Кіріспе

Халықаралық еңбек одағы

Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар одағы (IWW), мүшелері "Wobblies" деп аталады, 1905 жылы Чикагода құрылған халықаралық еңбек одағы. Атаудың шығу тегі белгісіз. Оның идеологиясы жалпы кәсіподақ пен өнеркәсіптік кәсіподақты біріктіреді, себебі ол жалпы одақ болып табылады және мүшелерін жұмыс істейтін әртүрлі салалар бойынша бөледі. IWW-нің философиясы мен тактикасы "революциялық өнеркәсіптік синдикализм" деп сипатталады, социалистік, синдикалистік және анархистік еңбек қозғалыстарымен байланысы бар. 1910-шы жылдар мен 1920-шы жылдардың басында IWW көптеген қысқа мерзімді мақсаттарына жетті, әсіресе Американың батысында, дәстүрлі гильдиялар мен одақтардың шекараларын кесіп, әртүрлі кәсіптер мен салалардағы жұмысшыларды ұйымдастырды. 1917 жылдың тамызында IWW мүшелерінің саны 150 000-нан асып, АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Австралия және Жаңа Зеландияда белсенді бөлімшелері болды. Осы кезеңде IWW мүшелігінің өте жоғары айналымы (он жылдыққа 133% деп бағаланады) тарихшыларға мүшелік санын нақты анықтауды қиындатады, себебі жұмысшылар еңбек даулары мен жалпы экономикалық қиындықтар сияқты салыстырмалы түрде қысқа мерзімге IWW-ге көптеп қосылатын. 1910-шы жылдардың соңы мен 1920-шы жылдары мүшелік саны күрт төмендеді. Басқа еңбек ұйымдарымен, әсіресе Америка Еңбек Федерациясымен (AFL) қақтығыстар болды, ол IWW-ді тым радикалды деп есептеді, ал IWW AFL-ді тым консервативті деп санайды және жұмысшыларды кәсіптері бойынша бөлу туралы олардың шешіміне қарсы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін болған Бірінші қызыл үрей кезінде радикалдық, анархистік және социалистік топтарға қарсы үкіметтік репрессиялар да мүшелік санын азайтты. Канадада федералды үкімет 1918 жылдың 24 қыркүйегінде IWW-ді заңсыз деп жариялады. IWW мүшелігі мен ықпалының төмендеуіне ең шешуші фактор 1924 жылы ұйымда болған жарылыс болды, одан IWW толыққанды қалпына келе алмады. 1950-ші жылдары IWW Екінші қызыл үрей кезінде қудалауға ұшырағандықтан құлдыраудың алдында тұрды, бірақ кейіннен 1960-шы және 1970-ші жылдардағы Жаңа солшылдық ағымының нәтижесінде одақ қайта жанданды. IWW "Бір үлкен одақ" тұжырымын қолдайды және барлық жұмысшылар капитализм мен жалақылы еңбекті өнеркәсіптік демократиямен алмастыру үшін әлеуметтік класс ретінде бірігуі керек деп санайды. Ол жұмысшылардың өз басшыларын сайлайтын және түбегейлі демократияның басқа да формаларын (өздігінен басқару) жүзеге асыратын жұмыс орны демократиясының Wobbly Shop моделімен танымал. IWW мүшелерінен өкілдік етілетін жұмыс орнында жұмыс істеуін талап етпейді, сондай-ақ басқа кәсіподаққа мүше болуға тыйым салмайды.

Қор

IWW-ді жоспарлау жөніндегі алғашқы кездесу 1904 жылы Чикагода өтті. Жеті қатысушы – Америка еңбек одағының өкілдері Кларенс Смит және Томас Хагерти, теміржол қызметкерлерінің біріккен бауырластығынан Джордж Эстес және В. Л. Холл, инженерлер қоғамының АҚШ бөлімшесінің Исаак Кован, Біріккен сыра қайнатушылардың Уильям Э. Траутман және Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагері және жазушы Джулиан Э. Багли. Евгений Дебс, бұрынғы Америка теміржол одағының мүшесі, және Біріккен металл жұмысшыларының Чарльз О. Шерман қатысуға тілек білдіргенімен, кездесуге келмеді. IWW ресми түрде 1905 жылғы маусымда Чикагода құрылды. Конгресске 200 социалист, анархист, марксист (көбінесе Американың Социалистік партиясы және Американың Социалистік Еңбек партиясының мүшелері) және Америка Құрама Штаттарының түкпір-түкпірінен (әсіресе Батыс кеншілер федерациясы) келген радикалды кәсіподақ өкілдері қатысты. Олар Америка Еңбек Федерациясының (AFL) саясатына қарсы күресті. IWW, AFL-дің капитализмді қабылдауына және біліктілігі жоқ жұмысшыларды шеберлік одақтарына қабылдамауына қарсы болды. Конгресс 1905 жылғы 27 маусымда өтті және «Өнеркәсіптік конгресс» немесе «Өнеркәсіптік одақ конвенциясы» деп аталды. Кейін ол IWW-нің бірінші жылдық конвенциясы ретінде танылды. IWW-нің фин тіліндегі газеті Industrialisti, кен өндіру өнеркәсібінің орталығы болған Миннесота штатының Дулут қаласында шығарылып, кәсіподақтың жалғыз күнделікті басылымы болды. Ең көп таралған кезінде әр саны 10 000 данамен жарық көрді. Тағы бір фин тіліндегі Wobbly басылымы – ай сайын жарық көретін Tie Vapauteen («Азаттыққа жол») журналы. Сондай-ақ, Финляндияның IWW білім беру институты, Дулуттағы Жұмысшылар колледжі және Канаданың Онтарио штатындағы Порт-Артурдағы Финляндияның Еңбек үйі бірнеше жыл бойы IWW Канадалық бас кеңсесі ретінде қызмет етті. Сонымен қатар, көптеген швед иммигранттары, әсіресе 1909 жылғы шведтік жалпы ереуілден кейін қара тізімге енгендер IWW-ге қосылып, Скандинавиялық социалистік клубтар төңірегінде ұқсас мәдени орталықтар құрды. Бұл өз кезегінде швед жұмысшы қозғалысының сол қанатына саяси ықпал етті, нәтижесінде 1910 жылы Синдикалистік одақ (SAC) құрылды, ол жақын арада IWW тактикасы мен стратегиясын үлгі етіп алуға тырысқан топтарды қамтыды. Одақтың теңдікке берілгендігінің бір мысалы – Филадельфиядағы порт жұмысшыларының 8-ші филиалы, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде елдегі ең ірі порттардың бірі. Африка-американдық Бен Флетчер басшылығымен 8-ші филиалда 5000-нан астам мүше болды, олардың көпшілігі африка-американдықтар, сондай-ақ мыңнан астам иммигранттар (көбінесе литвалықтар мен поляктар), ирланд-американдықтар және көптеген басқа ұлт өкілдері де бар еді.

Саяси іс-қимыл немесе тікелей іс-қимыл бойынша бөлу

1908 жылы Дэниел Де Леон басқаратын топ, Де Леонның Социалистік Еңбек партиясы (SLP) арқылы саяси әрекет ету IWW мақсаттарына жетудің ең тиімді жолы екенін айтты. Винсент Сент-Джон, Уильям Траутман және Биг Билл Хейвуд басқаратын екінші топ, ереуілдер, насият және бойкоттар сияқты тікелей әрекеттер жұмысшы халық үшін тұрақты нәтижелерге қол жеткізуге көбірек мүмкіндік береді деп сенді; олар төрелікке және саяси байланыстарға қарсы болды. Хейвудтың тобы жеңіске жетті, ал Де Леон және оның қолдаушылары ұйымнан шығып, IWW-нің өздерінің нұсқасын құрды. SLP-нің «Сары IWW» кейіннен 1924 жылы таратылған Халықаралық өнеркәсіптік жұмысшылар одағы деген атқа ие болды.

Ұйым

IWW алғаш рет 1906 жылы Невада штатындағы Голдфилд қаласында және 1909 жылы Пенсильвания штатындағы Маккис Рокстағы престелген болат машиналарын жасаушылар ереуілі кезінде назар аударды. Сол жылы олар сөз бостандығы үшін күреске шықты. Вашингтон штатының Спокан қаласы көшедегі жиналыстарды тыйым салып, осы ережені бұзғаны үшін «Воббли» ұйымдастырушысы Элизабет Гурли Флиннді тұтқындады. Жауабы қарапайым, бірақ тиімді болды: бір мүше тұтқындалғанда, көптеген адамдар сол жерге жиналды және билікті олардың барлығын тұтқындауға шақырды, бұл қала үшін тым қымбатқа түсті. Споканде 500-ден астам адам түрмеге қамалды, ал төрт адам қаза тапты. Сөз бостандығы үшін күресу тактикасы, мақсатты насихаттау және ашық ұйымдасу құқығын сақтау үшін Фресно, Абердин және басқа да жерлерде тиімді қолданылды. Сан-Диегода, ешқандай ұйымдық науқан болмаса да, жергілікті билік пен ықпалды бизнесмендер қолдаған тәртіпсіздік тудырушылар аса қатыгез қарсы шабуыл жасады. 1912 жылға қарай ұйымның мүшелері Солтүстік-Батыста, докерлер, орталық штаттардағы ауыл шаруашылығы жұмысшылары, тоқыма және кен өндіру аймақтарында шоғырланған, шамамен 25 000 адамды құрады. IWW 150-ден астам ереуілге қатысты, оның ішінде Лоуренс тоқыма ереуілі (1912), Патерсон жібек ереуілі (1913), Таккер, Юта ереуілі (14 маусым 1913), Студебеккер ереуілі (1913) және Месаби аймағы (1916). Олар 1913 жылғы 3 тамыздағы «Уитленд хоп» көтерілісіне де қатысты.

