Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс жазушысы Ханс Фаллада (; туған аты Рудольф Вильгельм Фридрих Дитцен; 21 шілде 1893 – 5 ақпан 1947) – 20 ғасырдың бірінші жартысындағы неміс жазушысы. Оның ең белгілі романдарының қатарында «Кішкентай адам, енді не істейсің?» (1932) және «Әр адам жалғыз өледі» (1947) кіретін болса, оның туындылары көбінесе Жаңа обьективтілік әдеби стиліне жатады. Бұл стиль эмоциясыз баяндау тәсілімен, егжей-тегжейлілікке назар аударумен және «фактіге» құрметпен ерекшеленеді. Фалладаның псевдонимі Гримм ертегілерінен алынған кейіпкерлердің комбинациясынан туындаған: «Бәхтілі Ханс» (KHM 83) ертегісінің басты кейіпкері және «Аққу қызы» ертегісіндегі сиқырлы сөйлейтін Фалда атты жылқы.
German writer
Hans Fallada (; born Rudolf Wilhelm Friedrich Ditzen; 21 July 18935 February 1947) was a German writer of the first half of the 20th century. Some of his better known novels include Little Man, What Now? (1932) and Every Man Dies Alone (1947). His works belong predominantly to the New Objectivity literary style, a style associated with an emotionless reportage approach, with precision of detail, and a veneration for 'the fact'. Fallada's pseudonym derives from a combination of characters found in the Grimm's Fairy Tales: The titular protagonist of Hans in Luck (KHM 83), and Falada the magical talking horse in The Goose Girl.
Ерте өмір
Фаллада Германияның Грайфсвальд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – биліктегі судья, ал анасы – орта тапқа жататын әйел. Дженни Уильямс өзінің «More Lives than One» (1998) атты өмірбаянында Фалладаның әкесі балаларына Шекспир мен Шиллер сияқты авторлардың шығармаларын жиі оқып көрсеткенін айтады. 1899 жылы, Фаллада 6 жасқа толғанда, әкесі қызметінің арқасында алғашқы тағайындамасын алып, отбасын Берлинге көшірді. Фаллада 1901 жылы мектепке алғаш қадам басқанда өте қиындыққа тап болды. Осының салдарынан ол өзін кітаптарға берді, жасына сай әдебиеттен гөрі Флобер, Достоевский және Диккенс сияқты авторлардың туындыларын оқуға бейімделді. 1909 жылы әкесі Императордың Жоғарғы сотына тағайындалғаннан кейін отбасы Лейпцигке көшті. 1909 жылы (16 жасында) Фалладаны атқа жегілген арба шауып, содан кейін ат бетінен тепті. Осы оқиға және 1910 жылы (17 жасында) тиф ауруына шалдығуы Фалладаның өміріндегі шешуші кезең болды. Оның өмір бойы есірткіге тәуелді болуының себебі – жарақатынан кейін ауырсынды басу үшін ішкен дәрілер еді. Бұл мәселелер өзін-өзі өлтіруге бірнеше рет әрекет етуімен көрінді. 1911 жылы ол досы Ханс Дитрих фон Некермен бірге өздерінің өлімдерін дуэль арқылы жасыруға келісті, олар дуэльдің көбірек құрметті болады деп ойлады. Бірақ екеуінің де қару-жарақпен тәжірибесі болмағандықтан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Дитрих Фалладаны өткізіп алды, ал Фаллада Дитрихті атқылап өлтірді. Фаллада қатты қайғыға батып, Дитрихтің тапаншасын алып, кеудесіне оқ атты, бірақ таңқаларлық түрде аман қалды. Дегенмен, досының өлімі оның қоғамнан шеттетілуіне себеп болды. Ол ақыл-есінен айырылғандықтан кісі өлтіруде кінәлі емес деп танылса да, осыдан бастап психиатриялық клиникаларда бірнеше рет емделді. Осы клиникалардың бірінде ол шаруашалықта жұмыс істеді, осылайша өмір бойына шаруашылық мәдениетіне деген құштарлығы пайда болды.
