Кіріспе

Американдық сотталған кісі өлтіруші (1949 жылы туған)

Лесли Луиза Ван Хоутен (1949 жылғы 23 тамызда туған) – американдық сотталған кісі өлтіруші және Мэнсон отбасының бұрынғы мүшесі. Мэнсонның тобында болған кезінде ол Луэлла Александрия, Лесли Мари Санкстон, Линда Сью Оуэнс және Лулу деген аттармен белгілі болды. Ван Хоутен 1969 жылы Лено және Розмари Лабианкаларды өлтіргені үшін тұтқындалып, айыпталды. Ол кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді, бірақ 1972 жылы Калифорния Жоғарғы Соты өлім жазасын конституцияға қайшы деп шешіп, оның жазасы өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды. 1976 жылы апелляциялық сот оның үкімін жойды және қайта сотталуға мүмкіндік берді. Оның екінші сот процесі қазылардың келіспеуінен тоқтатылды. 1978 жылы үшінші сотта ол екі кісі өлтіргені және бір сөз байласуға қатысқандығы үшін айыпты деп танылып, жеті жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Ван Хоутеннің сөзінше, ол жүкті екенін білген соң анасы аборт жасауға мәжбүрлеген және туылған сәбиді артқа көмуге бұйырған. Осы оқиғадан кейін ол анасынан өте алшақтағандай сезініп, оған зор ашу сезімін ұстаған. Ол бір кезде йогамен қызығушылық танытып, хатшылық курсын бір жыл оқыған, бірақ кейін коммунада тұратын хиппиге айналған.

Мэнсон отбасы

Солтүстік Калифорниядағы коммунада бірнеше ай өткен соң Ван Хоутен Кэтрин Шэр және Бобби Бозолейлмен танысып, 1968 жылдың жазында олармен және тағы бір әйелмен бірге тұрды. Төртеуі қызғаныш тудырған даулардан кейін тарасып кетті, ал Шэр Чарльз Менсонның коммунасына қосылды. 19 жастағы Ван Хоутен Шэрді іздеп барды. Осы кезде ол анасына телефон соғып, өмірін өзгертетінін және енді ешкіммен байланыспайтынын айтты. Ван Хоутеннің сөзінше, ол "көңілі қышқылға толып", психоделикалық емес шындықта өмір сүретін адамдардың бар екенін қабылдай алмады. 1968 жылдың тамыз айынан бастап Менсон және оның ізбасарлары Спан ранчосында орналасты. Менсон отбасын хиппи стиліндегі қабылдау мен еркін махаббат қағидалары бойынша басқарды. Олар сыртқы әсерлерден оқшауланған шалқар ранчода Менсонның ғана пікірі естілді. Ол әр тамақ ішетін кезде бір-бірінен кейін лекция оқыды. Ван Хоутеннің айтуынша, Менсон оның "Боббиге жарасатынын" айтқан. Ван Хоутеннің сөзіне қарағанда, ол және басқа Менсонның ізбасарлары 14 жасар отбасы мүшесі Дианн Лейкті "бос ыдыс" деп қарады, ол Менсонның құндылықтар жүйесінде әйелдердің қалай болуы керек екенінің символы еді.

Лено мен Розмари Лабианканың өлтірілуі

1969 жылдың 9 тамызында Ван Хоутен, Текс Уотсон, Патрисия Кренвинкель, Линда Кассабиан, Сьюзан Аткинс, Клем Гроган және Мэнсон Розмари мен Лено Лабианканың үйіне барды. Мэнсон Уотсонмен бірге үйге кірді, сосын Кассабиан, Аткинс және Гроганмен бірге қайта шықты. Ван Хоутен мен тағы бір әйел Розмари Лабианканы ұстап тұрды, ал Уотсон Лено Лабианканы пышақтады. Розмариді пышақтағаннан кейін Уотсон Ван Хоутенге пышақ берді, ол әйелді кем дегенде 14 рет пышақтады. Ол 1971 жылы куәлік беріп: «Мен пышақтың бірін алдым, ал Патрисияда (Кренвинкельде) бір пышақ болды, сосын біз әйелді пышақтап, кесіп-кесіп жібердік», – деді.