География

Алғашқы онжылдығында IWW АҚШ-тың 38 штаты мен аумағында және Канаданың бес провинциясында 350-ден астам қала мен кентте 900-ден астам кәсіподақ құрды. Ел жүзінде IWW-мен байланысты 19 түрлі тілде жарық көрген 90 газет және журнал болды. Карикатуралар IWW басылымдарының маңызды бөлігін құрады. Кәсіподақ мүшелері еңбекақысыз жасаған олар, кәсіподақтың қарсыластарын сатиралық бейнеледі және оның идеяларын түрлі форматтарда, соның ішінде "стикерлер" арқылы таратуға көмектесті. IWW-тің ең танымал карикатуралық кейіпкері Мистер Блокты Эрнест Рибе жасады, ал одан кейін ол Джо Хилл әнінің тақырыбына айналды. IWW мүшелері елдің барлық аймақтарында белсенділік танытып, 1919 жылғы Сиэтлдегі жалпы ереуілге қатысты, Эверетт таяу шайқасында тұтқындалды немесе қаза тапты, Оңтүстік-Батыста мексикалық жұмысшылар арасында ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді, Филадельфиядағы ірі және күшті портовиктер кәсіподағын құрды және тағы да басқалары.

IWW қарсы AFL Карпентерс, Голдфилд, Невада, 1906-1907 жылдар

IWW 1906 және 1907 жылдары Невада штатының Голдфилд қаласында алтын кенін өндіру өркендеген кезде маңызды рөл атқарды. Ол кезде Батыс тау-кеншілер федерациясы әлі де IWW-нің құрамында болды (WFM 1907 жылдың жазында IWW-ден шықты). 1906 жылы IWW Голдфилдте соншалықты күшті болды ki, жалақыны және еңбек жағдайларын өзі анықтай алатын. IWW-нің басымдығына қарсылық көрсеткен AFL-ге мүше есімдері шеберлер одағы болды. 1907 жылдың наурыз айында IWW шахталардан AFL шеберлерін жұмысқа алмауды талап етті, бұл шахта иелерін IWW-ге қарсы тұруға итермеледі. Шахта иелері бірігіп, IWW мүшелерін жұмысқа алудан бас тартуға уәде берді. Голдфилдтегі кен және бизнес иелері жұмысты тоқтатуға шешім қабылдап, IWW-нің күшін жойғанға дейін жұмыс істемеуге ант берді. Бұл жұмысты тоқтату Голдфилд жұмысшылары арасында консервативті және радикалды одақ мүшелері арасында жік тудырды. Кен иелері Невада губернаторынан федералды әскерді шақыруды сұрады. Федералды әскердің күзетуімен кен иелері шахталарды кәсіподаққа мүше емес жұмысшылармен қайта ашты, осылайша Голдфилдте IWW-нің ықпалын жойды.

Хейвуд соты және Батыс тау-кеншілер федерациясының шығуы

IWW-ді құруда Билл Хейвуд және Винсент Сент-Джон сияқты Батыс тау-кеншілер федерациясының басшылары шешуші рөл атқарды, ал WFM IWW құрылғаннан кейін көп ұзамай жаңа кәсіподақ ұйымына қосылды. WFM IWW-нің "тау-кен секциясы" болды. WFM-нің қатарындағы көптеген мүшелер IWW-дің ашық радикализміне наразылық білдірді және WFM-нің тәуелсіздігін сақтауды қалады. WFM мен IWW арасындағы келіспеушіліктер 1906 жылғы IWW жылдық съезінде туды, онда WFM делегаттарының көпшілігі съезден шығып кетті. Сот процестері Хейвуд пен Мойер арасындағы қарым-қатынасты қатты уландырды. Хейвудтың ісі WFM-де зорлық-зомбылыққа және радикализмге қарсы реакцияны тудырды. 1907 жылғы жазда WFM IWW-дан шығып, Винсент Сент-Джон WFM-ден кетіп IWW-ді ұйымдастырумен айналысты. Билл Хейвуд біраз уақыт екі ұйымның да мүшесі болып қалды. Оның кісі өлтіру ісі Хейвудты танымал тұлғаға айналдырды, және ол WFM үшін сұранысқа ие спикер болды. Оның күшейе берген радикалды сөздері WFM-нің ұстанымдарымен үйлеспейтін болды, және 1908 жылғы сәуірде WFM кәсіподағы Хейвудтың кәсіподақ өкілі лауазымынан алынғанын жариялады. Хейвуд WFM-ден кетіп, барлық уақытын IWW-ді ұйымдастыруға арнады.

IWW мен Батыс тау-кеншілер федерациясы

Батыс тау-кеншілер федерациясы 1907 жылы IWW-ден шықты, бірақ IWW WFM-ді қайтаруды қалады. WFM IWW мүшелерінің шамамен үштен бірін құрады, ал батыс кеншілері қатал одақ мүшелері және еңбек дауларында сенімді одақтастар болды. 1908 жылы Винсент Сент-Джон WFM-ді жасырын түрде басып алуды ұйымдастыруға тырысты. Ол WFM ұйымдастырушысы Альберт Райанға WFM-нің әрбір жергілікті бөлімінде IWW-ге адал адамдарды табуға және оларды жыл сайынғы съезге делегаттар етіп тағайындауға шақырды, сол жергілікті бөлімнің қажетті пікірлерін білдіріп, делегат болуға мүмкіндік беру арқылы. Съезге келген соң, олар IWW-ге жататын тізімге дауыс бере алатын еді. Сент-Винсент уәде берді: "IWW үшін WFM басшыларын бақылауға алсақ, мүшелердің көп бөлігі олармен бірге кетеді". Бірақ бұл әрекет сәтті болмады. Бірнеше тарихшылардың пікірінше, 1913 жылғы Эль-Пасо балқыту зауытының ереуілі IWW мен WFM арасындағы тікелей бәсекелестіктің бірінші мысалы болды, себебі екі кәсіподақ та американдық балқыту және тазарту компаниясының жергілікті зауытында ереуілдеген жұмысшыларды ұйымдастыру үшін күресті. 1914 жылы Бутте, Монтана штатында, Батыс тау-кеншілер федерациясының жергілікті бөліміне наразы болған кеншілер жаңа кәсіподақ құрып, барлық кеншілердің жаңа одаққа қосылуын талап етті, әйтпесе оларды ұрып-сапалау немесе одан да жаман жағдайға түсіруге арандату етті. Жаңа бәсекелес кәсіподақ IWW-мен байланысы болмаса да, ол IWW-ге шабыттанған деп кеңінен есептелді. Жаңа кәсіподақтың басшылығында IWW мүшелері немесе IWW-нің әдістері мен мақсаттарымен келісетін көптеген адамдар болды. Жаңа одақ WFM-ді ығыстыра алмады, ал екеуінің арасындағы үздіксіз күрес нәтижесінде Буттетің мыс кен орындары, WFM үшін ұзақ жылдар бойы күшті одақтық бекініс болған жерлер, ашық кен орындарына айналды, және кен иелері 1914 жылдан 1934 жылға дейін ешқандай одақты мойындамады.

Біріккен шахта жұмысшыларына қарсы, Скрантон, Пенсильвания, 1916 жыл

1916 жылы сәуірде IWW Біріккен шахтерлер одағымен қақтығысты, IWW Скрантон, Пенсильвания маңындағы антрацит шахталарын пикетке алып, UMWA мүшелерін жұмысқа бармауға көндіруге немесе күш қолдануға тырысты. IWW, UMWA-ны тым консервативті деп есептеді, себебі Біріккен шахтерлер одағы шахта иелерімен белгілі бір мерзімге шарттар жасасқан; IWW мұндай шарттар олардың революциялық мақсаттарына кедергі келтіреді деп санайтын. Бір замандас жазушы атап өткендей, UMWA басшылары әдеттегі саясатынан толыққанды кері қайтып, пикет желісін кесіп өткесі келген Біріккен шахтерлер одағының мүшелерін қорғау үшін полиция шақырды. Пенсильвания штатының полициясы көп күшпен келді, пикет желісінде зорлық-зомбылыққа жол бермеді және UMWA мүшелеріне IWW пикет желісінен аман-сау өтуге мүмкіндік берді.

Бисбилерді жер аудару

1916 жылдың қарашасында IWW-нің 10-шы съезі Аризона штатындағы мыс кен орындарында ұйымдастыру жұмысына рұқсат берді. Мыс – соғыс үшін маңызды материал болғандықтан, кен орындары күні-түні жұмыс істеді. 1917 жылдың басында мыңдаған адам Металл кеншілерінің 800-ші кәсіби одағына қосылды. Ұйымдастыру жұмысының негізгі орталығы Мексика шекарасына жақын орналасқан Аризона штатындағы Бисби қаласы болды. Бисби кен орындарында 5000-ге жуық кенші жұмыс істеді. 1917 жылдың 27 маусымында Бисби кеншілері ереуілге шықты. Ереуіл тиімді және зорлықсыз өтті. Олардың талаптарының ішінде, көбісі Мексикадан келген жаңа иммигранттар болған жер үсті жұмысшыларының жалақысын екі есеге көтеру, сондай-ақ кен орындарындағы еңбек жағдайларын жақсарту арқылы қауіпсіздікті арттыру болды. Алты сағаттық жұмыс күні туралы мәселе белсенді түрде көтерілді, бірақ кейінге шегерілді. 12 шілде күні таңертең жүздеген қарулы адамдар екі мыңға жуық ереуілшіні ұстап алып, олардың 1186-сын мал вагондарында депортациялап, Нью-Мексико шөлінде тастап кетті. Келесі күндері тағы да жүздеген адамдарға қаладан кетуге бұйрық берілді. Ереуіл қару қолданып күшпен тоқтатылды.

