Кіріспе
Американдық ұшқыш, американдық баскетболшы және жаттықтырушы (1942–2020)
American basketball player and coach (1942–2020)
Джеральд Юджин Слоан (28 наурыз 1942 – 22 мамыр 2020) – американдық кәсіби баскетболшы және жаттықтырушы. Ол Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) 11 маусым ойнағаннан кейін 30 жылдық жаттықтырушылық мансабын бастады, оның 23 жылы Юта Джазз командасының бас жаттықтырушысы ретінде өтті (1988–2011). НБА комиссары Дэвид Стерн Слоанды «НБА тарихындағы ең ұлы және ең құрметті жаттықтырушылардың бірі» деп атады. Слоан 2009 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді. Эвансвилл Пурпл Эйсес командасы сапында колледж баскетбол ойнағаннан кейін, Слоан 1965 жылғы НБА драфтында Балтимор Буллетс командасымен төртінші таңдау ретінде таңдалды. Ол жаңа маусымын Буллетс командасында өткізді, ал қалған карьерасын Чикаго Буллс командасында өткізіп, 1976 жылы жарақаттарға байланысты зейнеткерлікке шықты. «Түпнұсқа Булл» деген лақап атымен танылған ол екі рет НБА All-Star атанды, алты рет All-Defensive Team құрамына енді және Буллс командасы өз нөмірін зейнеткерлікке шығарған алғашқы ойыншы болды. Кейін Слоан жаттықтырушы болып жұмыс істеді және 1221–803 есебімен тұрақты маусымдағы жеңіс-жеңіліс көрсеткішімен зейнеткерлікке шыққан кезде НБА-дағы барлық уақыттағы жеңістер саны бойынша үшінші орынға ие болды. Слоан 10 баланың ең кішісі болды және әкесі 4 жасында қайтыс болғаннан кейін анасы тәрбиеледі. Ол таңғы сағат 4:30-да оянып, шаруа жұмыстарын істеп, содан кейін мектепке бара жатып, таңғы сағат 7-дегі баскетбол жаттығуына үлгеру үшін шамамен екі шақырым жол жүретін. Сабақтан кейін жаттығудан үйге қайтатын. Слоан 1960 жылы Маклинсборо орта мектебін үздік ойыншы ретінде бітірді.
Колледж мансабы
Слоан 1962-1965 жылдары Эвансвиллдің «Пурпл Эйс» командасы сапында колледж баскетболында ойнады, онда ол 1963 және 1965 жылдары Индиана Колледж Конференциясының (ICC) «Жыл ойыншысы» атағын жеңіп алды және үш мәрте ICC бірінші командасының құрамына енді. Ол 1964 жылғы НБА драфтында «Балтимор Буллетс» командасымен 19-шы нөмірмен таңдалды, бірақ колледжде оқуын жалғастырып, «Пурпл Эйс» командасын екі жыл қатарынан II дивизион бойынша ұлттық чемпионатқа жеңіске жеткізді.
Кәсіби мансап
Слон 1965 жылғы НБА драфтында «Балтимор Буллетс» командасы тарапынан төртінші болып таңдалды. «Чикаго Буллс» командасы, жаңа құрылған команда ретінде, Слоанды 1966 жылғы НБА кеңейту драфтында таңдады. Ол «Түпнұсқа Булл» деп танылды, өйткені ол өте жанкешті қорғанысымен көзге түсті, команданы алғашқы маусымда плей-оффқа, ал Майкл Джордан дәуірінен бұрынғы бірінші және жалғыз дивизиондық титулға жеткізді. Тізе жарақаттарының салдарынан ол 1976 жылы карьерасын аяқтады. 1970–71 жылдары ол ойын сайын 18 ұпайдан астам жинады, ал тағы үш маусымда ойын сайын 15 ұпайдан астам ұпай жинады. Оның бойы шамалы болғанына қарамастан, оның мансабындағы ребоундтардың орташа көрсеткіші ойын сайын 7,4 ребоундқа жетті, ал бір маусымда орташа есеппен 9,1 ребоунд жинады. Ол карьерасы бойында 72 пайыздық еркін лақтырудың нәтижесін көрсетті. 1978 жылы «Чикаго Буллс» командасы оның 4-ші нөмірлі жейдесін зейнеткерлікке шығарды, бұл команда тарихындағы алғашқы зейнеткерлікке шығарылған жейде болды.
