Кіріспе

Британдық оккультист (1854–1918)

Сэмюэл Лидделл (немесе Лиддел) Макгрегор Матерс (8 немесе 11 қаңтар 1854 – 5 немесе 20 қараша 1918), Сэмюэл Лидделл Матерс ретінде туған, британдық оккультист және С. Р. И. А. мүшесі. Ол ең алдымен Алтын Таңның Герметикалық орденінің негізін қалаушылардың бірі ретінде танымал, оның тармақтары бүгінге дейін сақталған. Ол осы орденмен тығыз байланысты болғандықтан, "Алтын Таң" зерттеушісі Израиль Регарди кейіннен "Алтын Таң – ол Макгрегор Матерс" деп атап көрсетті.

Ерте өмір

Матерс 1854 жылдың 8-і немесе 11-і қаңтарында Англияның Лондон қаласында дүниеге келді. Әкесі Уильям М. Матерс, ол кішкентай кезінде қайтыс болды. Анасы, бойжеткен шағында Коллинс атымен танылған, 1885 жылы көз жұмды. Ол Бедфорд мектебінде білім алды, сосын Борнмут қаласында кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді, анасы қайтыс болғаннан кейін Лондонға қоныс аударды. Оның әйелі – Моина Матерс (туған есімі Мина Бергсон), философ Анри Бергсонның қарындасы.

Өмір салты

Матерс "Макгрегор" тегін Шотландияның таулы аймағына тегін байланыстыру үшін қосты. Ол вегетариандықпен айналысты, немесе (кейбір мәліметтер бойынша) вегандық, жануарларға жасалатын тәжірибелерге қарсы болды және темекі тартпады. Оның басты қызығушылығы – сиқыр және соғыс теориясы екені белгілі, ал тұңғыш кітабы – француз әскери нұсқаулығының аудармасы, "Жаяу әскерінің науқандық жаттығулары бойынша практикалық нұсқау" (1884). Матерс қарт жасында, У. Б. Йейтстің айтуынша, едәуір эксцентрикалық болып кетті.

Фримасондық

Матерс масондыққа көршісі, алхимик Фредерик Холланд арқылы танысты және 1877 жылғы 4 қазанда No 195 Хенгист ложасына қабылданды. 1878 жылғы 30 қаңтарда Мастер-масон дәрежесіне көтерілді. 1882 жылы ол Англиядағы Societas Rosicruciana Metropolitan College-қа, сондай-ақ бірқатар шеңберлік масондық дәрежелеріне қабылданды. SRIA үшін де, оның ішінде көп еңбек еткендігі үшін 1886 жылы құрметті 8-ші дәрежеге ие болды, сондай-ақ сол жылы Теософиялық қоғамға Каббала туралы лекция оқыды. 1891 жылы Метрополитен колледжінің Селебранты болды және 1892 жылы SRIA-ның кіші орынбасар магисі болып тағайындалды, ол осы қызметте 1900 жылға дейін қызмет етті. 1903 жылы ол қарыз алған ақшасын қайтара алмағандықтан орденнен шықты. 1891 жылы Уильям Роберт Вудманның қайтыс болуынан кейін Матерс Алтын Таң Герметика Орденінің басшылығын өз мойнына алды. Ол әйелімен бірге 1892 жылғы 21 мамырда Парижге көшті. 1900 жылғы сәуірде Алтын Таңнан қуылғаннан кейін, 1903 жылы Матерс Парижде "Альфа және Омега" деп аталатын топ құрды (оның штаб-пәтері Ахаттор ғибадатханасы). Матерс "Архон Базилей" деген лақапты таңдады.

Аудармалар

Матерс полиглот болды; ол ағылшын, француз, латын, грек, иврит, гэль және копт тілдерін оқыған, бірақ кейбір тілдерді басқаларынан жақсы меңгерген. Оның "Абрамелин кітабы" (14 ғасыр), Кристиан Норр фон Розенроттың "Ашылған Кабала" (1684), "Соломон кілті" (авторы белгісіз, 14 ғасыр), "Соломон кілтінің кішкентай кітабы" (авторы белгісіз, 17 ғасыр) және "Армаделдің гримуары" (17 ғасыр) сияқты кітаптарының аудармалары, сапасы тұрғысынан сыни пікірге ұшырағанымен, бұрын түсініксіз және қолжетімсіз материалды академиялық емес, ағылшын тілді оқырмандарға кеңінен таныстырды. Олар жарық көргеннен бері оккульттік және эзотерикалық ой-сананың дамуына зор ықпал етті, сондай-ақ Джон Ди мен Эдвард Келлидің Енохиандық сиқыр жүйесін жинақтап, нығайтты.

Сын

Көптеген жақтастарынан басқа, оның көптеген жаулары мен сыншылары болды. Оның ең көрнекті жауларының бірі – бір кезде досы және шәкірті болған Алистер Кроули, ол 1917 жылы жазған «Ай бала» романында Мазерсті SRMD деген есіммен жаман адам ретінде бейнелейді. Кроулидің «Алистер Кроулидің мойындауы» атты естеліктерінде айтуынша, Матерс әртүрлі пұтқа табынушы құдайлармен шахмат матчтарын ойнауды әдетке айналдырған. Матерс шахмат тақтасын орнатып, ақ фигуралардың артына отыратын, ал қарсысында бос орындық болатын. Өзінің қозғалысын жасағаннан кейін, Матерс көзін көлеңкелеп, бос орындыққа қарай қарап, қарсыласының қозғалыс жасауын күтетін. Содан кейін Матерс қара фигураны тиісінше жылжытатын, сосын келесі қозғалысын ақ фигурамен жасайтын және т.б. Кроули кімнің жеңгенін жазбаған. Алдында Кроули өзінің «Мойындауында» былай деп жазған: «Мен үшін Матерс – мен ант берген Құпия Басшылармен байланысымның жалғыз тірегі болды. Мен оған өзімді және байлығымды толығымен оның тартуына беруге дайын екенімді жаздым; егер бұл Abra Melin операциясынан қазіргі уақытта бас тартуды білдірсе, маған келісімді». А. Э. Уэйт «Кабаланың доктринасы мен әдебиеті» (1902) еңбегінде Матерстің осы тақырыпта бұрын жарық көрген еңбегін келесідей сынға алады: «М. С. Л. Макгрегор Мэтхерстің «Ашылған Кабала» [1887] көбінесе аударма және түсіндірме болып табылады, және басқа да шектеулермен қатар, кең әдебиеттің шағын бөлігін ғана қамтиды».

Өлу және қайтыс болу

Матерс 1918 жылы 5 немесе 20 қарашада Парижде қайтыс болды. Оның қалай қайтыс болғаны белгісіз; өлім куәлігінде өлім себебі көрсетілмеген. Алистер Кроули өзінің "Конфессияларында" Алтын таң герметикалық орденінің және Макгрегор Матерстің құлдырауы туралы жазды. Ол Уэйттің орденіндегі өзгертпейтін, түзетуге келмейтін өзгерістерге және Макгрегор Матерстің соңғы жылдары жасаған ізгі ниетті, бірақ сапасы төмен басшылығына қанағаттанбады.