Нысан

Мэнсон жауапкершілікті мойындамады, бірақ кісі өлтірулердің себептерін түсіндірмеді. Прокурор Винсент Буглиози Мэнсонның нәсілдік азаматтық соғыс бастауға тырысқандығын айтты. Ван Хоутенге тағылған қылмыстардың нәсілдік сипаты кейін судьямен расталды, бұл оның қылмысының ауырлығын арттырды. Мэнсон үш әйел сотталушысының оны өлтіруге мәжбүрлегенін айтуына қарсы болды. Ван Хоутен сотты жеңіл қабылдады (кейін сот барысында ЛСД берілгенін мәлімдеді) және құрбандар туралы куәлік кезінде күлді. Ол өзіне тағылған кісі өлтірулерді жасағанын мойындады және Мэнсонның қатысы болмағанын мәлімдеді. Ол Ван Хоутен және басқаларына қалай ықпал еткеніне жиі мысал келтірілетін жағдай, Мэнсон маңдайына "X" әрпін салып, олар мен тағы екі сотталушы әйел оны көшіргені болды. Соттың соңғы кезеңдерінде олар оны еліктеуді тоқтатты, себебі оның оларға тигізген ықпалының көлемін ашық көрсеткенін түсінді. Ван Хоутен өзінің әрекеттері Мэнсонның оған деген бақылауына байланысты деген үш қорғаушы адвокатты бірінен соң бірі жұмыстан босатты. Оның адвокаты Рональд Хьюз сарапшы куәгерден ЛСД-нің санаға тигізетін әсері туралы сұрағанда, Ван Хоутен: "Бұл бәрі жалған, маған Вьетнам соғысы мен теледидар әсер етті" деп айқайлады. 1971 жылдың 29 наурызында ол басқа сотталушылармен бірге кісі өлтіргені үшін сотталды. Соттың үкім шығару кезеңінде Мэнсонды ақтауға тырысқан Ван Хоутен, ол іс жүзінде қатысы жоқ кісі өлтіргенін айтты. Ол психиатрға асырап алған әпкесін ұрып-соққанын айтып, оны "құмарлыққа берілген кішкентай ханшайым" және "психологиялық қару" деп сипаттауға мәжбүр етті, сондай-ақ Мэнсонның оның ойлау процесіне немесе мінез-құлқына ешқандай ықпалы болмағанына сендірді. Ван Хоутен психиатрға ол кісі өлтіргені немесе дене жарақатын келтіргені үшін түрмеге түсетінін айтты, бірақ ол ешқашан Мэнсонмен кездеспеген. Адвокаты оның өкінішін көрсетуге тырысқанда, Розмари Лабианканың өліміне қайғырып немесе ұялып отыр ма деп сұрағанда, Ван Хоутен: "кешірім – бес әріптен тұратын сөз ғана" және "істелгенді істелгеннен қайтаруға болмайды" деп жауап берді. Тергеу кезінде Ван Хоутен өзін жарақаттауға қатысқанын мойындады, құрбанның тірі кезінде жарақат алғанын, сондай-ақ оның омыртқасын кесіп, ауыр жарақат келтіргенін, бұл өзінен-өзі өлімге әкелуі мүмкін екенін айтты. Ол Мэнсонның бұйрығымен әрекет еткенін қатаң түрде жоққа шығарды және "маған қалай құтылуға болатыны туралы көптеген идеялары бар" сот тағайындаған адвокаттың оған Мэнсон кісі өлтіруді бұйырды деп айтуын мәлімдеді. Ван Хоутен өлім жазасына кесілді; ол Калифорнияда өлім жазасына кесілген ең жас әйел болды. Әйелдер үшін өлім жазасы болмағандықтан, арнайы бөлім құрылды. Калифорния Жоғарғы Сотының "Адамдар Андерсонға қарсы" шешімінен кейін 1972 жылға дейін Калифорниядағы барлық өлім жазалары күшін жойғандықтан, өлім жазасы автоматты түрде өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды.

Қайта тергеу

Ван Хоутен 1977 жылы адвокаты Рональд Хьюз қайтыс болған кезде сот мәжілісін тоқтату туралы жарияланбағандықтан қайта сотталуға мүмкіндік алды. Оның қорғаушылары Ван Хоутеннің ЛСД қолдану және Мэнсонның ықпалы салдарынан салауатты ойлау қабілетінің төмендегенін айтты. Қазылар алқасы бір келісімге келе алмады. Кейін журналистерге алқаби төрағасы берген мәлімдемеге сәйкес, олар қолда бар дәлелдер негізінде Ван Хоутеннің санасы бірінші дәрежелі кісі өлтіру емес, қарақандай кісі өлтіруге лайық екенін анықтау қиын деп ойлады. Бұқаралық ақпарат құралдарында Ван Хоутеннің қарақандай кісі өлтіруде айыпталған жағдайда сол жылы бостандыққа шығуы мүмкін екені хабарланды. Заң бойынша, прокурорлар кісі өлтіру үшін емес, қарақандай кісі өлтіру үшін сотталғанда, күдіктінің мерзімінен бұрын босатылу мүмкіндігі туралы айтуға құқығы жоқ, себебі бұл күдіктіге қатысты әділетсіздік деп есептеледі.