Fallada was born in Greifswald, Germany, the child of a magistrate on his way to becoming a supreme court judge and a mother from a middle class background, both of whom shared an enthusiasm for music, and to a lesser extent, literature. Jenny Williams notes in her biography More Lives than One (1998), that Fallada's father would often read aloud to his children works by authors such as Shakespeare and Schiller. In 1899, when Fallada was 6, his father relocated the family to Berlin following the first of several promotions he would receive. Fallada had a very difficult time upon first entering school in 1901. As a result, he immersed himself in books, eschewing literature more in line with his age for authors such as Flaubert, Dostoevsky, and Dickens. In 1909 the family again relocated, to Leipzig, following his father's appointment to the Imperial Supreme Court. In 1909 (age 16), he was run over by a horse drawn cart, then kicked in the face by the horse. This mishap plus the contraction of typhoid in 1910 (age 17) seem to mark a turning point in Fallada's life. His lifelong drug problems were born of the pain killing medications he was taking as the result of his injuries. These issues manifested themselves in multiple suicide attempts. In 1911 he made a pact with a friend, Hanns Dietrich von Necker, to stage a duel to mask their suicides, feeling that the duel would be seen as more honorable. However, because of both boys' inexperience with weapons, it was a bungled affair. Dietrich missed Fallada, but Fallada did not miss Dietrich, killing him. Fallada was so distraught that he picked up Dietrich's gun and shot himself in the chest, but somehow survived. Nonetheless, the death of his friend ensured his status as an outcast from society. Although he was found innocent of murder by reason of insanity, from this point on he would undergo multiple stints in mental institutions. At one of these institutions, he was assigned to work in a farmyard, thus beginning his lifelong affinity for farm culture.
Жазушылық мансап және ұлттық социализммен кездесу
Санаторийде болған кезде Фаллада аударма және поэзиямен айналысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 1920 жылы оның алғашқы кітабы "Жас Гоедешаль" ("Der junge Goedeschal") жарық көргенше, ол романдар жазуға кірісті. Осы кезеңде ол морфинге тәуелділікпен күресіп, Бірінші дүниежүзілік соғыста інісінің қазасына қайғырды. Соғыстан кейін Фаллада өзін асырау және есірткіге деген құмарлығын қаржыландыру үшін бірнеше шаруашалық және ауыл шаруашылығы жұмыстарында жұмыс істеді. Соғысқа дейін Фаллада жазу кезінде қаржылық қолдау үшін әкесіне сүйенсе, неміс жеңілісінен кейін ол әкесінің көмегіне қатысуға дайын болмады. "Антон мен Герда" кітабы жарық көргеннен кейін Фаллада Грайфсвальд түрмесіне жұмыс берушісінен астық ұрлап, есірткі сатып алуға жұмсағаны үшін 6 айға сотталды. 3 жылдан кейін, 1926 жылы, Фаллада есірткі мен алкогольдің әсерінен жұмыс берушілерден ұрлық жасағаны үшін қайтадан түрмеге қамалды. 1928 жылдың ақпан айында ол тәуелділіктен арылды. 1929 жылы Фаллада Анна "Сузе" Исселге үйленді және журналистикада бірқатар тұрақты жұмыс істеді, газеттерде және ақырында романдарының баспагері Rowohlt компаниясында жұмыс істеді. Осы шақта оның романдары саяси сипат ала бастады және Германияның әлеуметтік-экономикалық проблемаларына тоқталды. Оның шығармалары 1930/1931 жылдары "Шаруалар, басшылар және бомбалар" ("A Small Circus") кітабымен кеңінен танылды, ол Шлезвиг-Гольштейндегі ауылдық халық қозғалысының тарихы мен Ноймюнстер қаласындағы фермерлердің наразылығы мен бойкоты негізінде жазылған. Уильямс бұл роман Фалладаны "ұсынысты үміт беруші әдеби талант және даулы мәселелерді қозғаудан қорқа алмайтын автор" ретінде көрсеткенін айтады. Мартин Сеймур Смит бұл романын ең жақсы туындыларының бірі деп атап, ол "жергілікті көтерілістің ең жарқын және шынайы суреттерінің бірі болып қала береді" деді. "Қызым, енді не болады?" ("Kleiner Mann, was nun?") кітабының 1932 жылы үлкен жетістікке ие болуы оның қаржылық қиындықтарын жеңілдеткенмен, ұлттық социализмнің өрлеуіне байланысты уайымдауы мен одан кейінгі жүйке бұзылуынан көлеңкеде қалды. Оның ешбір туындысы нацистердің араласуына жеткіліксіз деп табылса да, оның көптеген әріптестері тұтқындалды және интернирленді, ал нацистік режимдегі автор ретінде оның болашағы күңгірт болды. 