Кіріспе
Бұл Чилидегі мемлекеттік мерекелердің тізімі (ұлттық және басқа да); олардың шамамен жартысы христиан дінімен байланысты мерекелер.
This is a list of public holidays (national or otherwise) in Chile; about half of them are Christian holidays.
2024 жылға арналған күндері
Ай Күні Ағылшынша атауы Жергілікті атауы Ескертулер 1 қаңтар (дүйсенбі) Жаңа жыл күні Año Nuevo Міндетті мереке. Көк заңдар көптеген қызметтердің ашылуына тыйым салады. 29 наурыз (жұма) Ұлы жұма Viernes Santo 30 (сенбі) Қасиетті сенбі Sábado Santo 1 мамыр (сәрсенбі) Еңбек күні Día del Trabajo Міндетті демалыс. Көк заңдарға сәйкес, бұл күні басқа мерекелерге қарағанда көбірек дүкендер мен қызметтер жабылады. 21 (сейсенбі) Теңіз күні Día de las Glorias Navales Икике шайқасын еске алады. 7 маусым (жұма) Арика шайқасы Asalto y Toma del Morro de Arica Бұл тек Арика және Паринакота аймағында ғана жарамды аймақтық мереке. 9 (жексенбі) Қала әкімі және аймақ әкімдерінің алғашқы сайлауы Elecciones primarias de alcaldes y de gobernadores regionales Бұл мереке тек алғашқы сайлаулар өтетін коммуналарда және/немесе аймақтарда ғана болады. 20 (жұма) Аборигендердің ұлттық күні Día Nacional de los Pueblos Indígenas Бұл мереке әр қысқы күн тоғысында атап өтіледі. 29 (сенбі) Әулие Петр және Әулие Павел San Pedro y San Pablo Ресми түрде 29 маусымда, егер бұл мереке сенбі, жексенбі немесе дүйсенбіге түсіп қалса, мереке әдетте жақын дүйсенбіде өткізіледі. 16 шілде (сейсенбі) Кармель тауының Әнұрысы Virgen del Carmen 2007 жылы құрылған, ол Корпус Кристиді алмастырды. Католик шіркеуінің бұл күнді ресми атауы - Solemnidad de la Virgen del Carmen, Reina y Patrona de Chile, бірақ бұл мерекені құрған заң (20,148) оны қолданбайды. 15 тамыз (бейсенбі) Марияның көтерілуі Asunción de la Virgen 20 (сейсенбі) Азат етуші Бернардо О'Хиггинстің тууы Nacimiento del Prócer de la Independencia Бұл жергілікті мереке, тек Чилан және Чилан Вьехо коммуналарында ғана жарамды. 18 қыркүйек (сәрсенбі) Ұлттық күн Fiestas Patrias Міндетті мереке. 1810 жылы Бірінші үкіметтік кеңестің құрылуын атап өтеді. 19 (бейсенбі) Армия күні Día de las Glorias del Ejército Міндетті мереке. 20 (жұма) Ұлттық мереке Fiestas Patrias 12 қазан (сенбі) Колумб күні Encuentro de Dos Mundos Көбінесе Día de la Raza ("Жасырау күні") деп аталады немесе ресми түрде оның ескі атымен (Aniversario del Descubrimiento de América) белгілі. Ресми түрде 12 қазанда, егер бұл мереке сенбі, жексенбі немесе дүйсенбіге түсіп қалса, мереке әдетте жақын дүйсенбіде өткізіледі. 27 (жексенбі) Муниципалды және аймақтық сайлаулар Elecciones municipales y regionales 31 (бейсенбі) Реформация күні Día Nacional de las Iglesias Evangélicas y Protestantes 2008 жылы құрылған. Бұл мереке апта күніне байланысты өзгереді. 1 қараша (жұма) Барлық қасиеттілер күні Día de Todos los Santos 24 (жексенбі) Аймақтық әкімдерді сайлаудың екінші кезеңі Elecciones de gobernadores regionales (segunda vuelta) Бұл мереке тек аймақтық әкімдерді сайлаудың екінші кезеңі өтетін аймақтарда ғана болады. 8 желтоқсан (жексенбі) Таза ұғымның күні Inmaculada Concepción 25 (сәрсенбі) Рождество күні Navidad / Natividad del Señor Міндетті мереке.