Жаттықтырушылық мансап
Эвансвиллде жаттықтырушы Арад МакКатчан Слоанға өзінің бітірген оқу орнында жаттықтырушы болуды ұсынды. 1976 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін Слоан Эвансвиллдегі жұмысты қабылдады, бірақ бес күннен соң бас тартты. Сол маусымда Эвансвилл баскетбол командасы мен жаттықтырушылар Эвансвилл әуежайында ұшақ апатында қаза тапты. Екі жыл өткен соң Слоанды «Буллс» командасы скаут ретінде жұмысқа алды. Бір маусым осы қызметте болғаннан кейін ол команданың көмекші жаттықтырушысы болды. 1979 жылы Слоан бас жаттықтырушы лауазымына тағайындалды. Ол бұл лауазымды үш маусымнан кем уақыт бойы атқарды, 94 ойын жеңіп, 121 ойында жеңіліске ұшырады. Ол команданы екінші жылы плей-оффқа шығарды, бірақ келесі маусымдағы нашар бастамадан кейін жұмыстан босатылды.
Юта джазы
Чикагодан кеткеннен кейін Слоан «Юта Джаз» командасының бір маусымдық скауты болды. Содан кейін ол 1984 жылғы маусымда Континентальдық баскетбол лигасының «Эвансвилл Тундер» командасын жаттықтырды, бірақ бірде-бір ойынға бапкерлік жасамастан, «Джаз» командасының көмекші бапкері қызметін қабылдады. 1988 жылдың желтоқсанында Фрэнк Лэйден команда президенті болғаннан кейін, «Джаз» Слоанды жаңа бас бапкер етіп тағайындады. Слоан командасын қатарынан 16 маусым бойы плей-оффқа жеткізіп, сәтті өнер көрсетті. Осы кезеңде ол болашақ Даңқ залының мүшелері Карл Малоун мен Джон Стоктонды, сондай-ақ Джефф Хорначек, Антуан Карр, Том Чемберс, Марк Итон және Джефф Малоун сияқты ойыншыларды жаттықтырды. Слоан «Джаз» командасын алты дивизиондық чемпионатта жеңіске жеткізіп, 10 маусымда 50-ден астам ойынды жеңді. Ол сондай-ақ «Джаз» командасын екі рет НБА финалдарына алып барды, 1997 және 1998 жылдары жеңіліп, екі рет те өзінің бұрынғы командасы – Майкл Джордан басқарған «Чикаго Буллз» командасынан ұтылды. Осы кезеңнің соңында ол Пэт Райли мен Фил Джексонға қосылып, 10 немесе одан да көп маусымда 50 немесе одан да көп ойын жеңген жалғыз бапкерлер қатарына енді. «Джаз» командасының ұзақ жылдар бойы ойнаған Малоун мен Стоктон зейнеткерлікке шыққаннан кейін Слоан Карлос Бузер, Андрей Кириленко, Мехмет Окур және кейін Дерон Уильямс сияқты жас ойыншыларды жаттықтырды. Джон Стоктон зейнеткерлікке шыққаннан кейін және Карл Малоун 2003 жылдың жазында «Лейкерс» командасымен келісімге келгеннен кейін, 2003-2004 жылдардағы «Джаз» командасы НБА-дағы ең нашар команда болады деп болжалды, ал кейбіреулер тіпті Юта штаты бір маусымдағы ең аз жеңіске жеткен команда рекордын жаңартады деп болжады. Күтілімдер өте төмен болғанымен және екінші гол соққан Матт Харпринг тізе жарақатынан 51 ойынға қатыса алмағанына қарамастан, Слоан мен оның командасы Батыс конференциясында сегізінші орын үшін күресті, бұл Слоанға плей-оффқа қатарынан 17-ші рет жолдама беретін еді. «Джаз» командасы тұрақты маусымның соңына үш ойын қалғанда «Денвер Наггетс» командасымен сегізінші және соңғы плей-офф орыны үшін тең болды. «Джаз» командасы соңғы екі ойында жеңіліп, Слоан 18 маусымдық карьерасында алғаш рет плей-оффқа қатыса алмады. Стоктон мен Малоунсыз жас команданы 42–40 есебімен күтпеген жеңіске жеткізгеннен кейін, ол 2004 жылғы НБА жыл бапкері сыйлығы үшін дауыс беруде «Мемфис Гриззлис» командасының бапкері Хьюби Брауннан кейін ғана қалды. Слоан 2006 жылдың 11 желтоқсанында «Даллас Маверикс» командасына қарсы өткен ойында 101–79 есебімен жеңіске жетіп, мансабындағы 1000-шы жеңісін тіркеді, бұл оны НБА тарихында осы көрсеткішке жеткен бесінші бапкер етті. 2004–05 және 2005–06 жылдардағы көңілі толмаған маусымдардан кейін, «Джаз» командасы 2006–07 жылдардағы маусымда қайтадан жеңіске үміткер болды. Осыған байланысты Слоан көптеген спорт журналистерінің «Жыл бапкері» сыйлығы үшін дауыс беруіне қатысты, бірақ ол «Торонто Рапторс» командасының бас бапкері Сэм Митчеллден жеңіліп қалды, ол өз командасын 47 жеңіске жеткізіп, Атлантика дивизионының бірінші титулын жеңіп алды. Слоан 394–301 есебімен жеңіліске ұшырады. «Джаз» командасы 2007 жылдың 15 мамырында «Голден Стэйт Уорриорс» командасын 100–87 есебімен жеңіп, Батыс конференциясының финалына өтті. Бұл Юта штатының франшиза тарихында алтыншы рет конференция финалына шығуы болды, барлығы Слоан басшылығымен өтті. Алайда, олар «Сан-Антонио Спёрс» командасына 4–1 есебімен жеңіліп қалды. Слоан 2009–10 жылғы маусымда «Джаз» командасының бас бапкері ретінде қайта оралды, команданы 53–29 есебімен жеңіске жеткізіп, плей-оффқа қатысты. Ойыншы ретіндегі табандылығын көрсете отырып, Слоан бапкер ретінде де өте жарысқан адам болды. 1993 жылдың сәуір айында ол төреші Боб Деланиді итергені үшін бір ойынға шеттетілді. Он жылдан кейін, 2003 жылы Слоан Сакраментода төреші Кортни Кирклендті итергені үшін жеті ойынға шеттетілді. 2009 жылдың сәуір айында Слоан Наисмит мемориалдық баскетбол Даңқ залына енгізілді, ол бұрынғы ұзақ жылдар бойы ойнаған ойыншысы Джон Стоктонмен бірге осы құрметке ие болды. Слоан өзінің таныстыру рәсімінде 2006 жылғы Даңқ залының мүшесі Чарльз Барклиді таңдады.
Дәйексөздер
Соңғы жылдары осы жігіттер біздің деңгейімізге жете алмағаны үшін сынға ұшырады, бірақ мен әрқашан спортта ең маңыздысы – талмай тырысу деп айтамын. Бұл – «ешқашан біткен жоқ» деген сөздің нағыз мағынасын көрсететін мысал болсын. – 1997 жылғы Батыс конференциясының финалында «Юта Джазз» командасы «Хьюстон Рокетс» командасын 6-ойында жеңгеннен кейін. «Оның жасы 19 не 30 болса да маған ешқандай қатысы жоқ. Егер ол НБА алаңына шығар болса, жауапкершілікке дайын болуы керек, күш салуы керек. Бір күні оны қорғап, келесі күні қанатын кеңдетуге болмайды. Дәл осылай. » – 2006-07 жылғы «Юта Джазз» командасының ең жас ойыншысы, екінші курс студенті С.Дж. Майлс туралы. «Өлшем емес, жүрек шешеді».