Басқа да ұйымдастырушы дискілер

1915 және 1917 жылдар аралығында IWW-дің Ауылшаруашылық жұмысшылары ұйымы (AWO) АҚШ-тың орталық және батыс аймақтарында жүз мыңнан астам көшіп-қонушы шаруаларды ұйымдастырды, көбінесе мүшелерді далада, теміржол аулаларында және босқындар лагерлерінде тіркеп, ұйымдастырды. Осы кезеңде IWW мүшесі рельстерде саяхаттайтын босқындармен теңестірілді; көшіп-қонушы шаруалар келесі жұмыс орнына жету үшін басқа көлік құралдарына қол жеткізе алмады. Теміржол вагондары, босқындардың "жанама есік вагондары" деп атағандары, көбінесе IWW-нің үнсіз үгітшілерімен жабыстырылған. AWO-ның жетістігіне сүйене отырып, IWW-нің Ағаш өңдеушілер өнеркәсіптік одағы (LWIU) 1917 және 1924 жылдар аралығында Америка Құрама Штаттары мен Канаданың оңтүстігінде және Тынық мұхитының солтүстік-батысында ағаш кесушілерді және басқа да ағаш өңдеушілерді ұйымдастыру үшін ұқсас тактиканы қолданды. 1917 жылғы IWW ағаш өңдеушілер ереуілі Тынық мұхитының солтүстік-батысында сегіз сағаттық жұмыс күніне және жақсарған еңбек жағдайларына әкелді. ХХ ғасырдың ортасындағы тарихшылар АҚШ үкіметі мен "жаңашыл ағаш өңдеуші магнаттарының" осындай реформаларға келіскеніне ризашылық білдірсе де, IWW ереуілі осы жеңілдіктерге қол жеткізуге мәжбүрледі. 1913 жылдан 1930 жылдардың ортасына дейін IWW-нің Теңіз көлігі жұмысшылары өнеркәсіптік одағы (MTWIU) өнеркәсіпте үлкен күшке айналды және AFL кәсіподақтарымен салалық үстемдік үшін бәсекелесті. Одақтың халықаралық ынтымақтастыққа берілгендігін ескере отырып, оның осы саладағы күш-жігері мен жетістіктері таңқаларлық емес. Теңіз көлігі жұмысшыларының 8-ші жергілікті ұйымын Бен Флетчер басқарды, ол Филадельфия мен Балтимордың портында негізінен афроамерикандық деңгейшілерді ұйымдастырды, бірақ басқа да басшыларға швейцариялық иммигрант Уолтер Неф, Джек Уолш, Э. Ф. Дори және испан теңізшісі Мануэль Рей кірді. IWW сонымен қатар Бостон, Нью-Йорк, Нью-Орлеан, Хьюстон, Сан-Диего, Лос-Анджелес, Сан-Франциско, Эврика, Портленд, Такома, Сиэтл, Ванкувердегі, сондай-ақ Кариб теңізіндегі, Мексикадағы, Оңтүстік Америкадағы, Австралиядағы, Жаңа Зеландиядағы, Германиядағы және басқа да елдердегі портындағы жұмысшылардың арасында белсенділік танытты. IWW мүшелері 1934 жылғы Сан-Францискодағы жалпы ереуілде және Батыс жағалауындағы Халықаралық деңгейшілер қауымдастығының қатарындағы ұйымдастырушылық күш-жігерде рөл атқарды. Wobblies сонымен қатар 1930 жылдары, әсіресе Детройтте, United Auto Workers-тің отырып ереуілдері мен басқа да ұйымдастырушылық әрекеттерінде қатысты, бірақ олар ондағы кәсіподақтардың беделін нығайта алмады. IWW ереуілдерде жеңіске жеткен жерлерде, мысалы Лоуренсте, олар өз жетістіктерін сақтап қалуды қиындыққа тапты. 1912 жылғы IWW ұжымдық келісімдерге қарсы болды және оның орнына цехта басшыға қарсы тұрақты күрес қажеттігін уағыздады. Осындай революциялық құштарлықты сақтап тұру жұмыс берушілерге қарсы қиындық тудырды. Лоуренсте IWW ереуілден кейінгі жылдары мүшелерінің көп бөлігін жоғалтты, өйткені жұмыс берушілер қызметкерлерінің қарсылығын әлсіретіп, одақтың ең белсенді жақтастарын жойды. 1938 жылы IWW жұмыс берушілермен келісімшарт жасауға рұқсат беру туралы шешім қабылдады, егер ол ереуілге кедергі келтірмесе.

Үкімет тарапынан қысым

IWW-тің күш-жігері Америкадағы федералдық, штаттық және жергілікті үкіметтердің "теңдесіз" қарсылығына тап болды; 1916 жылғы 5 қарашада Вашингтон штатының Эверетт қаласында шериф Дональд МакРэй басқарған кәсіпкерлер тобы "Верона" кемесіндегі Wobblies-ке шабуыл жасап, кем дегенде бес кәсіподақ мүшесін өлтірді (алтауы ешқашан табылған жоқ және Пьюгет сауынында қаза болған болуы мүмкін). Полицияның екі қызметкері – біреуі штаттық қызметкер, екіншісі Ұлттық гвардия резервінен шақырылған азамат – "достық оттан" қаза тапты. Кем дегенде бес Эверетт тұрғыны жараланды. IWW мүшелерінің көптегені АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына қарсы болды. Ұйым 1916 жылғы қарашада өткен құрылтайда соғысқа қарсы резолюция қабылдады. Бұл IWW-тің құрылтай съезінде айтылған пікірді қайталады, соғыс капиталистер арасындағы күрес екенін, онда байлар байып, жұмысшы кедейлер көбінесе басқа жұмысшылардың қолынан қаза табады. АҚШ-тың соғыс жариялауы алдында IWW газеті "Индустриалдық жұмысшы" былай деп жазды: "Америка капиталистері, біз сіздер үшін емес, сіздерге қарсы күресеміз! Әлемде жұмысшы табының қарсылығын күшпен мәжбүрлей алатын күш жоқ". Бірақ 1917 жылғы сәуірде АҚШ Конгресі соғыс жариялағаннан кейін, IWW бас хатшысы және қазынашысы Билл Хейвуд ұйымның өмір сүруіне қауіп төндірмеу үшін жасырын болу қажеттігіне шешім келдірді. Соғысқа қарсы стикерлерді басып шығару тоқтатылды, соғысқа қарсы құжаттардың қоры сақтауға алынды және ресми одақтық саясат ретінде соғысқа қарсы насихаттау тоқтатылды. Бас атқарушы кеңесте ұзақ пікірталас болғаннан кейін, Хейвуд жасырын болуды жақтады, ал GEB мүшесі Франк Литтл агитацияны жалғастыруды қолдады, Ральф Чаплин келісімге келді. Соғысты айыптаған мәлімдеме жарияланды, бірақ IWW мүшелеріне қарсылықтарын заңды механизмдер арқылы, әскери шақыру арқылы білдіруге кеңес берілді. Оларға әскери қызметке тіркелуге және босату туралы өтініштеріне "IWW, соғысқа қарсы" деп белгі қоюға кеңес берілді. Олардың барлығы, тіпті ұзақ жылдар бойы одаққа мүше болмағандар да сотталып, жиырма жылға дейін бас бостандығынан айырылды. Судья Лэндис сот үкімін оқығаннан кейін кепілдікпен босатылған Хейвуд Кеңес Одағына қашып кетті, ол өмірінің соңына дейін сонда тұрды. 1917 жылы "Тулсаның ашуы" деп белгіленген оқиға кезінде, қара халат киген "Еркіндік рыцарлары" тобы Оклахома штатында IWW-тің он жеті мүшесін қақтырып, қауырсынмен жапты. Бұл шабуыл "Жасыл жүгері көтерілісіне" жауап ретінде жасалды, мұнай кен орындарына шабуыл жасау қаупінен қорқып, соғыс күшін қолдамағаны үшін жаза ретінде жасалған алдын ала шабуыл болды. IWW мүшелері жергілікті билік органдарына тапсырылды, содан кейін "Еркіндік рыцарларына" берілді. Олар соққыға ұшырап, бас кеңселерінде тұтқындалды және босқындарлық қылмысы үшін кінәлі деп танылды. Wobblies-тің қорғанында куәлік берген тағы бес адам соттан айыппұл төледі және "Еркіндік рыцарларының" қолынан осындай азаптаулар мен қорлықтарға ұшырады. 1919 жылы Вашингтон штатының Централия қаласындағы Америка легионының Атыспен келісім күніне арналған шеру легионерлер мен IWW мүшелері арасындағы қақтығысқа айналды, нәтижесінде төрт легионер атып өлтірілді. Централия қырғынының зорлық-зомбылығын кім бастағаны туралы дау бар, бірақ IWW кеңсесіне бұрын шабуылдар жасалған және кәсіпкерлер қауымдастығы кәсіподақ мүшелеріне қауіп төндірген. Бірнеше IWW мүшелері тұтқындалды, олардың бірі, Уэсли Эверест, сол түні халықтың наразылығынан линчтелді. 2023 жылғы 11 қарашада Джордж Вашингтон паркінде Централия трагедиясынан кейін тұтқындалған және линчтелген IWW мүшелерін құрметтейтін қола тақта ашылды. Бұл тақта 2024 жылы аяқталып, 2,5 тонналық гранит ескерткішке орнатылады. Вашингтон губернаторы Инслиге өлім жазасына кесілген IWW-тің сегіз мүшесіне өлім жазасынан кешірім беру туралы өтініш жіберілді. IWW мүшелері әртүрлі штаттық және федералдық заңдар бойынша қудаланды және 1920 жылғы Палмер рейдтері ұйымның шетелдік туған мүшелерін бөліп көрсетті.

