Кіріспе

Жапон суретшісі (1932–2014) – 1965 жылдан бастап Нью-Йорк қаласындағы Сохо ауданында тұратын жапондық концептуалды суретші. Ол көптеген жеке және топтық көрмелерге қатысты, оның ішінде 1976 жылғы Венеция биенналесі де бар.

Ерте өмір

Кавара 1932 жылғы 24 желтоқсанда Жапонияның Кария қаласында дүниеге келген. 1951 жылы Кария орта мектебін бітіргеннен кейін Токиоға көшті. 1959 жылы Кавара Мексикаға барды, онда оның әкесі инженерлік компанияның директоры болып жұмыс істеді. Ол үш жыл бойы сурет салып, өнер мектебіне қатысып, елді зерттеді. 1962 жылдан 1964 жылға дейін Нью-Йорк пен Париж арасында қоныс аударды. 1965 жылы ол Нью-Йоркке қоныстанды және өмірінің соңына дейін ара-тұра онда тұрды.

Жұмыс

Кавара 1960 жылдардың ортасында пайда бола бастаған түсіндіруші суретшілердің кең ауқымды халықаралық буынына жатты, олар өнерді жеке эмоциялардан айырып, оны дерлік таза ақпаратқа немесе идеяға дейін азайтып, өнер нысанына деген қызығушылықты азайта бастады. Лоуренс Вайнер, Джозеф Косут, Ханне Дарбовен сияқты суретшілермен бірге Кавара тілге ерекше мән берді. Егер белгілі бір елдің ана тілі латын әліпбиін қолданбаса, онда эсперанто қолданылады («6 АВГ. 1993», Токиодан). Бұл серия сөз өнерінің мысалы. Ликвитекспен холстқа салынған суреттер сегіз стандартты өлшемнің біріне сәйкес келеді, 8x10 дюймнен бастап 4x6 футқа дейін, әрқашан холсттың ортасына орналастырылып, ақ түспен боялады, ал фондық түстер әртүрлі болады; алғашқы жылдардағы суреттер көлді түстерге ие, ал жақындағылары – күңгірт. Мысалы, Кавара 1967 жылы бірнеше ай қызыл түсті пайдаланды, содан кейін 1977 жылға дейін қараңғы түстерге қайтты. Негізге төрт қабат бояу мұқият жағылады және әрқайсысы келесі қабаттарға дайындалу үшін кептіріледі. Кавара штамптарды қолмен салынған белгілерге басымдық беру үшін қабылдамай, бастапқыда Гилл Санстың қалың әрі латын әрпі жоқ нұсқасын, кейіннен ең танымал модернистік Футураны шеберлікпен бейнеледі. Әр туынды мұқият қолмен орындалады. Кей күндері ол бірнеше туынды жасады. Егер Кавара суретті басталған күні аяқтауға үлкермесе, оны дереу жойды. Әр «Күндік сурет» журналға тіркеліп, «Жүз жылдық күнтізбеде» белгіленеді. Кавара сурет салуды аяқтағаннан кейін, ол қолданған бояу қоспасының үлгісін кішкентай тіктөртбұрышқа жапсырып, оны журналдағы кестеге қосатын. Әр түстің астында сол жылы суреттің реттік нөмірі және оның өлшемін көрсететін әріп жазылған. Оның өлімімен аяқталу жоспарланған жоба бойынша әлемнің 112 қаласындағы 48 журнал.

Атауы және пошталық открыткалар

"Бүгінгі" сериясы сияқты, Кавара өзінің өмір күні ретінде жұмыстың орындалған күнімен бірге күндер санын пайдаланады. Сондықтан, Ұлттық өнер галереясындағы "Тақырып" атты туындыда Кавараның өмір сүру мерзімі 26 697 (2006 жылдың 27 қаңтары) деп көрсетілген, есептеулер бойынша Кавара 1932 жылдың 24 желтоқсанында дүниеге келген. Басқа туындылар сериясына оның өмірінің жайттарын баяндаған достарына жіберілген "Мен бардым және кездестім" пошта карточкалары, сондай-ақ "Мен әлі тірімін" деген хабарламасы бар достары мен көршілеріне жіберілген телеграммалар кіреді. 1968-1979 жылдар аралығында Он Кавара "Мен ояндым" атты ақпараттық сериясын жасады, онда ол сол күні таңертеңгі орналасқан жерінен екі суретті пошта карточкасын жіберді. Әрбір хат алмасу бір карточкадан бастап, бірнеше ай бойы жүздеген карточкаға дейін созылды; осы әрекеттің қайталанатын сипаты суретшінің әлемді шарлап, өте бейрегулі сағаттармен теңдестіріледі (1973 жылы ғана ол жиырма сегіз қаладан пошта карточкалары жіберді).