1932 жылдың соңында еврей продюсерлері кітаптың неміс тіліндегі бейімделуін жасады, бұл Фалладаға нацистік партияның назарына іліктірді. Фильм, 1934 жылғы АҚШ нұсқасынан айырмашылығы, романға көп ұқсамайды және 1933 жылдың ортасында нацистік цензураның көптеген өңдеулерінен кейін ғана жарық көрді. Бұл уайымдарды баланың дүниеге келгеннен кейін бірнеше сағаттан кейін қайтыс болуымен күшейтті. Алайда ол "Қызым, енді не болады?" кітабының Ұлыбритания мен АҚШ-та бестселлер болғанына қуанды. АҚШ-та ол Айдың кітабы клубынан таңдалды және тіпті Голливудта "Қызым, енді не болады?" (1934) фильміне бейімделді. Осы арада, көптеген замандастарының мансабы, кейде өмірлері тез тоқтатылған кезде, Фаллада үкімет тарапынан нацистік авторлар мен басылымдардың оның жұмысын сынауына ұшырады, олар оның партияға қосылмағанын атап өтті. 1933 жылғы Пасха күні Гестапо оны "нацистерге қарсы қызметтері" үшін түрмеге қамады, бірақ үйін тінткеннен кейін ешқандай дәлел табылған жоқ және ол бір аптадан кейін босатылды. 1933 жылы Адольф Гитлер билікке келгеннен кейін Фаллада романға бірнеше өзгерістер енгізуге мәжбүр болды, олар нацистерді жаман жағынан көрсеткен кез келген нәрсені алып тастады: мысалы, Штурмбаттлунгтың (SA) қарақшысын футболшы қарақшысына айналдыру керек болды. Кітап 1941 жылға дейін басылып шықты, содан кейін соғыстың қағаз тапшылығы романдарды басып шығаруды шектеді. 2016 жылы Германияда толық басылым жарық көрді, ол 1932 жылғы басылымдағы 400 бетке шамамен 100 бет қосты. Бұл кесулерді Фалладаның келісімін алған баспагері Эрнст Роухолт жасаған. Неміс сыншылары романның тоны мен құрылымы кесулерден зардап шекпегенін, бірақ қалпына келтірілген бөлімдер "түс пен атмосфераны" қосты, мысалы, Робинзон Крузо сияқты арман, басты кейіпкерді оның қарапайым күнделікті өмірінен алып кетеді, Чарльз Чаплиннің киносын көру үшін кинотеатрға бару және Танцпаласт (Бейістік сарайы) кеші. 1934 жылы жазған "Бізде бір бала болған кезде" ("Wir hatten mal ein Kind") романы бастапқыда оң пікірлерге ие болса да, ресми нацистік басылым "Völkischer Beobachter" оны мақұлдамады. Осы жылы Ұлттық Мәдениет және Ұғым министрлігі "Қызым, енді не болады?" кітабын барлық қоғамдық кітапханалардан алып тастауды ұсынды. Осы арада, Фалладаға қарсы ресми науқан оның кітаптарының сатылымын төмендетіп, 1934 жылы тағы бір жүйке бұзылуына әкелді. 1935 жылдың қыркүйегінде Фаллада ресми түрде "көңілсіз автор" деп жарияланды, бұл оның туындыларын шетелде аудару мен жариялауға тыйым салды. Оның "Ескі жүрек саяхатқа шығады" ("Old Heart Goes A Journeying") романы оның христиандық дінін нацизмнің орнына халықты біріктіруші күш ретінде көрсеткені үшін Рейх әдеби палатасымен проблема тудырды. Бұл бұйрық бірнеше айдан кейін күшін жойғанмен, осы сәттен бастап оның жазуы өнерлік еңбек етуден гөрі тек қана қажетті табыс көзіне айналды, "балаларға арналған әңгімелер мен зиянсыз ертегілер" жазып, нацистердің күлкілі назарынан қашып құтылуға тырысты. Осы кезеңде эмиграция перспективасы Фалладаның ойында үнемі болды, бірақ ол Германияға деген махаббатынан шегінуге дайын болмады. 1937 жылы "Құрлыштар арасындағы қасқыр" ("Wolf unter Wölfen") кітабының жарық көргені және сәттілігі Фалладаның шынайы, реалистік стиліне қайта оралуын білдірді. Нацистер бұл кітапты Веймар Республикасын қатаң сынап бағалап, оны мақұлдады. Ерекше айта келерлік жайт, Йозеф Геббельс оны "тамаша кітап" деп атады. Геббельстің Фалладаның туындыларына деген қызығушылығы жазушыны уайымға толы әлемге әкелді: ол одан антисемиттік трактат жазуды ұсынды және оның мақтауы Фалладаның Германия отбасының өмірін 1933 жылға дейін көрсететін мемлекеттік фильмнің негізі болатын романды жазуға шақыруына әкелді. "Темір Густав" ("Der eiserne Gustav") кітабы Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдары мен қиындықтарын көрсетті, бірақ қолжазбаны қарап шыққан Геббельс Фалладаға нацистердің өрлеуін қосып, оларды соғыс және Веймар проблемаларын шешетін күш ретінде көрсетуді ұсынды. Фаллада Геббельс пен қаржылық қиындықтарының қысымына көніп, бірнеше нұсқа жазды. Оның нацистік қорқытуға бағынуының тағы бір дәлелі оның саяси тұрғысынан күмәнділеу туындыларына жазған алғы сөздері болды, онда ол кітаптағы оқиғалар нацистер билікке келгенге дейін болғанын және олардың мақұлдауына бағытталғанын мәлімдеді. 