Кіріспе
Жапон суретшісі (1928–2013)
Шозо Шимамото (嶋本 昭三) – жапон суретшісі. 1947 жылдан бастап болашақ Гутай тобының жетекшісі Жиро Йосихарадан оқыған Шимамото 1954 жылдың тамызында Йосихарамен және тағы он бес адаммен бірге Гутай тобының негізін қалаушы мүшесі болды. Ол Йосихарамен жақын байланыста болып, топтың алғашқы шараларына және басқару ісіне белсенді қатысты. Ол қабаттасқан газеттерге тесік салу, бояумен толтырылған бөтелкелерді кенепке лақтыру, кино және сахналық қойылымдармен тәжірибе жасау, сондай-ақ дыбыс өнерін жасау сияқты әртүрлі техникаларды қолданды. Ол ерекше инновациялық перформанстарымен танымал болды. Шындығында, Йосихара француз өнер сыншысы Мишель Тапиемен кездескеннен кейін сурет салуға көбірек назар аударғанда, Шимамото жетекшіні осы бағытта жұмыс істеуге ынталандырды, мысалы, Аллан Капроумен бірлесіп жұмыс жасауды қалады. Гутайдан кейін ол AU тобымен пошта арқылы өнермен айналысып, әлемнің әртүрлі жерлерінде сахналаған сурет өнерінің сабақтастығын қамтамасыз етті. Ол Хиёго префектурасының Нисиномия қаласында жедел жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
Shōzō Shimamoto (嶋本 昭三) was a Japanese artist. Having studied with Jirō Yoshihara, the future Gutai leader, from 1947, Shimamoto was a key founding member of Gutai along with Yoshihara and fifteen others in August, 1954. He was close to the leader Yoshihara and actively engaged in the early activities and group administrations. He worked with a wide variety of techniques, such as poking holes in layered newspaper, throwing bottles of paint at canvases, experimenting with film and stage performances, and composing sound art. He was particularly noted for his innovative performance art. Indeed, when Yoshihara turned to focus more on painting, upon his meeting with the French art critic Michel Tapié, Shimamoto continued to urge the leader to pursue this direction, wanting to work with Allan Kaprow, for example. After Gutai, he became known for his mail art activities with the group AU and the continuation of his painting performances which he staged around the world. He died of acute heart failure in Nishinomiya City, Hyōgo prefecture.
Алғашқы жылдар
Шимамото 1947 жылы он тоғыз жасында Йошихарадан оқуын бастады.
Ұңғыма сериясы және алғашқы жұмыстары
Шимамото Нантембоның каллиграфиялық туындыларын өзіне ертедегі ықпал еткендердің бірі деп атады, оның айтуынша: "Мен бұл шеберді көруге барғанда мені ең таң қалдырған нәрсе – ол өте үлкен қылқалам қолданды және осы қылқаламмен ол замандастары жасаған туындылардан әлдеқайда ірілеу жұмыстар жасады." 1950 жылғы алғашқы туындылары туралы ол: "қағазға бір ғана жебе белгісі, кенепке салынған бір ғана шеңбер және кенептің ортасына жасалған тесік" сияқты нәрселерді айтты. Соңғысы оның "Тесік" сериясына сілтеме жасайды, онда ол сурет жазылатын бетін тесіп өтті. Бұл туындылар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі экономикалық жағдай мен оның кенепке қаражаты жетпеуі салдарынан пайда болды. Ол газет қабаттарын бір-біріне жабыстырып, "қағаз құмыра" деп атаған жаңа түрдегі негіз жасады. Ол сурет салғанда, желім толық кеппеген жерлерде негіздің жыртылатынын байқады. Бұл қиындыққа шақырылған Шимамото оған бұрын ешкім суреттемеген суретті сыйлауға уәде берді. Содан кейін ол бөлмесіне жабылып, дәл сол әдіспен көптеген туындылар жасады, ал Йошихара, Шимамотоның айтуынша, оларға көз жіберіп: "Мен мұны бұрын да көргенмін" деді.