Ұйымдастырушылық жік және оның салдары

IWW 1919 және 1920 жылдардағы кері соққылардан жылдам қалпына келді, мүшелік 1923 жылы ең жоғары деңгейге жетті (басқа мүшелерге шаққанда төленген жарналар бойынша 58 300 адамға жуық болды, бірақ одақ қарызы бар мүшелерді кешіріп, мүшелік саны одан да көп болуы мүмкін). Алайда, ұйымды орталықтандыру немесе орталықтандырмау туралы пікір таластары IWW-нің 1924 жылғы жарылуына себеп болды. Жиырмасыншы жылдары жүздеген «Воббли» көшбасшылары (соның ішінде Харрисон Джордж, Элизабет Гурли Флинн, Джон Рид, Джордж Харди, Чарльз Эшли, Эрл Браудер және кеңестік жерсіздікте болған Билл Хейвуд) Фред Бил баяндағандай, мыңдаған қарапайым «Воббли» мүшелері коммунистер мен коммунистік ұйымдарға қосылды. 1949 жылғы Смит актісі бойынша сот процесінің басында ФБР директоры Дж. Эдгар Гувер прокурорлар CPUSA мүшелерін оның күткеннен азырақ айыптағанына көңілі тоймады және 1917 жылы 100-ден астам IWW көшбасшыларын қамауға алып, соттағанын еске түсіріп, Әділет министрлігіне шағымданып: «IWW бұзылған және ешқашан жаңғырған жоқ. Осы уақытта Коммунистік партия мен оның еншілес ұйымдарына қарсы да осындай шаралар тиімді болар еді».

Тафт-Хартли заңы

1946 жылы Конгресс коммунистік одақ жетекшілерін жоюды талап еткен Тафт-Хартли заңын қабылдағаннан кейін, IWW мүшелерінің саны азайды, себебі осы шақыруға қалай жауап беру керектігі туралы пікір таластар туды. 1949 жылы АҚШ Бас прокуроры Том Кларк IWW-ді Бас прокурордың бүлікшіл ұйымдар тізіміне енгізді, оны «үкіметті конституциялық емес жолмен өзгертуге тырысатын ұйымдар» санатына жатқызып, 9835-ші жарлыққа сәйкес, шағымдану мүмкіндігін бермеді. Бұл жарлық IWW мүшелерін федералдық жұмысқа орналасудан және федералдық субсидияланатын тұрғын үй бағдарламаларынан шығарды (бұл жарлық 1953 жылы 10450-ші жарлықпен күшін жойды). Осы кезде Металл және машина жасау жұмыскерлерінің өнеркәсіптік одағының (MMWIU) Кливлендтегі филиалы АҚШ-тағы IWW-дің ең күшті филиалы болды. Филиалды он жылдан астам уақыт бойы құруға көмектескен Франк Седервалл сияқты жетекші тұлғалар, егер IWW-нің заңды мәртебесі алынса, AFL-CIO одақтарының шабуылдауы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді. 1950 жылы Седервалл 1500 мүшелі MMWIU ұлттық ұйымын IWW-ден бөлінуге жетекшілік етті, бұл Ағаш өңдеушілердің өнеркәсіптік одағы 30 жыл бұрын жасағандай болды. Бұл әрекет MMWIU-ды құтқара алмады. Өнеркәсіптік ұйымдар конгресімен қысқа ғана уақыт байланыста болғанмен, AFL және CIO оны басып алды және IWW-ден бөлінгеннен кейін он жыл өтпей, 1950 жылдардың соңында таратылды. MMWIU-дың жоғалуы, сол кезде IWW-нің ең ірі өнеркәсіптік одағы, IWW үшін өте ауыр соққы болды. Одақтың мүшелерінің саны 1950 жылдардағы Екінші Қызыл қорқыныш кезінде ең төменгі деңгейге жетті, ал 1955 жылы, одақтың 50 жылдығында, ол құлаудың алдында болды, бірақ ол әлі де коммунистік жетекшілік ететін топтардың тізімінде болды. IWW 1967, 1968 және 1969 жылдары Демократиялық қоғам үшін студенттер конвенцияларына өкілдерін жіберді, ал SDS ішкі дау-жанжалға батқанда, IWW осы келіспеушіліктен қашқан мүшелерді қабылдады. Бұл өзгерістер одаққа үлкен әсер етті, 1972 жылы оның мүшелерінің 67%-ы 30 жасқа дейін болды, ал барлық мүшелерінің саны 500-ге жуық болды. Соңында, Сан-Францискода IWW радиостанция және тамақ қызметкерлері үшін науқан жүргізді. Сондай-ақ 1996 жылы IWW Калифорния штатының Эль-Серрито қаласындағы Wherehouse Music-те ұйымдастыруды бастады. Науқан 1997 жылға дейін жалғасты, осы уақытта басшылық екі ұйымдастырушыны жұмыстан босатып, жұмыскерлердің жартысынан астамын жұмыстан шығарды, сондай-ақ белгілі одақ мүшелерінің жұмыс уақытын қысқартты. Бұл NLRB сертификаттау дауысына тікелей әсер етті, онда IWW 2:1 есебімен жеңілді. 1999 жылы IWW Массачусетс штатының Бостон қаласында Білім беру қызметкерлерінің өнеркәсіптік одағының жергілікті филиалын құрды, ол жергілікті колледждер мен университеттердегі жұмыскерлерді ұйымдастыруды бастады. Сонымен қатар, IWW-ның 1990 жылдардың соңындағы ұйымдастыру науқанына 1996 жылы Сиэтлдегі Линкольн Парк Мини Марттағы ереуіл, Keystone Job Corps, ACORN қоғамдық ұйымы, Портлендтегі әртүрлі баспанасыз және жастар орталықтары, секс индустриясының жұмыскерлері және Берклидегі қайта өңдеу дүкендері кірді. IWW мүшелері құрылыс салаларында, кеме жасау орындарында, жоғары технологиялық өндірістерде, қонақ үйлер мен мейрамханаларда, қоғамдық мүддедегі ұйымдарда, теміржолдарда, велосипедпен хабар жеткізушілер мен ағаш өңдеу зауыттарында белсенді болды. IWW бірнеше рет негізгі одақтардың қатардағы мүшелеріне көмектесу үшін араласты, соның ішінде 1989 жылы Калифорниядағы Форт-Брэггтегі ағаш кесу фабрикасының жұмысшылары, 1990 жылдардың соңында Сан-Франциско шығанағындағы кафе жұмыскерлері және Миссисипи өзенінің бойындағы кеме жасау орындары.

2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2000 жылдардың басында IWW Калифорния штатының Беркли қаласындағы Stonemountain and Daughter Fabrics мата дүкенін ұйымдастырды. Дүкен IWW ұйымдастырған дүкен болып қала береді. Беркли қаласының қайта өңдеу қызметі жиналып, сұрыпталып, өңделіп, екі түрлі IWW ұйымдастырған кәсіпорын арқылы жіберіледі. 2003 жылы IWW көшедегі адамдарды және басқа да дәстүрлі емес мамандықтарды Оттаваның Panhandlers Union құрылуымен ұйымдастыра бастады. Бір жылдан кейін Panhandlers Union баспаздардың ереуілін бастады. Қалалық үкіметпен келіссөздер нәтижесінде үйсіздердің жазып, сататын газетті қаржыландыруға уәде берілді. 2003-2006 жылдар аралығында IWW Сиэтл (Вашингтон штаты) және Питтсбург (Пенсильвания штаты) қалаларындағы азық-түлік кооперативтерінде кәсіподақтарды ұйымдастырды. IWW Сиэтлде келісімшарт бойынша әкімшілік және техникалық персоналды, ал Питтсбургтегі кәсіподақ NLRB сайлауында 22–21 есебімен жеңіліске ұшырады, бірақ 2006 жылдың соңында сайлау алдында басшылықтың әрекеттеріне байланысты нәтижелер жарамсыз деп танылды. 2004 жылы Нью-Йорк қаласындағы Starbucks дүкенінде IWW кәсіподағы құрылды. 2006 жылы IWW бірнеше Чикаго аймағындағы дүкендерді ұйымдастыру арқылы Starbucks-тағы жұмысын жалғастырды. Чикагода IWW велосипед курьерлерін ұйымдастыруға кірісті. 2004 жылдың қыркүйегінде IWW Калифорния штатының Стоктон қаласындағы қысқа қашықтыққа жүк тасымалдайтын жүргізушілерді ұйымдастырды, олар жұмыстан шығып, ереуілге шықты. Көптеген талаптар орындалды. Стоктондағы алғашқы жеңістерге қарамастан, жүк тасымалдаушылар кәсіподағы 2005 жылдың ортасында таратылды. Нью-Йорк қаласында IWW 2005 жылдан бері иммигранттардан құралған азық-түлік тауартәсіпшілерін ұйымдастырып келеді. Сол жазда Handyfat Trading компаниясының қызметкерлері IWW-ге қосылды, олардан кейін тағы төрт қойманың қызметкерлері қосылды. Бұл қоймалардағы қызметкерлер ең төменгі жалақыны алу және еңбекақысының үстеме ақысын алу сияқты жемістерге қол жеткізді. 2006 жылы IWW штаб-пәтерін Цинциннатиге (Огайо штаты) көшірді, ал 2010 жылы штаб-пәтерін Чикагоға (Иллинойс штаты) қайта көшірді. 2006 жылы IWW Bay Area филиалы Landmark Shattuck кинотеатрларын ұйымдастырды. Кәсіподақ жұмыс орнындағы демократияны кеңейту мақсатында келісімшарт жасасу бойынша келіссөздер жүргізді. 2007 жылдың мамыр айында Нью-Йорк қоймасының қызметкерлері Starbucks қызметкерлер кәсіподағымен бірігіп, The Food and Allied Workers Union IU 460/640 құрды. 2007 жылдың жазында IWW екі жаңа қоймадағы қызметкерлерді ұйымдастырды: Flaum Appetizing (кошерлік тағамдарды таратушы) және Wild Edibles (теңіз өнімдері компаниясы). 2007-2008 жылдары екі дүкеннің қызметкерлері кәсіподақ қызметі үшін заңсыз жұмыстан шығарылды. 2008 жылы Wild Edibles компаниясының қызметкерлері жұмыстарын қайтару және жұмыс берушілерге тиіс үстеме ақыны алу үшін белсенді түрде күресті. Brandworkers International компаниясымен бірлесіп жүргізілген "Азық-түлік тізбегіне назар аудару" атты жұмыс орнындағы әділдік науқаны аясында IWW қызметкерлері Pur Pac, Flaum Appetizing және Wild Edibles сияқты жұмыс берушілерге қарсы сотта жеңіске жетті. IWW өндірістік жағынан ұйымдастырудың дәстүрлі тәжірибесімен қатар, Одақ географиялық жағынан ұйымдастыру сияқты жаңа әдістерге ашық болды: мысалы, Филадельфиядағы сияқты белгілі бір бизнес аудандарындағы бөлшек сауда қызметкерлерін ұйымдастыруға тырысу. Сонымен қатар, кәсіподақ жұмысшылармен байланысты мәселелерге қатысты, мысалы, Ирактағы соғысқа қатысуға қарсылық білдіру, sweatshops-қа қарсылық білдіру және Кока-Кола компаниясының Колумбиядағы жұмысшылардың құқықтарын басып тастауын қолдауына бойкот жариялауды қолдады. 2008 жылдың 5 шілдесінде Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласы, Starbucks Workers Union және Испанияның Севилья қаласындағы CNT AIT компаниясы Starbucks кәсіподақтарының жалақысын көтеруге, атап айтқанда Гранд-Рапидс пен Севильяда екі кәсіподақ мүшесінің жұмыстан шығарылуына қарсы жаһандық іс-қимыл күнін ұйымдастырды. Grand Rapids Starbucks Workers Union веб-сайтына сәйкес, ондаған елдегі бірнеше қалада пикеттер өткізілді. Портлендтегі Орегон штатының жалпы мүшелік бөлімшесі IWW-дің ең ірі және белсенді бөлімдерінің бірі болып табылады. Филиал қазіргі уақытта үш келісімшартты ұстап тұр, екеуі - "Janus" жастар бағдарламасымен, біреуі - Портленд әйелдер дағдарыс желісімен. Бұл филиалда мұндай кәсіподақтық келісімдер ұзақ мерзімді перспективада қажет пе, жоқ па деген пікірталас болды, кейбір мүшелер келісімшарттық одақтастыққа қарсы тұрып, ынтымақты одақтастыққа қолдау білдірді, ал кейбір мүшелер екі стратегияның да ұйымдасуына орын бар деп санайды. Соңғы екі жылда филиал бірнеше түрлі жұмыс орындарынан заңсыз жұмыстан шығарылған қызметкерлерге қолдау көрсетті. Wobblies ұйымдастырған пикеттердің арқасында бұл қызметкерлер бұрынғы жұмыс берушілерінен айтарлықтай өтемақы алды. Филиал мүшелігі артып келеді, сондай-ақ дүкендерді ұйымдастыру да артып келеді. 2005 жылғы, құрылған күнінің 100 жылдығында IWW шамамен 5000 мүшесі болды, бұл AFL CIO-ның 13 миллион мүшесімен салыстырғанда аз көрсеткіш. Басқа IWW филиалдары Австралияда, Австрияда, Канадада, Ирландияда, Германияда, Угандада және Ұлыбританияда орналасқан.