1938 жылдың соңына қарай, нацистердің қолынан қаза тапқан бірнеше әріптестеріне қарамастан, Фаллада эмиграциядан бас тартты. Оның британдық баспагері Джордж Путнэм олардың Фаллада мен оның отбасын Германиядан алып кету үшін кеме ұйымдастырды. Дженни Уильямстың сөзіне сәйкес, Фаллада бәрін жинап, көлігіне тиеген кезде әйеліне кішкентай шаруашылығында бір серуендегісі келетінін айтқан. "Біраз уақыттан кейін ол келгенде, Германияны тастай алмайтынын және Сузе бәрін қайта жинауы керек екенін мәлімдеді" деді Уильямс. Бұл күтпеген шешім Фалладаның көп жылдар бойы сақтаған ішкі сенімімен сәйкес келді. Ол бір кезде танысына: "Басқа тілде жаза алмаймын және Германиядан басқа жерде өмір сүре алмаймын" деген еді.
While in a sanatorium Fallada took to translation and poetry, albeit unsuccessfully, before finally breaking ground as a novelist in 1920 with the publication of his first book Der junge Goedeschal ("Young Goedeschal"). During this period he also struggled with morphine addiction, and the death of his younger brother in the First World War. In the wake of the war, Fallada worked at several farmhand and other agricultural jobs in order to support himself and finance his growing drug addiction. While before the war Fallada relied on his father for financial support while writing, after the German defeat he was no longer able, or willing, to depend on his father's assistance. Shortly after the publication of Anton und Gerda Fallada reported to prison in Greifswald to serve a 6 month sentence for stealing grain from his employer and selling it to support his drug habit. Less than 3 years later, in 1926, Fallada again found himself imprisoned as a result of a drug and alcohol fueled string of thefts from employers. In February 1928 he finally emerged free of addiction. Fallada married Anna "Suse" Issel in 1929 and maintained a string of respectable jobs in journalism, working for newspapers and eventually for the publisher of his novels, Rowohlt. It is around this time that his novels became noticeably political and started to comment on the social and economic woes of Germany. His breakthrough success came in 1930/1931 with A Small Circus (German: Bauern, Bonzen und Bomben; "Peasants, Bosses and Bombs") based on the history of the Rural People's Movement in Schleswig Holstein and the farmers' protest and boycott of the town of Neumünster. Williams notes that Fallada's 1930/31 novel " established [him] as a promising literary talent as well as an author not afraid to tackle controversial issues". Martin Seymour Smith said it is one of his best novels, "it remains one of the most vivid and sympathetic accounts of a local revolt ever written." The great success of Kleiner Mann was nun? (Little Man, What Now?) in 1932, while immediately easing his financial straits, was overshadowed by his anxiety over the rise of national socialism and a subsequent nervous breakdown. Although none of his work was deemed subversive enough to warrant action by the Nazis, many of his peers were arrested and interned, and his future as an author under the Nazi regime looked bleak. A German film of the book was made by Jewish producers at the end of 1932, and this earned Fallada closer attention by the rising Nazi Party. The film, unlike the US film of 1934, bore little resemblance to the novel, and was finally released after many cuts by the Nazi censors in mid 1933. These anxieties were compounded by the loss of a baby only a few hours after childbirth. However he was heartened by the great success of Little Man, What Now? in Great Britain and the United States, where the book was a bestseller. In the U. S., it was selected by the Book of the Month Club, and was even made into a Hollywood movie, Little Man, What Now? (1934). Meanwhile, as the careers, and in some cases the lives, of many of Fallada's contemporaries were rapidly drawing to a halt, he began to draw some additional scrutiny from the government in the form of denunciations of his work by Nazi authors and publications, who also noted that he had not joined the Party. On Easter Sunday, 1933, he was jailed by the Gestapo for "anti Nazi activities" after one such denunciation, but despite a ransacking of his home no evidence was found and he was released a week later. After Adolf Hitler's rise to power in 1933, Fallada had to make a few changes to the novel