сол кезде Әйя Гавино базиликасының төңірегінде салынған аудан, портоға жақын балықшылар қауымымен бірігіп, жаңа Порто-Торрес қаласын құрады. 1942 жылдың 10 мамырында Бенито Муссолини қалаға сапар жасады. 1943 жылдың 18 сәуірінде, Құдіретті күні, қала одақтас әскерлермен бомбаланды.

География

Порто-Торрес Сардинияның солтүстік-батыс жағалауында орналасқан. Муниципалитеттің ауданы шамамен 10 200 гектарды құрайды және шамамен бірдей көлемде екі бөлікке бөлінеді. Бір бөлігіне қала, өнеркәсіптік аймақ және римдік қираған орындары кіреді; екіншісі Асинара және кішірек Изола Пьяна аралдарынан тұрады. 1997 жылдан бері муниципалитеттің бұл бөлігі Асинара ұлттық паркі болып табылады. "Қалалық бөлігінің" жер бедері жазық; Порто-Торрес және Сардинияның солтүстік-батысының қалған бөлігі Нура жазығымен сипатталады, оның ортасында кейбір төбелер кездеседі. Бұл төбелік құрылымның бір бөлігі Порто-Торрес муниципалитетіне жатады, ең биік нүктесі – Монте-Альваро, теңіз деңгейінен 342 метр биіктікке жетеді. Коммуналық аумақтан екі өзен – Рио Манну және Фьюме Санто өтеді. Біріншісі Порто-Торрес қаласының батыс жағымен ағып өтеді, ал екіншісі қаланың жанынан өтеді және ежелгі Рим дәуірінде кеме жүруге қолайлы өзен ретінде пайдаланылған.

Демография

1960 жылға дейін қала көбінесе үлкен ауыл сияқты есептелді. Кейін, индустрияландырудың нәтижесінде, халық саны 1980 жылдарға дейін қарқынды өсті, бірақ Анджело Ровеллиге тиесілі "SIR – Società Italiana Resine" компаниясы басқаратын жергілікті мұнай-химия өнеркәсібі күрт қаржылық дағдарысқа түсті.

Туризм

2008 жылдан бастап туризм қала экономикасы үшін өте маңызды салаға айналды. Қаланың табиғи және адам жасаған бірнеше қызықты орындары бар. Басты қызықты орын – Асинара ұлттық паркі. Арагондық теңіз порты мұнарасы қаланың символы саналады және осы себепті ол негізгі туристік тартымдардың бірі болып табылады. Басқа да маңызды қызықты орындар – Риу-Маннудің рим көпірі және Сент-Гавин базиликасы. Өнеркәсіп секторының төмендеуіне байланысты, туризм секторы жергілікті экономиканың басты саласы болып келеді (жергілікті өнеркәсіптік аймаққа қарамастан, қала үшін оның маңыздылығы жоғары болып қалады).

Өнеркәсіп

Химиялық өнеркәсіп Порто-Торрес қаласының қазіргі заманғы экономикасын қолдайды. E.ON компаниясына тиесілі 1,040 МВт қуаттылығы бар Фиуме Санто электр станциясы қаланың батысында, Сассари муниципалитетінде орналасқан. Порто-Торресте өнеркәсіптік қайта құру жоспарлары іске асырылуда, онда жеті ғылыми-зерттеу орталығы дәстүрлі қазба отынға байланысты өнеркәсіптен майлы тұқымдардан өсімдік майы арқылы биопластик өндірісіне дейінгі біріктірілген өндіріс тізбегін дамытуда.

Кішігірім қызмет

Сонымен қатар, осы жерлерде балық аулау және егін шаруашылығымен де айналысады.

Фестивальдар

Тамыз айының соңында "Suoni & Sapori" фестивалі өтті, ол жергілікті тағамдарды татып көрумен және жергілікті әртістердің музыкасын тыңдаумен ұштастырылған шара. "La giornata dello sport" – балалар мен ересектер арасында спорттық белсенділікті дамытуға бағытталған жыл сайынғы жергілікті фестиваль. Жергілікті полифониялық хор ұйымдастырған "Festival Internazionale di Musiche Polifoniche Voci d’Europa" қаланың жыл сайынғы музыка фестивалі болып табылады. "Балықшылардың регатасы" – бұл балықшылардың GPS трекерлері сияқты заманауи құралдарды пайдаланбай, 20 ғасырдың басындағы дәстүрлі құралдарды, мысалы, ескек қайықтарды қолданып балық аулауға тырысатын жарыс.

Мектеп

Қалада көптеген мемлекеттік орта мектептер мен бірнеше мемлекеттік бастауыш мектептер орналасқан. Қалалық аумақта итальяндық әнші-ақын Фабрицио Де Андре есімімен аталатын музыка мектебі де бар. Сассари қаласына жақындығы және ARST басқаратын қалааралық бағыттардың болуы Сассари университетіне саяхатты өте ыңғайлы етеді.

Кітапханалар

"Антонио Пиглиару" қоғамдық кітапханасы қаладағы жалғыз кітапхана.

Кино түсіру

Бонифасио Ангиус – "Ovunque proteggimi" (2018).