2011 жылы Висконсин штатының жалпы ереуілі

2011 жылдың басында Висконсин штатының губернаторы Скотт Уокер бюджет туралы заң жобасын жариялады, IWW-нің пікірінше, ол мемлекеттік және коммуналдық қызметкерлер үшін кәсіподақтарды тиімді түрде тоқтатуға бағытталған. Осыған жауап ретінде, Орталық-Батыс аймағындағы IWW мүше ұйымдарының шұғыл отырысы өтті. IWW мүшелері Оңтүстік-Орталық Еңбек Федерациясының (SCFL) жиналысында жалпы ереуілді мақұлдайтын және жалпы ереуілге дайындық бойынша филиалдарға нұсқау беру үшін арнайы комитет құруды ұсынатын ұсыныс жасады. IWW ұсынысы дерлік бірауыздан қабылданды. Мэдисон филиалы халықаралық үндеу жасады, онда ереуілге қатысты түрлі материалдар араб, француз, испан, итальян және португал тілдеріне аударылды. Еуропалық кәсіподақтарға (CNT – Испания, CGT – Испания және CGT – Франция) кәсіподақтардың жиналыстарында жалпы ереуілдер туралы өз тәжірибелерін ұсына алатын және ереуілді ұйымдастыруға басқа да жолдармен көмектесе алатын ұйымдастырушыларды Мэдисонға жіберу туралы өтініш жіберілді. CNT (Франция) IWW-ге қолдау хаттарын жіберді. Бұл IWW-нің 1930 жылдан бері жұмысшы табының күресіне жасаған ең ірі және ең сәтті әрекеті деп есептелді. Кейіннен бұл ереуіл "болмаған жалпы ереуіл" деп аталды, себебі дағдарыс кезінде губернаторға қарсы өткізілген қайта шақыру кампаниясы өндірістік әрекеттерге бағытталған барлық күш-жігерді "толыққанды түрде басып тастады".

2010 жылдардың аяғы

2010 жылдардың ортасында АҚШ-тағы Wobblies көпұлтты кофеханалар желісі Starbucks, франчайзингтік шағын тағамдар желісі Jimmy John's және көпұлтты супермаркеттер желісі Whole Foods Market ұйымдастыру науқанына күш салды. Одақтың шамамен 3000 мүшесі болды. IWW 2012 жылы штаб-пәтерін Чикаго қаласындағы 2036 West Montrose мекенжайына көшірді. 2013 жылы IWW Миннеаполис, Миннесота штатында Чикаго-Лейк-Ликерс дүкенінде ұйымдастыру науқанын бастады. Өзін Миннесотадағы ең ірі алкогольді сусындар дүкені деп жарнамалаған дүкеннің сағаттық жалақысы 10,50 доллармен шектелген еді. Бірақ IWW жалақы шегін жою талабын қойғаннан кейін дүкен басшылығы бес ұйымдастырушыны жұмыстан босатты. 6 сәуірде одақтың Твин-Ситис филиалы дүкен алдында пикет ұйымдастырып, клиенттерге жағдайды жеткізді. 4 мамырда тағы бір пикет өтті, ол күні дүкенде әдетте көп клиент болады. Одақ «көп жұмыс күнін тыныш кешке айналдырдық» деді. Бірнеше айдан кейін Ұлттық еңбек қатынастары кеңесі (NLRB) одақтың заңсыз жұмыстан босату туралы шағымын негізді деп тапты. Соның салдарынан одақ пен дүкен басшылығы жұмыстан шығарылған жұмысшыларға 32 000 доллар өтемақы төлеуге келісті, ал науқан ресми түрде аяқталды. 2015 жылы Массачусетс штатының Холиоке қаласындағы Пауло Фрейр әлеуметтік әділеттілік мектебінің қызметкерлері IWW-мен бірігіп, мектеп әкімшілігінің «авторитарлық басшылығын» және жұмысқа алудағы нәсілдік дискриминацияны жоюды көздеді. 2015 жылдың 14 қыркүйегінде, бір жылдық ұйымдастыру науқанынан кейін, Коннектикут штатының Норт-Хейвен қаласындағы Sound Stage Production қызметкерлері IWW-ге мүшеліктерін жариялады. Бір апта ішінде оларға сот шараларымен қорқытып, жұмыстан босатты. NLRB арқылы бірнеше айлық келіссөздерден кейін келісімге қол жеткізілді, жұмысшыларға төленбеген жалақы мен жұмыстан шығу ақысы төленді. Науқан аясында жұмысшылар Өндірістік қызметтер ұжымын құрды және IWW CT-мен бірлесіп жұмысшылар кооперативі ретінде жұмысын жалғастыруда. IWW 2016 жылдың сәуірінде Бургервилл жұмысшыларының одағын (BVWU) құрды, ол Орегон штатындағы Бургервилл жедел тағамдар желісіндегі жұмысшыларға бағытталған. IWW-тің еншілес ұйымы BVWU 26 сәуірде Портлендтегі Бургервиллдің жанында өткен жұмысшылар мен жақтастар митингісінде ресми түрде жарияланды. BVWU-ны көпшілікке жариялағаннан кейін Орегон штатының бірнеше жергілікті қоғамдық ұйымдары, соның ішінде кәсіподақтар, Портленд Ынтымақтастық желісі және тамақ және нәсілдік әділеттілік ұйымдары қолдады. Бұл идеяны сол кездегі президенттікке үміткер сенатор Берни Сандерс та қолдады. Одаққа Бургервиллдің бас директоры Джефф Харвиден келген хатпен қарсылық білдірілді, ол жұмысшыларға одаққа қосылудан бас тартуға шақырды. 2017 жылдың маусым айында Бургервилл Орегон штатының Еңбек және өнеркәсіп бюросының тергеуінен кейін 10 000 доллар төледі, онда компания жұмысшылар үшін штаттық демалыс уақытын бұзғаны анықталды. 2018 жылдың сәуір және мамыр айларында IWW 2 Бургервилл дүкенінде NLRB сайлауында жеңіске жетті. 2016 жылдың тамызында Манхэттендегі Ellen's Stardust Diner қызметкерлері IWW аясында Stardust Family United (SFU) құрды, себебі отыз қызметкер жұмыстан босатылды, сондай-ақ жаңа кестелеу жүйесі де ұнамады. Одан кейін одақ «Стардуст» басшылығын жала жабу үшін жұмыстан босатуда және мейрамханада кәсіподаққа қарсы материалдарды орналастыруда айыптады. 2016 жылдың 9 қыркүйегінде, Аттика түрмесі бүліктерінің 45 жылдығына орай, IWW ұйымдастырған 900 тұтқынға алынған жұмысшылар мен көптеген басқа тұтқындар IWW-дің Тұтқынға алынған жұмысшыларды ұйымдастыру комитеті жариялаған 9/9 Ұлттық түрме ереуіліне қатысты. Ереуіл он бір штаттың жиырма түрмесіне әсер етті және Алабамадағы Уильям С. Холман түзеу мекемесінде ең күшті болды. Бұл жағдайға 20 000-нан 50 000-ға дейін, тіпті 72 000-ға дейін тұтқындар ұшырады. ACLU Ұлттық түрме жобасының Дэвид Фати бұл жағдайды «жақында болған тұтқындардағы ең үлкен ереуіл» деп бағалады. Бастапқыда бұқаралық ақпарат құралдарында жария ету баяу болды, ереуіл ұйымдастырушылары «басты бұқаралық ақпарат құралдарының толығымен жабылуынан» шағымданады, бұл тұтқындармен байланыс жасаудың қиындығына байланысты болуы мүмкін, өйткені көптеген түрмелер тұтқындардың ереуіл қызметіне жауап ретінде немесе оны күтіп тұрып, жабылып қалды.