that removed anything that showed the Nazis in a bad light: a Sturmabteilung (SA) thug had to be turned into a soccer thug, for example, and the book stayed in print until 1941, after which war time paper shortages curtailed the printing of novels. In 2016, a complete edition was published in Germany that added about 100 pages to the original 400 pages in the 1932 edition. The cuts had been made with Fallada's consent by his publisher Ernst Rowohlt. German reviewers agreed that the tone and the structure of the novel had not suffered from the cuts, but that the restored sections added 'colour and atmosphere,' such as a dream like Robinson Crusoe island fantasy taking the main character away from his drab everyday life, a visit to the cinema to see a Charles Chaplin movie, and an evening at the Tanzpalast (Dance Palace). Although his 1934 novel Wir hatten mal ein Kind (Once We Had a Child) met with initially positive reviews, the official Nazi publication Völkischer Beobachter disapproved. In the same year, the Ministry for Public Enlightenment and Propaganda "recommended the removal of Little Man, What Now? from all public libraries". Meanwhile, the official campaign against Fallada was beginning to take a toll on the sales of his books, landing him in financial straits that precipitated another nervous breakdown in 1934. In September 1935 Fallada was officially declared an "undesirable author", a designation that banned his work from being translated and published abroad. His novel Old Heart Goes A Journeying caused him problems with the Reich Literary Chamber because it had Christianity instead of Nazism as the unifier of the people. Although this order was repealed a few months later, it was at this point that his writing shifted from an artistic endeavor to merely a much needed source of income, writing "children's stories and harmless fairy tales" that would also conveniently avoid the unwanted attention of the Nazis. During this time the prospect of emigration held a constant place in Fallada's mind, although he was reluctant because of his love of Germany. In 1937 the publication and success of Wolf unter Wölfen (Wolf Among Wolves) marked Fallada's temporary return to his serious, realistic style. The Nazis read the book as a sharp criticism of the Weimar Republic, and thus naturally approved. Notably, Joseph Goebbels called it "a super book". Goebbels's interest in Fallada's work would lead the writer to a world of worry: he would subsequently suggest the writer compose an anti Semitic tract, and his praise indirectly resulted in Fallada's commission to write a novel that would be the basis for a state sponsored film charting the life of a German family up to 1933. The book, Der eiserne Gustav (Iron Gustav), was a look at the deprivations and hardships brought on by World War I, but upon reviewing the manuscript Goebbels would suggest that Fallada stretch the time line of the story to include the rise of the Nazis and their depiction as solving the problems of the War and Weimar. Fallada wrote several different versions before eventually capitulating under the pressure of both Goebbels and his depleted finances. Other evidence of his surrender to Nazi intimidation came in the form of forewords he subsequently wrote for two of his more politically ambiguous works, brief passages in which he essentially declared that the events in his books took place before the rise of the Nazis and were clearly "designed to placate the Nazi authorities". By the end of 1938, despite the deaths of several colleagues at the hands of the Nazis, Fallada finally reversed his decision to emigrate. His British publisher, George Putnam, had made arrangements and sent a private boat to whisk Fallada and his family out of Germany. According to Jenny Williams, Fallada had actually packed his bags and loaded them into the car when he told his wife he wanted to take one more walk around their smallholding. "When he returned some time later," Williams writes, "he declared that he could not leave Germany and that Suse should unpack." This seemingly abrupt change of plans coincided with an inner conviction that Fallada had long harbored. Years earlier he had confided to an acquaintance that: “I could never write in another language, nor live in any other place than Germany.”