Тарих
1915 жылғы 28 қаңтарда президент Рамон Баррос Луко Чилиде тойланатын мерекелер туралы барлық ақпаратты жинақтаған 2977 заңын жариялады. Ол келесі мерекелерді белгіледі немесе сақтап қалды: жыл бойына Жексенбі күндері. 1 қаңтар (сол кезде Мәсіхтің сүндеттелу мерекесі; ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басында Жаңа жыл), 29 маусым (Қасиетті Петр мен Пауыл мерекесі), 15 тамыз (Марияның көкке көтерілуі), 8 желтоқсан (Таза ұғым), 25 желтоқсан (Рождество күні) және Иса Мәсіхтің көтерілуі мен Корпус Кристидің жылжымалы мерекелері. Қасиетті аптаның жұма және сенбі күндері. 18 қыркүйек, 1810 жылы бірінші үкіметтік кеңестің құрылуы. 19 қыркүйек пен 21 мамыр күндері әскери-теңіз күштерінің жетістіктерін тойлау үшін. Республика Президентін сайлауға арналған сайлаушыларды сайлау күні. Сол заң төрт діни мерекені алып тастады: 6 қаңтардағы Эпифания (Adoración de los Santos Reyes), жылжымалы Карнавал, 25 наурыздағы Анонсиация (Anunciación del Señor) және 8 қыркүйектегі Марияның тууы (Natividad de la Virgen). Сонымен қатар, тәуелсіздік мерекесі екі күнге дейін қысқартылды (1914 жылға дейін 18, 19 және 20 қыркүйекте тойланды). 1921 жылғы 14 қарашада президент Артуро Алессандри Палма 12 қазанды (Колумб күні) мереке деп жариялаған 3810 заңын жариялады. 1931 жылғы 30 сәуірде президент Карлос Ибанес дель Кампо 1 мамырды (Май күні) мереке деп жариялаған 130 нөміріндегі Заң күші бар жарлықты (Decreto con Fuerza de Ley) шығарды. 1932 жылы Уақытша президент Бартоломе Бланш 20 қыркүйек мерекесін қайта енгізді, ол 1944 жылға дейін күшінде болды. 1968 жылы 16 840 заңтың 144-бабымен Петр мен Пауыл, Иса Мәсіхтің көтерілуі және Корпус Кристи мерекелері жойылды. Католик шіркеуі оларды ең жақын жексенбіде тойлауға келісті. 1973 жылғы әскери төңкеріс күні 11 қыркүйек 1981 жылы әскери режимде "Ұлттық азаттық күні" (Día de la Liberación Nacional) ретінде белгіленді. 1998 жылы ол қыркүйек айының бірінші дүйсенбісінде тойланатын "Ұлттық бірлік күні" (Día de la Unidad Nacional) деп ауыстырылды. 2002 жылғы наурызда соңғысы жойылды. 1985 жылғы қыркүйекте 29 маусымдағы (Қасиетті Петр мен Пауыл мерекесі) мереке қайта орнатылды. 1987 жылы Папа Иоанн Павел II сапары кезінде Корпус Кристи қайта орнатылды (бірақ шіркеу мерекені ең жақын жексенбіде тойлауын жалғастырды). 2000 жылғы 10 наурызда 19 668 заң бойынша Петр мен Пауыл мерекесі, Колумб күні және Корпус Кристи мерекелері сейсенбі, сәрсенбі немесе бейсенбіге түсетін болса, алдыңғы дүйсенбіге, ал жұмаға түсетін болса, келесі дүйсенбіге ауыстырылды. Сонымен қатар, Колумб күнінің атауы Американың ашылуының жылдығынан "Екі әлемнің кездесуі күніне" (Día del Descubrimiento de Dos Mundos) өзгертілді, бұл сол кездегі "Екі әлемнің кездесуі" (Encuentro de dos mundos) ұранының айқын бейімделуі болды. 2007 жылғы 6 қаңтарда 20148 заң бойынша Корпус Кристи 16 шілдеде тойланатын Кармел тауының біздің әйел бауырымен ауыстырылды. 2007 жылғы 14 қыркүйекте 20,215 заңына сәйкес 17 қыркүйекте дүйсенбіге және 20 қыркүйекте жұмаға түсетін барлық мерекелер жарияланды. 2008 жылғы 11 қазанда 20,299 заң бойынша 31 қазан Реформация күні ұлттық мереке ретінде бекітілді. Егер ол сейсенбіге түсетін болса, бұл мереке алдыңғы жұмаға, ал егер ол сәрсенбіге түсетін болса, келесі жұмаға ауыстырылады. 