Гутай өнер қауымдастығының қызметі
1954 жылы Шимамото Хироси Мурамацу бастаған және Йошихараның күшті ықпалында болған «Гендай биджуцу Конданкай» (Қазіргі заманғы өнер талқылау тобы) суретшілерін көрсеткен «Екінші Генби көрмесіне» қатысты. Шимамотоның үйі топтың алғашқы штаб-пәтеріне айналды және осы жерде алғашқы «Гутай» журналы жарық көрді. Ол сондай-ақ «материесіз түс болуы мүмкін емес» деген пікірді қолдады, демек суретші бояудың текстурасын пайдаланып, оған көтеріңкі сезім беру арқылы сурет салуы керек. Шимамото «элиталық» өнерге қарсы шығып, «элиталардың мамбо билеп салған картинаны шедевр деп санауына ешқандай орын жоқ» деп жазды. 1955 жылдың шілдесінде Шимамото Асия қаласындағы «Жазғы күнді сынаған қазіргі заманғы өнердің ашық аспан көрмесінің» аясында «Мұнда басыңыз» атты жұмысын жасады. Жұмыс екі қатар тік орналасқан, тар ағаш тақтайлардан тұрды. Бір қатар тұруға қолайлы болса, екіншісі сынған арқан көпір сияқты тұрақсыз еді. Өнер тарихшысы Джоан Ки атап көрсеткендей, Шимамотоның Гутайдың алғашқы жылдардағы қызметі топтың «ерекше біртіндеп дамуын» көрсетеді, оны Action Painting немесе ‘Happening’ деп қарапайым түрде жіктеу қиын.
In July 1955 Shimamoto created his work Please Walk on Here as a part of the “Experimental Outdoor Exhibition of Modern Art to Challenge the Midsummer Sun” in Ashiya City. The work consisted of two narrow sets of wooden boards arranged in a straight path. One set was stable to walk on while the other was unstable, akin to a broken rope bridge. As art historian Joan Kee notes, Shimamoto's activities in the early years of Gutai are indicative of the group's “a singular kind of expression” that is neither easily categorizable as Action Painting nor ‘Happening.’
This experimentation with unconventional materials and methods as a means to painterly originality continued in Shimamoto's early Gutai work. In the Gutai Open Air Exhibition of July 1956, Shimamoto built a cannon using acetylene combustion out of which he shot paint on a sheet of red vinyl to produce Cannon Work. This “Bottle Crash” method of painting, as he called it, would become a signature method of performing his painting. While he initially was frustrated that media outlets would cover his unconventional process but take less interest in the final painting that resulted, he “started to think differently, both by proposing ideas to change the setting, and by taking on a certain behavior for those occasions.” Shimamoto also experimented with film and electronic music at this event. The exhibition ran from October 1 to 10, 1962. Shimamoto expressed his belief that Gutai would have been more original and experimental had Taipé not influenced the group's direction so heavily. Shimamoto's departure stemmed from disagreements over finances within the group over Gutai’s participation in Expo ‘70, the first World’s Fair in Asia and a landmark event for Japanese contemporary art.
Шимамотоның ерте Гутай жұмыстарындағы бұл дәстүрден тыс материалдар мен әдістерді пайдалануы суретшілік өнерін жаңарудың құралы ретінде жалғасты. 1956 жылдың шілдесінде өткен Гутай ашық аспан көрмесінде Шимамото ацетиленді жағу арқылы жасалған зеңбілді пайдаланып, қызыл винил парағына бояу шашыратып, «Зеңбіл жұмысы» атты туындысын жасады. Оның «Шалбақ апаты» деп атаған сурет салу әдісі оның өнер еңбегін орындаудың ерекше белгісіне айналды. Бастапқыда ол бұқаралық ақпарат құралдарының оның дәстүрден тыс процесін жариялағанына, бірақ соңғы суретке көңіл бөлмегеніне ренжіді, бірақ ол «жағдайды өзгерту үшін идеялар ұсынып, сондай-ақ осы оқиғаларда белгілі бір мінез-құлық таныту арқылы басқаша ойлай бастады». Шимамото осы іс-шарада фильм және электрондық музыкамен де тәжірибе жасады. Көрме 1962 жылдың 1-10 қазаны аралығында өтті. Шимамото Гутай Тайпейдің топтың бағытына тым күшті әсер етпегенде әлдеқайда шығармашыл және эксперименталды болар еді деп сендірді. Шимамотоның кетуі Гутайдың Азиядағы алғашқы Дүниежүзілік көрмесі – Экспо-70 көрмесіне қатысуына байланысты топ ішіндегі қаржылық даулардан туындады, бұл жапон заманауи өнері үшін маңызды оқиға болды.
In July 1955 Shimamoto created his work Please Walk on Here as a part of the “Experimental Outdoor Exhibition of Modern Art to Challenge the Midsummer Sun” in Ashiya City. The work consisted of two narrow sets of wooden boards arranged in a straight path. One set was stable to walk on while the other was unstable, akin to a broken rope bridge. As art historian Joan Kee notes, Shimamoto's activities in the early years of Gutai are indicative of the group's “a singular kind of expression” that is neither easily categorizable as Action Painting nor ‘Happening.’