Екінші дүниежүзілік соғыс
Фаллада қайтадан балалар әңгімелерін және сол кездегі сезімтал жағдайға сай, саяси сипаттамасы жоқ материалдарды жазуға кірісті. Бірақ 1939 жылы Польшаға неміс әскерлерінің басып кіруімен және содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен Фаллада мен оның отбасының өмірі одан да қиын болды. Соғыс рационы отбасы мүшелері мен ауылдастары арасында көптеген дау-жанжалға себеп болды. Көршілері бірнеше рет оның есірткіге тәуелді екенін билік органдарына хабарлап, нацистік режимде өте қауіпті болар еді, оның психологиялық ауруларының тарихын ашумен қорқытты. Мемлекеттік қолдауға ие жұмыстарға басымдық беріліп, қағаз рационына шектеу қойылғандығы оның мансабына кедергі келтірді. Дегенмен, ол шектеулі көлемде жариялануын жалғастырды, тіпті қысқа мерзімге ресми мақұлдауға ие болды. Бірақ 1943 жылдың соңында оның 25 жылдық баспагері Ровольт елден қашып кеткенімен бұл мүмкіндік күрт тоқтатылды. Осы кезде ол әйелімен қарым-қатынасы нашарлағандықтан, ішімдікке және басқа да қатынастарға жүгінді. Сонымен қатар, 1943 жылы ол Рейхсарбейтсдиенстің бұйрығымен Францияға және Судеттің Рейхсгауіна Sonderführer (B) ретінде сапар шекті. 1944 жылы, ажырысқанмен, мас Фаллада мен оның әйелі арасында жанжал болды, сол кезде Фаллада оқ атқан, деп Сюзе Дитцен өмірбаянына берген сұхбатында Женни Уильямсқа айтқан. Сюзе Дитзеннің сөзіне сүйенсек, ол күйеуінен қаруды алып, оның басына соғып, полицияға хабарласып, оны психиатриялық мекемеге жатқызған. (Полицияның хабарлама тізілімінде оқ атылғаны туралы ештеңе жазылмаған.) Осы кезеңде Фалладаның бір ғана үміті болды: ол Гёббельстің антисемиттік роман жазу туралы талабын кейінге қарай ысыру үшін ойлап тапқан жоба. Бұл жобаға 1920 жылдардағы екі еврей қаржыгеріне қатысты әйгілі алаяқтық істі романдау кірді, бұл үгіт ретінде қолдануға болатындықтан үкімет тарапынан қолдау тапты және оның басқа, шынайы жобалармен айналысуына мүмкіндік берді. Нацистік психиатриялық ауруханада тұтқындалған ол бұл жобаны Геббельс кеңсесіне тапсырманы орындау үшін қағаз және жазу құралдарын алу үшін сылтау ретінде пайдаланды. Бұл одан да қатал қараушылықтан сақтады, өйткені психикалық аурулар нацистер тарапынан қатыгездікке, физикалық зорлық-зомбылыққа, стерилизацияға және тіпті өлімге ұшырады. Бірақ антиеврейлік романды жазудың орнына Фаллада берілген қағазын тығыз, бір-біріне жабысқан әріптермен жазылған, мәтінді кодтауға арналған "Ішкімдікке берілген" (Der Trinker) романын – нацистер тұсындағы өмірдің терең сыншылдығын көрсететін автобиографиялық шығармасын және "Менің шетелдегі елімде" (In meinem fremden Land) атты қысқа күнделігін жазуға пайдаланды. Бұл өлім жазасына татылуы мүмкін әрекет болды, бірақ ол ұсталған жоқ және 1944 жылдың желтоқсанында нацистік үкімет құлағаннан кейін босатылды.