2013 жылғы 30 сәуірде 20,663 заңмен Арика шайқасы аймақтық мерекесі бекітілді, ол тек Арика және Паринакота аймағында сақталады. 2016 жылғы 30 желтоқсанда 20 983-заң дүйсенбі, 2 қаңтар немесе жұма, 17 қыркүйек күндерін мереке деп жариялады. 2021 жылғы 19 маусымында 21,357 заңмен Қысқы күн тоғысы Чилидің аборигендік халықтарын (pueblos originarios) құрметтеу үшін мереке ретінде жарияланды. Жыл сайынғы мерекелерден басқа, 1901 жылдан бері президенттік сайлаулар мереке деп жарияланды, бұл туралы Жалпы сайлау туралы заңда (қазіргі заң – 18 700 заң; 1464, 1752, 2977, 6250, 6834, 9334 және 12891 заңдарды қараңыз) айтылған. 20-ғасырдың соңынан бері парламенттік және муниципалдық сайлаулар да мереке күндері болып табылады (18 заңды қараңыз). 1992 жылдан бастап санақтардың нәтижесінде халық санағы заңнамасындағы өзгерістерге байланысты мерекелер жарияланды. (Бұл 2012 жылы болмады, онда санақ екі ай бойы басқа әдістемемен жүргізілді).
Sundays year round. January 1 (Feast of the Circumcision of Christ at the time; New Year in the late 20th and 21st centuries), June 29 (Feast of Saints Peter and Paul), August 15 (Assumption of Mary), December 8 (Immaculate Conception), December 25 (Christmas Day), and the movable holidays of the Ascension of Jesus Christ and Corpus Christi. Fridays and Saturdays during Holy Week. September 18, Establishment of the First Government Junta in 1810. September 19 and May 21, in celebration of the achievements of the Army and the Navy. The day of election of electors of the President of the Republic. The same law abolished, by omission, four religious holidays: Epiphany (Adoración de los Santos Reyes, January 6), Carnival (Carnaval, movable), Annunciation (Anunciación del Señor, March 25), and Nativity of the Virgin Mary (Natividad de la Virgen, September 8). It also shortened the national independence holiday to two days (until 1914, they occupied September 18, 19, and 20). On November 14, 1921, President Arturo Alessandri Palma promulgated Law 3,810, designating October 12 (Columbus Day) as a holiday. On April 30, 1931, President Carlos Ibáñez del Campo promulgated the Decree Enforceable as Law (Decreto con Fuerza de Ley) 130, marking May 1 (May Day) as a holiday. In 1932, Provisional President Bartolomé Blanche reinstated the September 20 holiday, which remained in effect until 1944. In 1968, the holidays of Saint Peter and Saint Paul, Ascension of Jesus Christ, and Corpus Christi were eliminated by Article 144 of Law 16,840. The Catholic Church agreed to celebrate them on the nearest Sunday. September 11 (the day of the military coup in 1973) was established as a holiday (Día de la Liberación Nacional, "Day of National Liberation") by the military regime in 1981. In 1998, it was replaced by the Día de la Unidad Nacional ("Day of National Unity"), observed on the first Monday in September. In March 2002, the latter was abolished. The holiday on June 29 (Feast of Saints Peter and Paul) was reinstated in September 1985. In 1987, during a visit by Pope John Paul II, Corpus Christi was reinstated (although the Church continued to observe the holiday on the nearest Sunday). On March 10, 2000, Law 19,668 moved the Feast