Кіріспе

Жапония астаналарының тарихи аспектілері. Жапонияның қазіргі астанасы Токио. Тарих барысында ұлттық астана Токиодан өзге жерлерде де орналасқан.

Тарих

Дәстүр бойынша, императордың тұрағы астана саналады. 794 жылдан 1868 жылға дейін император Хэйан-кё қаласында, қазіргі Киотода тұрды. 1868 жылдан кейін Жапония үкіметінің орталығы және императордың резиденциясы Едоға көшірілді, ол қала Токио деп аталды. 1941 жылы Білім министрлігі "Токионы астана етіп белгілеу" (東京奠都) туралы жарлық шығарды.

Қазіргі заманғы құқық

Токионы Жапонияның астанасы деп белгілейтін заң жоқ, бірақ көптеген заңдар Токионы қамтитын «астаналық аймақты» (首都圏) анықтайды. 1956 жылғы «Елордалық аумақты біріктіру туралы» заңның 2-бабында: «Осы Заңда «Елордалық аймақ» термині Токио әкімшілік аймағының аумағын, сондай-ақ Кабинет жарлығымен белгіленген сыртқы аймақтарды қамтитын кең аймақты білдіреді» делінген. Бұл үкімет Токионы Жапонияның астанасы деп белгілегенін көрсетеді, бірақ (қайта) бұл нақты айтылмаған, ал «астаналық аймақ» анықтамасы осы заңның шарттарымен ғана шектелген. Осы «астаналық аймаққа» сілтеме жасайтын басқа заңдарға Астаналық экспресс-жол мемлекеттік корпорациясы туралы заң (首都高速道路公団法) және Астаналық аймақтың жасыл белдеуін сақтау туралы заң (首都圏近郊緑地保全法) кіреді. Бұл термин ешқашан Киотоға қатысты қолданылмаған. Шындығында, «шуто» термині 1860 жылдары ағылшын тіліндегі «capital» сөзінің аудармасы ретінде пайда болды. Білім министрлігі 1941 жылы «Қайта жаңғыру тарихы» атты кітап жариялады. Бұл кітапта «Токионы астана ретінде бекіту» (東京奠都) туралы айтылған, бірақ «астананы Токиоға көшіру» (東京遷都) туралы ештеңе жазылмаған. Заманауи тарих оқулығында Мэйдзи үкіметі «астананы (шуто) Киотодан Токиоға көшірді» делінген, «сэнтó» термині қолданылмаған. 2023 жылы Жапония Үкіметі Мәдениет агенттігін Киотоға көшірді. Бұл Токио астана ретінде тағайындалғаннан бері орталық үкімет кеңсесінің Токиодан тыс жерге көшірілген алғашқы жағдайы.