Кіріспе

Жапондық зори сандалдары, қарапайым шорке сандалдарына ұқсас.

Зори (жапонша: ゾーリ) – бұл күріш сабаннан, матадан, лакталған ағаштан, былғарыдан, резеңкеден немесе, көбінесе және ресми емес түрде – синтетикалық материалдардан жасалған жапон сандалдары. Олар – байланған вараджи сандалының қарапайым, аяққа кигізілетін түрі.

Материалдар

Зори – вараджидегі байлаулы түрінің жеңілдетілген нұсқасынан пайда болған. Эдо дәуірінде (1603-1867) зори өндірісі кәсіби деңгейге жетіп, түрлі әсем зори түрлері пайда болды, олар үшін әртүрлі сәнді материалдар қолданылды немесе EVA көбігі пайдаланылды. Толығымен су өткізбейтін (әдетте синтетикалық) материалдардан жасалған табандар 雨底 (амезоко) зори деп аталады, яғни «жаңбырға төзімді табандары бар зори». Эластомер зорилерді ゴム草履 (гому зори) деп атайды. Саламды жолақты матамен орау зориді fuku zōri (мата зори) етеді, ал бүйірлік жолақтар yoko o; 横緒 деп аталады. Ханао, зори табаны сияқты, дәстүрлі түрде симметриялы болып келеді, сол және оң жақ арасында ешқандай айырмашылық жоқ, бірақ кейбір үлгілер бұл қағидадан өзгеше болады. Лайымды зоридің ханаосы көбінесе игуза зориге ұқсас, құмақша матадан жасалуы мүмкін. Түсті винил зоридің ханаосы винил немесе матадан жасалған жолақтар болып табылады. Мата көбінесе аяқ киімге қолданылған матадан, немесе чиримен (жібек немесе rayon-нан жасалған жапондық крептің бір түрі) немесе мақтадан жасалады, көбінесе оның астында басқа, жұмсақ мата болады. Ерлер зорилерінің ханаосы теріден немесе теріге ұқсас материалдан жасалуы мүмкін. Дәстүр бойынша, ханао киген адамның қадамына бейімделеді, үш тесік арқылы жолақтарға байланған жіптермен бекітіледі. Ханао тез тозып, созылуы мүмкін; мұндай жағдайларда, ханаоны тұяқтың кішкентай жапқыштары арқылы түзетуге немесе ауыстыруға болады, олар оны бекітетін түйіндерді жасырады. Алайда, кейбір жағдайларда ханаоға қол жеткізу мүмкін болмайды, онда жабысқақ табанды ашып, немесе бүкіл аяқ киімді ауыстыру қажет болады.

Түрлері мен формальдылықтары

Киім киетін адамның жынысы және шараның ресмилігі зори таңдауына әсер етеді. Қандай болса да, зориді көбінесе таби шұлықпен бірге киеді. Әйелдер зориі көбінесе жалпақ болмайды, тек игуса зориі ғана жалпақ болады. Табандарының қалыңдығы мен бұрыштары әртүрлі болады және әдетте винил немесе матамен жабылады, бірақ кейбір заманауи үлгілерінде сырғалмайтын төменгі жағы бар қатты қара пластиктен жасалған табан болады. Ал ерлер зориі көбінесе жалпақ табанды болады. Тоқылған биік табаны бар зорилер татами омоте деп аталады және оларды кимономен кимейді, бірақ жұмыс киімі ретінде қарастырылады немесе кейде күнделікті батыстық немесе жапондық киімдермен үйлестіріледі. Бұл зорилер тоқылған табаны бар қарапайым сандалға көбірек ұқсайды. Сетталар тарихи түрде көбінесе такегава сетталары болған, бірақ 2002 жылдан бері олар көбінесе игуса сетталары болды; сондай-ақ, оларда түрлі түсті және өрнекті белдіктер болуы мүмкін.