Fallada once again dedicated himself to writing children's stories and other non political material suitable for the sensitive times. Nevertheless, with the German invasion of Poland in 1939 and the subsequent outbreak of World War II, life became still more difficult for Fallada and his family. War rations were the basis for several squabbles between his family and other members of his village. On multiple occasions neighbors reported his supposed drug addiction to authorities, threatening to reveal his history of psychological disturbances, a dangerous record indeed under the Nazi regime. The rationing of paper, which prioritized state promoted works, was also an impediment to his career. Nevertheless, he continued to publish in a limited role, even enjoying a very brief window of official approval. This window closed abruptly near the end of 1943 with the loss of his 25 year publisher Rowohlt, who fled the country. It was also at this time that he turned to alcohol and extra marital affairs to cope with, among other matters, the increasingly strained relationship with his wife. Furthermore, in 1943 he travelled to France and the Reichsgau Sudetenland as Sonderführer (B) by order of the so called Reichsarbeitsdienst. In 1944, although their divorce was already finalized, a drunk Fallada and his wife were involved in an altercation in which a shot was fired by Fallada, according to Suse Ditzen in an interview she gave late in her life to biographer Jenny Williams. According to Suse Ditzen, she took the gun from her husband and hit him over the head with it before calling the police, who confined him to a psychiatric institution. (The police record of the call to the altercation makes no mention of shots being fired.) Throughout this period Fallada had one hope to cling to: the project he had concocted to put off Goebbels's demands that he write an anti Semitic novel. It involved the novelization of "a famous fraud case involving two Jewish financiers in the nineteen twenties" which, because of its potential as propaganda, was supported by the government and had eased pressure on him as he worked on other, more sincere projects. Finding himself incarcerated in a Nazi insane asylum, he used this project as a pretext for obtaining paper and writing materials, saying he had an assignment to fulfill for Goebbels's office. This successfully forestalled more harsh treatment: the insane were regularly subjected to barbarous treatment by the Nazis, including physical abuse, sterilization, and even death. But rather than writing the anti Jewish novel, Fallada used his allotment of paper to write — in a dense, overlapping script that served to encode the text — the novel The Drinker (Der Trinker), a deeply critical autobiographical account of life under the Nazis, and a short diary In meinem fremden Land (A Stranger in My Own Country). It was an act easily punishable by death, but he was not caught, and was released in December 1944 as the Nazi government began to crumble.
Соғыстан кейінгі өмір
Бірінші әйелімен татуласу сәтті болып көрінгенімен, босатылғаннан кейін бірнеше ай өткен соң ол жас, бай және әдемі Урсула Лошкаға, суретші Курт Лошканың жесіріне үйленді және онымен Мекленбургтағы Фельдбергке көшті. Ұзақ өтпей, Кеңес әскері сол аймаққа басып кірді. Фаллада, танымал тұлға болғандықтан, соғыстың аяқталуын тойлауға арналған салтанатта сөз сөйлеуге шақырылды. Осы сөзден кейін ол 18 айға Фельдберг қаласының уақытша мэрі болып тағайындалды. Психиатриялық емханада өткізген уақыт Фалладаға ауыр соққы болды, және нацистік режимнің салдарынан қоғамға терең сіңген фашизмнің іздерін жоюдың өте қиын екенін сезініп, ол қайтадан әйелімен бірге морфинге тәуелді болды, олар екеуі де көп ұзамай ауруханаға түсті. Өмірінің қалған аз уақытын ауруханалар мен палаталарда өткізді. Лошканың морфинге тәуелділігі Фалладаныкінен де нашар болған сияқты, ал оның үнемі артып келе жатқан қарыздары да үлкен уайым тудырды. Фаллада 1946 жылдың қыркүйек және қараша айлары аралығында (өліміне аз уақыт қалғанда) психиатриялық емханада жатып "Jeder stirbt für sich allein" ("Әр адам өздігінен өледі") романын жазды. Ол отбасына "үлкен роман жазғанын" айтты.
Despite a seemingly successful reconciliation with his first wife, only a few months after his release he went on to marry the young, wealthy and attractive Ursula Losch, widow of the artist Kurt Losch, and moved in with her in Feldberg, Mecklenburg. Shortly after, the Soviets invaded the area. Fallada, as a celebrity, was asked to give a speech at a ceremony to celebrate the end of the war. Following this speech, he was appointed interim mayor of Feldberg for 18 months. The time in the mental institution had taken a toll on Fallada, and, deeply depressed by the seemingly impossible task of eradicating the vestiges of fascism that were now so deeply ingrained in society by the Nazi regime, he once again turned to morphine with his wife, and both soon ended up in hospital. He spent the brief remainder of his life in and out of hospitals and wards. Losch's addiction to morphine appears to have been even worse than Fallada's, and her constantly mounting debts were an additional source of concern. Fallada wrote Jeder stirbt für sich allein (Every Man Dies Alone) between September and November 1946 (shortly before his death), whilst in a mental institution. He told his family that he had written "a great novel".
