Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының бұрынғы кәсіподағы Америка теміржол одағы (ARU) өз заманындағы ең ірі еңбек одақтарының бірі және АҚШ-тағы алғашқы өндірістік одақтардың бірі болды. 1893 жылғы ақпанда Чикагода өткен жиналыста құрылған ARU, 1894 жылғы жазда Ұлы Солтүстік теміржолындағы ереуілде алғашқы жеңіске жетті. Бұл сәтті ереуілден кейін 1894 жылғы Pullman ереуілі болды, онда үкіметтік әскерлер мен сот билігі ARU-ға қарсы қолданылды, нәтижесінде 1895 жылы одақтың басшылығы алты айға түрмеге қамалып, ұйым тиімді түрде талқандалды. Ұйымның қара тізімге енгізілген және көңілі қалып қойған қалдықтары 1897 жылғы маусымда өткен құрылтай съезінде Американың әлеуметтік демократиясына (АӘД) қосылып, ұйымды таратып жіберді.

Құру

Темір жол индустриясының барлық салаларын біріктіретін өндірістік кәсіподақ құруға бағытталған бастама 1890 жылдардың басында Локомотивтердің от сөндірушілері мен инженерлері бауырластығының хатшы-қазынашысы және "Локомотивтердің от сөндірушілері" журналының редакторы Юджин В. Дебс басқаратын бірнеше темір жол бауырластықтарының еркін федерация құруға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін басталды. Кәсібіне немесе қызметіне қарамастан, барлық теміржол қызметкерлерін біріктіретін жаңа кәсіподақ 1893 жылдың 9 және 10 ақпанында Чикаго, Иллинойс штатындағы Лиланд қонақ үйінде өткен төрт сағаттық сессиядан бастап бірқатар кездесулерде құрылды. Жаңа кәсіподақтың бас кеңсесі Чикагода жалға алынуға тиіс болды. Осы жиын жаңа одақтың ресми лауазым иелерін сайлады, оның ішінде Дебс президент, Говард вице-президент, ал Сильвестр Келигер ("Жол машиналарын салушылар" бауырластығының хатшы-қазынашысы) – АРУ-дың хатшы-қазынашысы болып тағайындалды. Күнделікті басқару осы үш лауазым иесінің тоғыз мүшеден тұратын директорлар кеңесінің құрамында жүзеге асырылды, сондай-ақ кеңеске "Жол машиналарын салушылар" бауырластығының В. С. Миссемері, Темір жол кондукторлары орденінің В. Х. Себринг, Локомотивтердің от сөндірушілері бауырластығының Фрэнк В. Арнольд, Локомотив инженерлері бауырластығының Генри Уолтон, Темір жол телеграфшыларының Джеймс А. Кларк және "Еңбек дәуірі" журналының Луис В. Роджерс кірді. Жаңа кәсіподақтың жұртшылыққа таныстыру және ұйымдық күшін арттыру мақсатында конгресс жоспарланып, 1893 жылдың 20 маусымында Чикагода өткізілді. Конгресспен бірге теміржол қызметкерлерінің жаппай жиналысы өтті, ол Чикагодағы Ухлич залында кешкі сағат 8-де өтілді, онда Юджин Дебс және басқалар сөз сөйледі.

Құрылымы

АРУ 12 аймақтық округке бөлінді, олардың әрқайсысы жергілікті қалалық орталықта кеңсесін ашты. Бұл округтер өз кезегінде, әдетте штаттар бойынша бөлінді, ал ұйым жыл сайынғы штаттық съездермен және ұйымның төрт жылдық ұлттық съезімен басқарылатын болды. Шараға 400-ге жуық делегат қатысты, бұл орынға тым көп еді, сондықтан жиын шақырылғаннан кейін дереу Ухлич залының көлемді залына көшірілді. Америка теміржол одағы жолдың барлық санаттағы қызметкерлерін 18 күнге созылған ереуілге ұйымдастырды және компанияны жалақыны бір жақты түрде қысқарту мәселесі бойынша төрелікке мәжбүр етті. Сент-Пол және Миннеаполис, Миннесота қалаларынан келген кәсіпкерлерден құралған төрешілер алқасы Ұлы Солтүстік теміржолының қызметкерлерінің пайдасына шешім шығарды, осылайша компанияны жалақыны қысқартудан бас тартуға итермеледі. Бұл АРУ-ның бірінші және жалғыз жеңісі болды.

Пуллманның соққысы

Ұлы Солтүстік ереуілінің сәттілігінен күш алып, басқа теміржол жұмысшылары да өз наразылықтарын ереуіл арқылы шешуге тырысты. Дебс және басқа да кәсіби одақ өкілдері басқа да бұзылыстардың уақтылы еместігіне алаңдады, одаққа жақсырақ ұйымдасу және қаржысын қалпына келтіру үшін қысқа үзіліс қажет болды. Бірақ, мұндай мүмкіндік болмады, себебі 1894 жылдың 11 мамырында Пуллман сарай вагондары компаниясының жұмысшылары жұмыс берушілеріне қарсы спонтанды ереуіл бастады. АРУ Пуллман компаниясы мен оның жұмысшыларын төрелікке тартуға тырысты, бірақ компания басшылары бұл ұсынысқа келіспеді, төрелікке ұсынылатын ештеңе жоқ деп мәлімдеді. 1894 жылдың 21 маусымында, конгресс аяқталуға екі күн қалғанда, Пуллман комитеті компанияның бір жақты жалақы кесімдеріне төрелік етуден бас тартуын жалғастырып жатқанын хабарлады. Комитет Пуллман компаниясы 5 күн ішінде төрелік процесін бастамаса, АРУ мүшелері Пуллман вагондары қосылған пойызды бастармайтын теміржолшыларды бойкоттау туралы ультиматум беруді ұсынды. АРУ жағдайды жақыннан қадағалау үшін Чикагода уақытша ереуіл штабын құрды. Бір диспетчер бағынбағандық үшін жұмыстан шығарылса, дүкендегі қалғандары бұрын келісілген жоспар бойынша жұмыстан кететін болды. Дебс түрмеден босатылғаннан кейін АРУ-ды Ынтымақтастық Комонвелл бауырластығымен біріктіріп, Американың әлеуметтік демократиясын (СДА) құрды. 1900 жылы Эллиотт Монтана штатынан конгрессмендікке кандидат болды, ал Дебс СДА тізімі бойынша президенттікке кандидат болды. Кейін Эллиотт Монтана заң шығарушы жиналысына сайланды, ал Дебс социалист ретінде президенттікке тағы төрт рет сәттіліксіз сайланды.