Бір миллион жыл

Бір миллион жыл – суретшінің уақыттың өтуі мен оны белгілеу туралы ең танымал туындыларының бірі. Онда бір миллион жылдық кезеңдегі әр жыл – суретшінің туындысын жасағанға дейінгі және кейінгі миллион жылдар тізімделген. Өткен миллион жылды тізімдеген жұмыс «өмір сүрген және қайтыс болғандардың бәріне» арналса, болашақ миллион жылды тізімдеген жұмыс «соңғы біреуге» арналған. Кейде бұл туынды орындалады, онда әдетте әр бөлім үшін бір еркек және бір әйелден құралған екі жұп оқырмандар тізімдерден күндерді ретімен оқиды, соның ішінде «Бір миллион жыл [Өткен]» және «Бір миллион жыл [Болашақ]» бір мезгілде орындалады. Бұл туынды 1969 жылы, Вудсток музыка фестивалі, Вьетнам соғысына қарсы үлкен халық наразылықтары және адамның Айға алғаш рет қонған жылы жасалды. «Бір миллион жыл» оқуының алғашқы аудио презентациясы 1993 жылы Нью-Йорктегі Dia өнер орталығында Кавараның «Мың күн, бір миллион жыл» атты жеке көрмесінде болды. Көрмеге келгендер «Бір миллион жыл [Болашақ]» оқылысын тыңдап, «Бір миллион жыл [Өткен]» және бірнеше дата суреттерін көре алды. 2002 жылы Оливер Аугст және Кристоф Корн «Бір миллион жыл» радио өндірісін (32 дискіден тұратын) жүзеге асырды. «Бір миллион жыл» туындысынан ең ұзақ оқылым 2002 жылы Documenta 11 көрмесінде өтті, онда ер және әйел қатысушылар 100 күндік көрме барысында шыны бөлмеде қатар отырып, [Өткен] мен [Болашақ] арасында кезекпен күндерді оқыды. 2004 жылы жоба 7 күн 7 түнге созылған үздіксіз ашық ауада оқу үшін Лондонның Трафальгар алаңына жеткізілді. Содан бері оқулар мен жазбалар әлемнің түрлі қалаларында өткізіліп келеді.

Жүз жылдық күнтізбелер

Кавара жүз жылдық күнтізбесінде өзінің туған күнінен бастап өмірінің әр күнін сары нүктемен жүйелі түрде белгілейді, ал аяқталған күнтізбе суретін жасыл нүктемен тіркейді (қызыл нүктелер сол күні бірнеше сурет аяқталғанын көрсетеді).

Көрмелер

Кавараның алғашқы көрмелерінің ішінде 1953 жылы Токио Метрополитен өнер мұражайында өткен алғашқы «Ниппон» көрмесі және келесі жылы Такемия мен Хибия галереяларындағы көрмелер бар. Кавараның толыққанды алғашқы ретроспективасы – «Он Кавара – Үнсіздік» Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында оның өзі жасаған жоспар бойынша 12 бөлімге бөлініп орнатылды. Суретші өмірінің соңына екі жыл қалғанда, көрме кураторы Джеффри Вайске әр бөлім үшін «48 жыл», «Өзін-өзі бақылау» және «Монолог» сияқты есімдердің тізімін ұсынды. Көрме 2015 жылдың 6 ақпанынан 3 мамырына дейін өтті, сондай-ақ Кавараның «Бір миллион жыл» туындысы тікелей оқылды.

Өнер нарығы

2007 жылы Кавараның «Күн көрсеткіш суреттерінің» бірі Кристис Нью-Йорк аукционында 1,8 миллион долларға сатылды.

Өлім

Кавара 2014 жылдың 10 шілдесінде Нью-Йоркте 81 жасында дүние салды. Кавараның жарияланған некрологтарында оның туған және қайтыс болған күндерін көрсетпей, 29 771 күн өмір сүргені айтылған. Кавараның "100 жылдық күнтізбесі" оның 1932 жылдың 24 желтоқсанында туғанын көрсетеді, ал ресми тіркелгендей 1933 жылдың 2 қаңтарында емес. Осыған сәйкес, оның қайтыс болған күні 2014 жылдың 27 маусымы болуы керек.