COVID-19 пандемиясы

IWW сонымен қатар АҚШ-та COVID-19 пандемиясы кезінде жұмысшыларды ұйымдастырды. 2020 жылдың мамыр айында IWW Портлендте «Вуду пончик» жұмысшылары одағын (DWU) құрды. Жаңадан құрылған одақ басшылыққа хат жолдап, одақ құрылғанын хабарлады және коронавирустың салдарынан, сондай-ақ Орегон штатының «үйде қалу» бұйрығынан кейін жұмыстан босатылған қызметкерлерге жалақыны көтеру, қауіпсіздікті жақсарту және жұмыстан босату ақысын төлеуді талап етті. 2021 жылдың ақпан айында, бірнеше айлық ұйымдастыру жұмысынан кейін, DWU мүшелері Ұлттық еңбек қатынастары кеңесіне одақ тіркеуі үшін ресми өтініш берді. IWW 2020 жылдың мамыр айында Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы, аутизм спектріндегі оқушыларға қызмет ететін жекеменшік «Фейсон» мектебінде «Екінші құрам» (2S) жұмысшылары одағының құрылғанын жариялады. Бұл одақ мектепті ертерек ашуға тырысқан басшылықтың «қызметкерлер мен оқушылардың қауіпсіздігіне салған салдарына» жауап ретінде құрылды. 2021 жылдың наурызы IWW-мен бірлесіп ұйымдастырудың қарқынды кезеңі болды. 9 наурызда Берклидегі (Калифорния штаты) тәуелсіз қолданылған кітап дүкені «Moe's Books» қызметкерлері басшылықтан ерікті түрде танылғанын және IWW-мен ресми түрде біріккенін хабарлады. Содан кейін, 13 наурызда IWW «Социалистік мылтық қауымдастығы» (SRA) жұмысшыларын ұйымдастыратынын мәлімдеді. Одақ келесі күні SRA басшылығынан ерікті түрде танылды. Екі күннен кейін, 16 наурызда Огайо аңғарының экологиялық коалициясы (OVEC) қызметкерлері IWW-мен бірігу ниеттерін білдірді және басшылықтан ерікті түрде тануды сұрады. Ұйымдастыру барысында OVEC қызметкерлері «бірдей жалақы шкаласын, әділ тәртіптік саясатты және қызметкерлердің жалақысына, жұмыс уақытына, әлеуметтік жәрдемақыларына, мансаптық өсуіне немесе жұмыстан босату мәселелері талқыланатын немесе дауысқа салынатын кез келген отырыста одақ өкілдерінің болу құқығын» алуды көздейді. IWW – АҚШ-тағы жылдам тамақ өндіретін қызметкерлердің одақтық шартын бекіткен алғашқы одақ. «Бургервиллдің» Орегон штатындағы бес орны, сондай-ақ Портленд қаласының орталық бөлігіндегі «Вуду пончик» мекемесінің бір орны одаққа мүше болып табылады.

Австралия

Австралия IWW дәстүрін ерте қабылдады. Бұл, ішінара, АҚШ-тағы SLP-нің индустриалды бұрылысынан кейін жергілікті Де Леонистік Социалистік Еңбек партиясының ізімен келді. 1907 жылғы қазанда Сиднейде IWW клубы құрылды. Оған басқа социалистік топтардың мүшелері де қосылды, бірақ SLP-мен қарым-қатынас тез арада мәселеге айналды. 1908 жылы АҚШ-тағы Чикаго мен Детройт фракциялары арасындағы жарылыс 1908 жылдың соңында Австралия IWW-дегі ішкі шиеленіске әкелді, нәтижесінде 1911 жылғы мамырда Аделаидада Чикагоға жақын жергілікті ұйым, ал алты айдан кейін Сиднейде тағы біреу құрылды. 1913 жылдың ортасына қарай «Чикаго» IWW гүлденіп, SLP-мен байланысты Детройт IWW клубы құлдырады. 1916 жылы Австралиядағы «Детройт» IWW АҚШ-тағы ұйымның үлгісімен өзін «Workers' International Industrial Union» деп атады. Австралия IWW-ның алғашқы кезеңінде АҚШ-тан бірнеше тактика қолданылды, соның ішінде сөз бостандығы үшін күрес. Олар мүмкіндігінше жаңа кәсіподақтар құрудың орнына, бар кәсіподақтармен ынтымақтасуға тырысты және АҚШ-тағы ұйымнан өзгеше, Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуға қарсы өте ашық және тікелей ұстаным алды. IWW көптеген басқа кәсіподақтармен ынтымақтасып, өндірістік кәсіподақтарды және белсенділікті қолдады. Әсіресе, IWW стратегиялары Австралиялық ет өнеркәсібі қызметкерлерінің одағына үлкен әсер етті. AMIEU 1910-шы жылдардың соңында жабық кәсіподақтар мен жұмысшылар кеңестерін құрып, басқарушылықтың мінез-құлқына тиімді реттеу жүргізді. IWW 1914 жылдан бастап Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарсы болды және көп жағдайда Австралияның әскери қызметке шақыруына қарсы күресті. 1916 жылғы қазанда және 1917 жылғы желтоқсанда өткен өте қиын референдумда Австралияның көпшілігі әскери міндеттілікке қарсы дауыс берді. Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери міндеттіліксіз соғысқан жалғыз ел Австралия болды. Бұл үлкен дәрежеде IWW-тің үгіт-насихатының нәтижесі болды, оның Австралиядағы ең жоғарғы деңгейінде 500-ге жуық мүшесі болған. IWW Анти-конскрипция лигасын (ACL) құрды, оның мүшелері кең еңбек және бейбітшілік қозғалысымен жұмыс істеді, сондай-ақ өз атынан агрессивті үгіт-насихат науқанын жүргізді, бұл Том Баркердің (1887–1970) түрмеге қамалуына әкелді. Сиднейдегі коммерциялық мүліктерге жасалған өрт шабуылдары IWW-тің Том Баркерді босату науқанымен байланысты болды. Ол 1916 жылғы тамызда босатылды, бірақ он екі, көбінесе белгілі IWW белсенділері, «Сидней он екілігі» деп аталған, 1916 жылғы қыркүйекте Жаңа Оңтүстік Уэльсте өрт сөндіру және басқа да қылмыстар үшін тұтқындалды. Олардың сотталуы мен түрмеге қамалуы Австралия еңбек қозғалысының танымал ісіне айналды, олар олардың қатысы бар екеніне ешқандай нақты дәлел таппады. IWW-мен байланысты бірнеше басқа да даулар болды: бес фунттық банкноталарды жалғандастыру, «Тоттенхэм трагедиясы» деп аталған полицейдің өлтірілуіне IWW-ті айыптады, және ең бастысы, ол 1916 жылғы қазан айындағы әскери қызметке шақыру туралы референдумның жеңілісіне кінәлі деп танылды. 1916 жылғы желтоқсанда Лейборист Билли Хьюз басқаратын Комонвелл үкіметі IWW-ді Заңсыз бірлестіктер туралы заңға сәйкес заңсыз ұйым деп жариялады. 86 мүше заңға бағынбай, алты айға бас бостандығынан айырылды. «Тікелей әрекет» басылымы тоқтатылды, таралымы 12 000-нан асты. Соғыс кезінде бүкіл Австралия бойынша 100-ден астам мүше саяси айыптаулар бойынша түрмеге қамалды, соның ішінде белгілі белсенді Монти Миллер де болды. IWW өзінің сыныптық соғыс тұтқындарын босату мақсатымен заңсыз жұмыс істеуін жалғастырды және қысқа уақытқа бұрынғы Социалистік партиялар мен сауда залдарының басқа екі радикалдық бағытымен бірігіп, белсенді революционер және Кеңес коммунисі Адела Панкхерсттің ұсынысымен жапырақты коммунистік партия құрды. IWW Коммунистік партия Австралиясынан құрылғаннан кейін көп ұзамай бөлініп шықты. 1930 жылдардың басында Австралияның көптеген IWW филиалдары Коммунистік партияның ықпалы артып, тарады. Австралия IWW 1940 жылдан бері өсті, бірақ кәсіподақ өкілдігін алуда сәтсіз болды. Бұрынғы IWW белсенділерінің негізгі жұмысшы қозғалысына интеграциялануының ең көрнекті мысалы ретінде, мысалы, Сиднейдің он екілігінің бірі Дональд Гранттың мансабын қарастыруға болады. 1920 жылғы тамызда түрмеден босатылған ол көп ұзамай IWW-мен оның саяси емес ұстанымы бойынша келіспей, 1922 жылы Индустриалды Социалистік Еңбек партиясынан NSW Парламентіне, ал 1925 жылы Австралия Лейборист партиясынан (ALP) сәттіліксіз сайлауға түсті. ALP-мен және сайлау жүйесімен қайтадан келісу оны 1927 жылы Сакко мен Ванцеттиді қолдаған көше демонстрациялары үшін қайтадан түрмеге қамаудан сақтамады. Ол ақырында 1931–1940 жылдары NSW Заңнамалық кеңесінде және 1943–1956 жылдары Австралия Сенатында ALP-тің өкілі болды. Австралия IWW-ның басқа ешбір мүшесі парламентке енген жоқ, бірақ Гранттың мансабы бұрынғы IWW белсенділері көбінесе кең еңбек қозғалысында қалып қойғанын көрсетеді. «Мені Парламентке итеріңіз» – Австралия IWW-ның ең танымал әні, ол әлі де орындалады. Оны кемеші Уильям «Билл» Кейси, кейіннен Квинслендтегі теңізшілер одағының хатшысы жазған. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Австралия мен Жаңа Зеландияға барған канадалықтардың арасында Джон Бенджамин Кинг және Х. М. Фитцджеральд (Де Леонистік мектептің жақтасы) болды. 1935 жылғы Оттаваға қарайтын науқанда Relief Camp Workers' Union ұйымдастырушысы болған Артур «Слим» Эванс бұрын «Wobbly» болған, бірақ Оттаваға қарайтын науқан кезінде ол One Big Union-мен бірге болды. Ол басқа белгілі канадалық, Джинджер Гудвинмен де дос болды, ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарсылық көрсеткен кезде Британдық Колумбиядағы Камберлендте Доминион полициясының констеблі тарапынан атылып өлтірілді. Джинджер Гудвиннің әсері Канададағы әртүрлі солшыл және прогрессивті топтарға әсер етті, соның ішінде Парламенттегі Джинджер тобы деп аталатын прогрессивті депутаттар тобына. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канадада IWW-тің субверсивті ұйым ретінде тыйым салынған болатын, бірақ соғыстан кейін тыйым алынғаннан кейін ұйым жылдам қалпына келді, 1923 жылы 5600-ге жуық канадалық мүшеге жетті. Одақ Канададағы «алтын ғасырға» енді, ресми канадалық бас кеңсесі Порт Артурдағы (қазіргі күні Онтарионың Тандер-Бей) Финн еңбекшілер үйінде орналасқан және Солтүстік Онтарио мен Манитобадағы, әсіресе финдер арасындағы көшпенді жұмысшылардың күшті базасы болды, оларға егін жинаушылар, орман шаруашылығымен айналысушылар және шахтерлер кірді. Осы кезеңде IWW Финляндия ұйымының Канадасы (FOC) сияқты басқа да радикалдық және социалистік ұйымдармен мүшелер үшін бәсекелестікке түсті, IWW-тің Industrialisti газеті FOC-тің Vapaus газетімен назар мен оқырмандар үшін бәсекелестікке түсті. Осы кезеңде мүшелік 1920 және 30 жылдары IWW One Big Union және Workers' Unity League (WUL) сияқты Коммунистік партия басқаратын ұйымдарға жеңіліп, азайды. Бұл бәсекелестікке қарамастан, IWW және WUL ереуілдер кезінде ынтымақтастық жасады, мысалы, 1933 жылы Саульт-Сент-Мариге жақын Abitibi Pulp & Paper Company-да, онда IWW және WUL-дегі фин жұмысшылары қала тұрғындарынан кемсітушілік пен зорлық-зомбылыққа ұшырады. IWW Торонтодағы Ritchie's Dairy-ін сәтті біріктірді және МакДиармидте (қазіргі күні Онтарионың Гринстоун) балықшылар филиалын құрды. 1936 жылы Канададағы IWW Испания революциясын қолдады және анархо-синдикалистік CNT милициясына қатысу үшін жалдауды бастады, бұл Коммунистік партияның Маккензи Папино батальонына рекруттерімен тікелей қақтығысқа әкелді, нәтижесінде Солтүстік Онтариодағы рекруттерлік митингілерде бірнеше зорлық оқиғалары болды. Бірнеше канадалық IWW мүшелері Испания азамат соғысында қаза тауып, CNT-нің фашистер мен республикалық күштердің қолынан жеңіліске ұшырады. Лидерлер Саймон Госселин, Доминик Дюпон және Эндрю Флетчер айлар бойы мазаланды...