Өлім және мұра
1947 жылы ақпанда 53 жасында Фаллада морфинге, алкогольге және басқа да есірткілерге тәуелділіктен әлсіреген жүрегімен қайтыс болған кезде, ол соғыста Берлинде нацистік материалдарды жасап, таратқаны үшін атылған неміс жұбы Отто мен Элис Хампелдің шынайы оқиғасына негізделген «Әр адам жалғыз өледі» атты антифашистік романын аяқтаған еді. Дженни Уильямстың айтуынша, ол кітапты «қызған ыстық» күйде, бар болғаны 24 күнде жазған. Фаллада соңғы романы жарық көрмес бұрын бірнеше апта бұрын қайтыс болды. Ол Берлиндегі Панков ауданына жерленді, бірақ кейіннен 1933 жылдан 1944 жылға дейін өмір сүрген Карвицке көшірілді. Фалладаның қайтысынан кейін, екінші әйелі мен жалғыз мұрагерінің салдарынан мүмкін болатын немқұрайлылық пен тәуелділіктің жалғасуынан оның көптеген жарияланбаған туындылары жоғалып кетті немесе сатылды. Фаллада қайтыс болғаннан кейін де Германияда танымал жазушы болып қалды. Бірақ, «Кішкентай адам, енді не істейсің?» романы АҚШ пен Ұлыбританияда үлкен жетістікке ие болса да, Германиядан тыс жерлерде ондаған жылдар бойы беймәлім күйде қалды. Германияда «Әр адам жалғыз өледі» романы үлкен әсер етті. Ол Шығыс және Батыс Германияда теледидарға түсірілді. Роман 1976 жылы киноэкранына шықты, оның басты рөлдерін Хилдегард Кнеф және Карл Раддатц сомдады. «Every Man Dies Alone» романы 2009 жылға дейін ағылшын тіліне аударылмады, содан кейін ол американдық Melville House Publishing баспасынан қайта жаңғырылып, Майкл Хофманның аудармасымен АҚШ-та «Every Man Dies Alone» деген атпен жарық көрді. Melville House оны Ұлыбританиядағы Penguin Books-қа лицензиялады, олар «Alone in Berlin» деген атауды қолданды. Ол АҚШ пен Ұлыбританияда «көзді жарқырататын бестселлерге» айналды. Ол Ұлыбританиядағы барлық баспагерлердің ресми топ 50 кітабының тізіміне енді, мұндай ескі кітап үшін бұл сирек кездесетін жағдай. Ханс Фаллада сыйлығы – Ноймюнстер қаласының тағайындаған әдеби сыйлығы, бұл сыйлық автордың құрметіне аталған.
At the time of Fallada's death in February 1947, aged 53, from a weakened heart from years of addiction to morphine, alcohol and other drugs, he had recently completed Every Man Dies Alone, an anti fascist novel based on the true story of a German couple, Otto and Elise Hampel, who were executed for producing and distributing anti Nazi material in Berlin during the war. According to Jenny Williams, he wrote the book in a "white heat"—a mere 24 days. Fallada died just weeks before the publication of this final novel. He was buried in Pankow, a borough of Berlin, but was later moved to Carwitz where he had lived from 1933 till 1944. After Fallada's death, because of possible neglect and continuing addiction on the part of his second wife and sole heir, many of his unpublished works were lost or sold. Fallada remained a popular writer in Germany after his death. But, although Little Man, What Now? had been a great success in the United States and the UK, outside of Germany Fallada faded into obscurity for decades. In Germany, Every Man Dies Alone made a great impact. It was filmed for television in both East and West Germany. The novel was brought to the cinema screen in 1976, starring Hildegard Knef and Carl Raddatz. Every Man Dies Alone remained untranslated in English until 2009, when it was rediscovered by American publishing house Melville House Publishing and released in the US under the title Every Man Dies Alone, in a translation by Michael Hofmann. Melville House licensed it to Penguin Books in the UK, who used the title Alone in Berlin. It became a "surprise bestseller" in both the US and UK. It was listed on the official UK Top 50 for all UK publishers, a rare occurrence for such an old book. The Hans Fallada Prize, a literary prize awarded by the city of Neumünster, was named after the author.