Кіріспе

Нейростимуляцияның түрі

Крань электротерапиялық стимуляция (CES) – басқа электродтар арқылы шағын, импульстік, айнымалы ток жіберілген нейростимуляцияның бір түрі. CES мазасыздық, депрессия және ұйқысыздық сияқты түрлі жағдайларды емдеу мақсатымен қолданылады. АҚШ-тың Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) 2019 жылдың желтоқсан айында осыған ұқсас қорытындыға келді.

Сипаттама

Электродтар құлақтың жаңқасына, жоғарғы жақ сүйегінің артқы бөлігіне, мастоидтық өсінділерге немесе шеке сүйектеріне орналастырылады. CES-тің ұзақ тарихына қарамастан, оның негізгі принциптері мен механизмдері әлі де толыққанды түсініксіз. Бұл электромагниттік томография және функционалдық МРТ зерттеулерінде көрінеді. Зерттеулерде дофамин, серотонин және норэпинефриннің шамалы жоғарылауы, холинестераза, гамма-аминомаслян қышқылы және дегидроэпиандростеронның аз немесе өлшенбеген жоғарылауы, сондай-ақ кортизолдың орташа төмендеуі байқалды. CES бастапқыда ұйқысыздыққа қарсы зерттелді және электросон терапиясы деп аталды; ол бас сүйегінің электрлік стимуляциясы және транскраниалды электротерапия ретінде де белгілі. 1980 жылдары Прозак және 1990 жылдары Амбиен сияқты депрессия, алаңдаушылық және ұйқысыздыққа арналған фармацевтикалық препараттардың пайда болуына байланысты, CES дәрігерлер мен пациенттер үшін кеңінен танымал болған жоқ. 2000 жылдардың ортасында фармацевтикалық брендтердің арзандауы және интернеттегі жарнамалар CES құрылғыларының танымалдылығын арттырды. 2011 жылы бұл құрылғылар Wall Street Journal газетінің назарына ілікті.

Реттеу

АҚШ-та CES технологиясын Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) ІІІ сыныпты медициналық құрылғы ретінде жіктейді және оны лицензияланған денсаулық сақтау маманы – дәрігер, психиатр, медбике, психолог, дәрігердің көмекшісі немесе еңбек терапевті, штаттық ережелерге сәйкес тиісті электротерапия лицензиясы болған жағдайда ғана, рецепт бойынша немесе оның тапсырысы бойынша беруге болады. АҚШ-та CES құрылғыларын алу үшін лицензияланған денсаулық сақтау маманынан рецепт алу қажет. FDA мәліметінше, АҚШ-та сатылымға 11 CES құрылғысы жіберілген. 2014 жылдың маусым айында FDA «CES құрылғыларының қауіпсіздігі мен тиімділігіне сенімді кепілдік беру үшін арнайы бақылаулар орнатуға жеткілікті ақпарат бар» деп хабарлады. Осы шешіммен FDA CES құрылғыларына базарға шығар алдындағы мақұлдау (PMA) талап етуді көздеген ұсынылған ережені және бұйрықты кері қайтарып алды. FDA болашақта CES құрылғысын ІІ сыныпқа қайта жіктеу туралы ұсыныс енгізуді жоспарлап отыр. 2019 жылдың желтоқсанында FDA депрессияны емдеу үшін CES-тің нақты дәлелдері жоқ екенін және қосымша зерттеулер жүргізу қажеттігін мәлімдеді. «FDA 2016 жылдың 1 қаңтарынан 2019 жылдың 1 қарашасына дейін жарияланған төрт зерттеудің нәтижелері, DSM 5-те белгіленген депрессиялық бұзылулардың кез келгеніне сәйкес келетін ғылыми дәлелдерді қамтамасыз етпегенін анықтады».