Германия, Люксембург, Швейцария, Австрия

IWW Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда ұйымдастыру жұмысын бастады. Фриц Вольфхайм Гамбургте IWW-ті құруда маңызды рөл атқарды. 2006 жылдың желтоқсан айында Кёльн қаласында неміс тіліндегі мүшелік аймақтық ұйымдастыру комитеті (GLAMROC) құрылды. Ол Германия, Люксембург, Австрия және Швейцарияның неміс тілінде сөйлейтін аймақтарын қамтиды, сонымен қатар 16 қалада филиалдары мен байланыстары бар. 2023 жылы GLAMROC-те шамамен 500 жақсы тұрған мүшесі бар екені хабарланды.

Біріккен Корольдік пен Ирландия

Біріккен Корольдіктегі және Ирландия Республикасындағы одақтың өңірлік органы – Уэльс, Ирландия, Шотландия, Англия өңірлік басқармасы (WISERA). Бұрын Ұлыбритания және Ирландия аймақтық әкімшілігі (BIRA) деп белгілі болған, оның атауы WISERA мүшелерінің референдумдағы дауыс беруі нәтижесінде өзгертілді.

Ерте тарих

1906 жылы құрылған Британдық өндірістік одақтастық жақтастары IWW-ді қолдады. Бұл топ 1908 жылы екіге бөлінді, көпшілігі Дэниел Де Леонды, ал азы Е. Дж. Б. Алленнің Чикагодағы IWW-мен байланыстарды дамытқан Индустриалистік одақты құруын қолдады. Алленнің тобы көп ұзамай тарап кетті, бірақ Ұлыбританиядағы алғашқы IWW тобы 1913 жылы Гай Боуман басқаратын Өнеркәсіптік синдикалистік білім лигасының мүшелері құрды. IWW 20 ғасырдың басындағы көптеген күрестерге, соның ішінде 1926 жылғы Ұлыбританияның жалпы ереуіліне және 1947 жылғы докерлер ереуіліне түрлі деңгейде қатысты. Испания азамат соғысы кезінде Мексикада белсенді болған Ниэттен шыққан IWW мүшесі (Воббли) еріктілерді Испанияға саяхатқа дайындық бойынша оқытты, олар Франкоға қарсы күресу үшін Халықаралық бригадаларға қосылды. 2015 жылдың сәуірінде мүшелер саны 1000-ға жетті. 2016 жылы 1500 мүшелік лимиттен асып түсті.

Үгіт-насихат

IWW мүшелері 1995-1998 жылдар аралығында болған Ливерпуль докерлерінің ереуіліне, сондай-ақ 1990-2000 жылдардағы көптеген басқа оқиғалар мен күреске қатысты, оның ішінде Шотландия социалистік партиясының қолдау қызметкерлері сияқты бірнеше жұмыс орындарында кәсіподақ құрудың табыстылығына. Соңғы кезде IWW денсаулық сақтау және білім беру саласының қызметкерлеріне күшін жұмылдырып, денсаулық сақтау қызметкерлері үшін ұлттық индустриялық ақпараттық бюллетень және Ұлттық қан қызметі қызметкерлеріне арналған арнайы бюллетень жариялады. 2007 жылы антикапиталистік топ – No Sweat тобымен бірлесіп, Starbucks қызметкерлері арасында АҚШ IWW ұйымдастыру науқандарының кейбір табыстарын қайталауға бағытталған науқанды бастады. Сол жылы денсаулық сақтау қызметкерлерінің желісі Ұлттық қан қызметіндегі кесімдерге қарсы ұлттық науқанды іске қосты, ол әлі де жалғасуда. 2007 жылы Глазго мен Дамфристегі IWW бөлімшелері Глазго университетінің Дамфристегі кампусының (The Crichton) жабылуын болдырмау үшін сәтті науқанды ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. Бұл науқан IWW мүшелерін, басқа кәсіподақтарды, студенттерді және жергілікті қоғамдық ұйымдарды күшті коалиция құру үшін біріктірді. Оның табысы, Ұлттық қан қызметі науқанымен бірге, IWW-тің беделін осы уақытқа дейін айтарлықтай арттырды. 2011 жылы Guildhall-дағы тазалаушыларды өкілдік еткен IWW, еңбекақысын қайтарып алып, жұмыс берушілері – Ocean компаниясымен ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығын жеңіп алды. Сондай-ақ 2011 жылы Линкольн, Манчестер және Шеффилд қалаларында IWW бөлімшелері құрылды (әсіресе Pizza Hut-та жұмыс істейтін жұмысшылар). IWW-дің Эдинбургтегі жалпы мүшелік бөлімшесі және IWW-дің Шотландия бөлімшесінің басқа бөлімшелері 2014 жылы Эдинбург автономды орталығы жариялаған «Иәден іс-қимылға» мәлімдемесіне қол қоюға дауыс берді. 2015 жылы Эдинбургтегі кедейлікке қарсы коалиция және Эдинбург анархистер федерациясы сияқты ұқсас топтармен бірге Шотландияның үнемдеуге қарсы іс-қимыл желісіне қосылды. 2016 жылы WISERA Deliveroo сияқты компанияларда жұмыс істейтін курьерлерге бағытталған науқанды ұйымдастырды.

Исландия мен Грекия

2015 жылы Исландияның өңірлік ұйымдастыру комитеті (IceROC) құрылды. Бұл кәсіподақ Исландиядағы секс-жұмысшыларды қолдау саласында алғашқы қадам жасады, оларға зорлық-зомбылық құрбандары ретінде автоматты түрде қарамайтын қызметтерге қол жеткізу мүмкіндігі жоқ. Сондай-ақ 2015 жылы Грекияның өңірлік ұйымдастыру комитеті (GreROC) құрылды. Сол жылдың шілде айында ол 2015 жылғы Грекияның кепілдік референдумының нәтижелеріне Грекия үкіметінің жауабын айыптайтын мәлімдеме жасады, «солшыл үкіметтік басшылардың қадір-қасиет туралы айтқан сөздеріне қарамастан, бұл бір жақты шантаж. Бізге сөзбен емес, іспен түбегейлі өзгеріс қажет».