This experimentation with unconventional materials and methods as a means to painterly originality continued in Shimamoto's early Gutai work. In the Gutai Open Air Exhibition of July 1956, Shimamoto built a cannon using acetylene combustion out of which he shot paint on a sheet of red vinyl to produce Cannon Work. This “Bottle Crash” method of painting, as he called it, would become a signature method of performing his painting. While he initially was frustrated that media outlets would cover his unconventional process but take less interest in the final painting that resulted, he “started to think differently, both by proposing ideas to change the setting, and by taking on a certain behavior for those occasions.” Shimamoto also experimented with film and electronic music at this event. The exhibition ran from October 1 to 10, 1962. Shimamoto expressed his belief that Gutai would have been more original and experimental had Taipé not influenced the group's direction so heavily. Shimamoto's departure stemmed from disagreements over finances within the group over Gutai’s participation in Expo ‘70, the first World’s Fair in Asia and a landmark event for Japanese contemporary art.
Гутайдан кейін
Шимамото 1967 жылы AU (Artist Union және кейіннен Art Unidentified) директоры болды. Ол атап өткендей, беделді университеттерде оқып, негізгі техникаларды меңгерген суретшілер топтан алшақтауға бейім болса, білім деңгейі төмен суретшілер мен дене немесе психикалық мүгедектігі бар адамдар мүшелікке қабылданды. Оның жапондық пошта жүйесімен тәжірибе жасауына жауап ретінде, адамдар оған марка жабыстырып, пошта арқылы түрлі ерекше заттарды жібере бастады. Шимамото өмірі бойы балалар өнерімен де айналысты. Ашиядағы (1949 жылы құрылған) жыл сайынғы балалар суреттері көрмесі туралы Шимамото былай деп жазады: «Соғыстан кейін біз, Гутай мүшелері, жаңа әдістерді қолданып бірнеше туынды жасадық. Осының бәрі балалар мен осы көрмеге қарыз екендігімізді айту артық емес». Оның өзінің шығармашылық процесінде араласатын ойдың болмауы балалардың шығармашылығының әсерін көрсетеді. Пикассоның көшеде жатқан терракота құбырларын көркемдікпен реттеген видеосын сипаттай келе, ол «ол бала сияқты табиғилықпен, еш ойланбастан ләззат алды» дейді. Ол мұны, тым рационалды және мақсатты ойлау арқылы араласатын қоғамда пайдасыз нәрселердің маңыздылығымен байланыстырады. Өнерде материалмен тікелей байланыс орнатудың маңыздылығы Шимамотоның өзі іздеген әдістерге қатысты. Шимамотоның Гутайдан кейінгі мансабы әлемдік бейбітшілікке ұмтылуымен де ерекшеленді, оған 1986 жылы Берн Портердің келуі шабыттандырды. 1954 жылы ол Жапониядағы Қазіргі заманғы өнер қауымдастығының Ассоциация сыйлығын жеңіп алды, ал 1957 жылы осы қауымдастыққа мүше болып қосылды. 1969 жылы Жапонияның 9-шы қазіргі заманғы өнер көрмесінде байқау жүлдесін, 1999 жылы қара көк лента медалін және 2000 жылы Хиого префектурасының мәдени сыйлығын алды.
In response to his experimentation with the Japanese postal system, people began to send him bizarre items by sticking stamps on them and sending them through the mail. Throughout his career, Shimamoto was also engaged in the art of children. Of the annual children’s painting exhibition in Ashiya (founded 1949) Shimamoto writes, “Immediately after the war, we members of Gutai created several works using new methods. It is no exaggeration to say that we owe all this to the children and this exhibition.” We may see the influence of children's creativity on his own practice in what he sees as an absence of intervening thought. Describing a video of Picasso artistically arranging terracotta pipes found lying in the street, he notes how “he enjoyed himself with the naturalness of a child, without hesitation.” This he links to the importance of useless things in a society mediated by overly rational and teleological conventions of thought, The importance of this direct engagement with material in art can be applied to the kinds of methods that Shimamoto sought in his practice. Shimamoto's post Gutai career was also marked by his passion for world peace activism, inspired in part by a visit in 1986 from Bern Porter. In 1954 he won the Association Award at the Modern Art Association in Japan, an association he would join as a member in 1957. He received the competition prize at the 9th Contemporary Art Exhibition of Japan in 1969, a Dark Blue Ribbon Medal in 1999, and the Hyōgo Prefectural Cultural Award in 2000.