of Saints Peter and Paul, Columbus Day, and Corpus Christi holidays to the preceding Monday if they fell on a Tuesday, Wednesday, or Thursday, or to the following Monday if they fell on a Friday. Additionally, the designation of Columbus Day was changed from Aniversario del Descubrimiento de América to Día del Descubrimiento de Dos Mundos ("Discovery of Two Worlds' Day"), which was an obvious adaptation of the then recent ubiquitous Encuentro de dos mundos ("The Meeting of Two Worlds") slogan. On January 6, 2007, Law 20,148 replaced Corpus Christi with Our Lady of Mount Carmel, to be observed on July 16, starting that year. On September 14, 2007, Law 20,215. declared holidays for all September 17s falling on a Monday and all September 20s falling on a Friday. On October 11, 2008, Law 20,299 established Reformation Day on October 31 as a national holiday, starting that year. This holiday is moved to the preceding Friday if it falls on a Tuesday or to the following Friday if it falls on a Wednesday. On April 30, 2013, Law 20,663 established the regional Battle of Arica holiday, to be observed only in the Arica and Parinacota region. On December 30, 2016, Law 20,983 declared as holidays those days that are Monday, January 2, or Friday, September 17. On June 19, 2021, Law 21,357 declared the Winter Solstice as a holiday, honoring Chile's aboriginal peoples (pueblos originarios). In addition to yearly holidays, presidential elections have been declared holidays since 1901, as mandated by successive versions of the General Elections law (Law 18,700, being the current one; see laws 1,464, 1,752, 2,977, 6,250, 6,834, 9,334, and 12,891). Since the late 20th century, parliamentary and municipal elections are also public holidays (see Law 18,700 censuses taken from 1992 onwards are declared holidays due to a reform in the Census law. (This did not occur in 2012, where the census was carried out over two months, using a different methodology.)
1 қаңтар мерекесінің мәні
Чили тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай, 1824 жылы (үкімет бекіткен) шіркеу жарлығымен діни мерекелердің саны азайтылды, сақталған мерекелер тізімі жасалды, оның ішінде қаңтардың 1-де тойланатын Мәсіхтің сүндеттелу мерекесі де болды. 2977 заң (1915 жылы қабылданған, қазірге дейін күшінде) бұл мерекені атаусыз, тек күні бойынша тізімдейді, бірақ оны діни мереке ретінде қарастырады. Дегенмен, 2009 жылдан бастап ол кеңінен (азаматтық) Жаңа жыл мерекесі ретінде тойланады. Шындығында, 1915 жылдан кейін "Мәсіхтің сүндеттелуі" деген атауды қолданатын ережелер белгілі емес, ал "Жаңа жыл" атауы барлық типтегі көптеген ережелерде қолданылады (заңдар (19.925), заңдық жарлықтар (decretos ley) (1.299, 1.613 және 2.408), заң күші бар жарлықтар (decretos con fuerza de ley) (1960 жылғы D. F. L. 338), министрлік жарлықтары мен қаулылары (Халық білімі министрлігінің 1929 жылғы 6234 қаулысы (ең ескі ереже), Еңбек министрлігінің 1985 жылғы 83 қаулысы, Еңбек министрлігінің 2007 жылғы 48 қаулысы және т.б.) және муниципалдық жарлықтар мен қаулылар (Лас-Кондес муниципалитетінің 2004 жылғы 1316 қаулысы, Лас-Падре муниципалитетінің 2006 жылғы 23 қаулысы, Сан-Карлос муниципалитетінің 2009 жылғы 23 қаулысы және т.б.)).