Оңтүстік Африка

IWW-дің Оңтүстік Африкада бай және күрделі тарихы бар, 1910 жылы құрылған және 1910-шы жылдардың көп бөлігінде, шамамен 1916 жылға дейін тарап кеткенге дейін болған Оңтүстік Африка IWW ұйымы болды. Одақтың көпұлттық кәсіподақ болуға талап етуі оны ақ нәсілді кәсіподақтармен келіспеушілікке түсірді және апартеид режиміндегі Оңтүстік Африка үкіметінен ауыр саяси репрессияға ұшыратты. Оңтүстік Африканың маңызды Дурбан порты IWW-дің халықаралық желісіндегі маңызды буын болды, оны негізінен Теңіз тасымалдау жұмысшыларының өндірістік одағы сақтап тұрды, ол Солтүстік Америка IWW-ді Африка, Үндістан, Оңтүстік Америка және Австралиядағы порттармен байланыстырды. Оңтүстік Африкадағы ресми IWW ұйымының тарауынан кейін, оның орнына Индустриалды социалистік лига, Африка индустриалды жұмысшылары және, ақырында, Индустриалды және коммерциялық жұмысшылар одағы (ICU) құрылды, ол 1920 және 30-шы жылдары Оңтүстік Африкадағы маңызды қара нәсілді кәсіподаққа айналды. IWW және синдикалистік ықпалдар қара жұмысшылар қозғалысы коммунистік партияның басып алуымен кәсіподақтар қатарына енген кезде азайды, ол одақтардағы синдикалистік тенденцияларға қарсы болды. Шамамен жүз жыл өткен соң, Оңтүстік Африка IWW-ді қайта құруға бірнеше әрекеттер жасалды, 2000 жылдардың басында Дурбанда қысқа ғұмырлы Оңтүстік Африка аймақтық ұйымдастыру комитеті құрылды және 2010 жылдардың басында Кейптаунда филиал құруға тырысты, бірақ екеуі де сәттілікке жетпеді.

Сьерра-Леоне мен Уганда

1997 жылы Сьерра-Леонеде 3240 жұмысшы, көбінесе кеншілер, өздерін Сьерра-Леоне үкіметінің тізімінде IWW мүшелері ретінде тіркеді, бұл Чикагодағы халықаралық Бас басқармадан тәуелсіз болды (яғни мүшелік билеттерін ресми түрде бермей және жарна жинамай). 2002 жылы аяқталған Сьерра-Леоне азаматтық соғысының эпизоды болған әскери төңкерістен кейін Сьерра-Леоне мүшелері мен бас кеңсе арасындағы байланыс үзілді. Азамат соғысының күшеюі елдегі жалғыз ресми кәсіби одақ өкілі сияқты кейбір мүшелерді Гвинеяға қашуға мәжбүр етті.

Халықтық музыка және наразылық әндері

Wobbly-нің бір ерекшелігі – ән айтуға құштарлық. Басқарушылықтың Wobbly динамиктерін жабу үшін Құтқару армиясының оркестрін жіберуіне қарсы тұру үшін Джо Хилл христиан әндерінің пародияларын жазды, соның арқасында одақ мүшелері Құтқару армиясының оркестрімен бірге ән шырқап, өз мақсаттарына жетті. Мысалы, "In the Sweet By and By" әні "Сен өлгенде аспанда пирог болады (бұл жалған)" деп аударылды. Осылайша туған Wobbly әндері кең таралды, себебі олар "үйсіз және мүліктен айырылғандардың ашуын, наразылығын және юморын жеткізе білді". IWW өзінің ресми әндерін "Little Red Songbook" жинағында топтады және осы кітапты бүгінгі күнге дейін жаңартып келеді. 1960 жылдары АҚШ-та американдық халық музыкасының қайта жандануы Джо Хилл және басқа Wobbly-лердің әндеріне жаңа қызығушылықты тудырды, ал Пит Сигер және Вуди Гатри сияқты халық музыкасының қайта жандануына үлес қосқан тұлғалар Wobbly-ге жағымды көзқарас білдірді, ал кейбіреулері IWW мүшелері болды. Кітаптағы наразылық әндерінің ішінде "Hallelujah, I'm a Bum" (бұл ән мүшелер арасында аса танымал болған жоқ), "Union Maid" және "I Dreamed I Saw Joe Hill Last Night" әндері бар. IWW-нің ең танымал әні, әдетте, "Solidarity Forever" ("Мәңгілік бірлік") деп саналады. Әндерді ондаған әртістер орындады, ал Юта Филлипс ондаған жылдар бойы концерттерде және жазбаларда осы әндерді шырқады. IWW-нің басқа да белгілі әнші-күйшілерінің қатарында "Solidarity Forever" әнінің авторы Ральф Чаплин және Лесли Фиш бар. Фин IWW қауымдастығы бірнеше халық әншілерін, ақындар мен ән жазушыларды өндірді, олардың ең танымал өкілі – "The Popular Wobbly" және "The Mysteries of a Hobo's Life" әндерін жазған Матти Валентин Хухта (T Bone Slim ретінде танымал). Слимнің "Ағаш кесушінің дұғасы" өлеңін еңбекші әнші Бэки Халкердің "Don't Want Your Millions" альбомына Стадс Теркель жазды. Әндері толығымен фин тілінде (және "Finglish" тілінде) жазылған Хиски Саломаа өз туған елі Финляндияда, сондай-ақ АҚШ-тың орталық аймақтарында, Солтүстік Онтариода және финдердің көп шоғырланған Солтүстік Американың басқа да аймақтарында кеңінен танылған ерте халық музыканты болып табылады. Кәсібі бойынша тігінші болған Саломаа фин халқының Вуди Гатриі деп аталады. Ағаш кесуші болып жұмыс істеген Артур Киландер аз танымал, бірақ маңызды фин IWW халық музыканты. Киландердің әндерінің мәтіндері иммигрант еңбекшінің қиындықтарынан бастап, көңіл көтеруге арналған тақырыптарды қамтиды. Фин фольклорындағы маңызды тақырып – саяхатшы, бұл тақырып христиан дінінің пайда болуына дейінгі ауызша дәстүрде (мысалы, "Калеваладағы" Лемминкайнен сияқты) кең таралған. Бұл тақырып Хухта, Саломаа және Киландердің музыкасында оңай көрініс тапты, олардың әрқайсысының әндерінде саяхатшының сынақтары мен қиындықтары бейнеленген.

Линг

Wobbly lingo – бұл Wobblies бір ғасырдан астам уақыт бойы қолданған техникалық тіл, жаргон және тарихи сленгтер жинағы. Көптеген Wobbly терминдері 1940 жылдарға дейін қолданылған саяхатшылардың (босқындардың) сөздерінен шыққан немесе олармен байланысты. "Wobbly" атауының шығу тегі нақты белгісіз. Америка Құрама Штаттарында ондаған жылдар бойы көптеген саяхатшылар IWW мүшелері болды немесе оған симпатия танытты. Осы себепті, кейбір терминдер "теміржолмен саяхаттау", "жунглиде" өмір сүру, "полициядан" жалтару сияқты саяхатшылардың өмірін сипаттайды. IWW-тің барлық салаларды ұйымдастыруға жасаған тытырғаны, тілді кен орындары, ағаш өңдеу және егіншілік салаларына қатысты терминдерді де қамтуға мүмкіндік берді. Wobbly тілінде пайда болған деп есептелетін кейбір сөздер мен тіркестер IWW шеңберінен шығып, мәдени маңызға ие болды. Мысалы, Джо Хиллдің "The Preacher and the Slave" әнінен тараған "аспандағы пирог" деген сөз, "ақылға сыймайтын үміттерге" синоним ретінде кеңінен қолданылады.

Атақты мүшелер

Колорадо штатының бұрынғы вице-губернаторы Дэвид К. Коутс еңбек қозғалысының белсендісі болды және құрылтай жиналысында қатысты. Ұйымның соңғы кездегі ең белгілі мүшелерінің қатарында Ноам Чомски, Том Морелло, аралас жекпе-жек шебері Джефф Монсон, Энди Ирвин және қайтыс болған антрополог Дэвид Грейбер бар.

Ресми құжаттар

1906 жылдың 17 қыркүйегінен 3 қазанына дейін Чикаго қаласында (Иллинойс штаты) өткен Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшыларының екінші жылдық съезінің баяндамалары. Чикаго: Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшылары, 1906. 1916 жылдың 20 қарашасынан 1 желтоқсанына дейін Чикаго қаласында (Иллинойс штаты) өткен Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшыларының он бірінші конвенциясының баяндамалары. Чикаго: Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшылары, 1917. Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшыларының тарихы қан тамшыларымен жазылды. n. c. [Чикаго]: Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшылары, n. d. [1919]. Шабуылдар! Шабуылдар! Шабуылдар!!! n. c. [Чикаго]: Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшылары, n. d. [1919 жылғы желтоқсан].

Құжаттамалық фильмдер

Wobblies тобы. Режиссерлері: Стюарт Бёрд, Дебора Шаффер, 1979 жыл. DVD 2006 NTSC, ағылшын тілінде, 90 минут. (19 қарт Wobblies-пен сұхбаттар қосады.) Бір адамға тиген зиян. Трэвис Уилкерсонның 2003 жылғы "First Run Icarus Films" фильмі. Ағылшын тілінде, 53 минут. Фильм Монтана штатының Бутте қаласында, 16 000 шахтердің Анаконда мыс компаниясына қарсы өткен ереуілі кезінде 1917 жылы Wobblies ұйымының ұйымдастырушысы Фрэнк Литтлдің шешілмеген кісі өлтіруін баяндайды. Бір рецензияда айтылғандай, фильм "корпоративтік үстемдік пен үкіметтік репрессияны, жергілікті репрессияны ұлттық репрессиямен, еңбек тарихын қоршаған орта тарихымен, халықтық мәдениетті таптық күрес тарихымен байланыстырады".