Екінші қайта қарау

1970–71 жылдары сот айыптаушылары бұл қылмыстың тонаумен еш қатысы жоқ екенін, ал қылмыскерлер бағалы мүліктерге назар аудармағанын баса көрсетті. Ван Хоутеннің екінші сот отырысында, енді ақыл-есі кемшілікпен жұмыс істейтін маманның көмегіне ие болған сот айыптаушылары, тамақ, киім-кешек және үйден алынған шағын сома ақшаны ұрлауды тонау айыбын қосу үшін айыптаманы өзгертті, осылайша қасақана кісі өлтіру ережесі ақыл-есі кемшілік қорғанысын жоғарылатуға мүмкіндік берді. Ол бірінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп танылғанға дейін алты ай кепілдікпен босатылды. Ван Хоутенге шартты түрде босату мүмкіндігімен өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы берілді, прокурор бір күні оның лайық болатынын айтты. Кейін Фейт әйелдермен жұмысы туралы "Лесли Ван Хоутеннің ұзақ түрме сапары" атты кітап жазды. Кітапта Фейт екі әйелдің күтілетін нәсілдік соғыстан кейін "қанаттары өсіп, перишаға айналады" деп сенгенін айтады. Әйелдер Фейтке осы сенімдерін Мэнсоннан алғанын айтты. Фейт Мэнсонның үш әйелін де құрбандар деп есептеді және оларды түрмеден ерте босату үшін үгіт жүргізді. Фейттің Мэнсон әйелдерімен жұмысы кейінірек "Чарли айтады" атты көркем фильмінде бейнеленді. Ван Хоутен сонымен қатар кинорежиссер Джон Уотерспен дос болды. Ол да оның түрмеден ерте босатылуын қолдады. 1975 жылы Мэнсон әйелдері Калифорниядағы Әйелдер институтының жалпы бөліміне көшірілді.

Шартты түрде босату туралы өтініштер

Калифорния заңына сәйкес, кейбір өмір бойына сотталғандар шартты түрде босатылуға құқылы, ал шартты түрде босату туралы өтініштің қабылданбауы болашақта басқа шешім қабылдауға кедергі келтірмейді. Сьюзан Аткинс және Патрисия Кренвинкель (алғашқыда Ван Хоутен және Мэнсонмен бірге негізгі сотта сотталған) екеуі де 10050 Cielo Drive мекенжайында бес адамды өлтірген ең танымал қылмыс үшін кінәлі деп танылды. Сонымен қатар, Кренвинкель Лено және Розмари Лабианкаларды өлтіргені үшін де айыпталып, ал Аткинс Гари Хинманды өлтіргені үшін де айыпталып сотталды. Мэнсон отбасының тағы бір мүшесі, Стив "Клем" Гроган ғана кісі өлтіргені үшін сотталып, кейін босатылды. Брюс М. Дэвис, Мэнсонның Шианың өлтірілуіне де қатысқан және Гари Хинманды өлтіргені үшін екінші рет сотталған, 2010 жылы босатуға ұсынылды, бірақ 2011 жылға дейін Калифорнияда кісі өлтіру бойынша бір ғана айыптама алған тұтқындардың өте азы ғана шартты түрде босатылуға қол жеткізді. Әрбір жағдайда, губернатор мәселені қайта қарауды немесе шешімді өзгертуді бұйырды. Текс Уотсон 2016 жылдың 27 қазанында 15-ші рет шартты түрде босатудан бас тартты. 13-ші рет қабылданбағаннан кейін, сот отырысында ол "қоғамға қауіптіліктің негізсіз қаупін" тудырады деп танылды, содан кейін Ван Хоутен сотқа жүгінді. Сот судьясы Боб Круг комиссияға өтінішті қайта қарауды бұйырды, себебі олардың негіздемесі оның қылмысының өзгере алмайтын ауырлығына ғана негізделген және оған заңмен рұқсат етілмеген өмір бойына жаза тағайындады. Апелляциялық сот бұл шешімді жойды, шартты түрде босату отырысы тұтқынның оңалғанына қатысты дәлелдерді қарастыруға міндетті болғанымен, қылмыстың мән-жайларын қарау негізінде ғана шартты түрде босатудан бас тартуға құқылы екенін айтты, егер олардың шешімін "кейбір дәлелдер" растаса. 2013 жылы Ван Хоутен 20-ші рет шартты түрде босатудан бас тартты. Отырыста комиссар оның жақсы білімі мен интеллектына ие адам қалай "өте қатыгез және қорқынышты" кісі өлтірулерді жасауы мүмкін екенін түсіндіре алмағанын айтты. 2016 жылдың 29 қыркүйегінде Лос-Анджелес округінің Жоғарғы сотының судьясы Уильям С. Райан 18 беттік шешім шығарып, губернатордың жыл басында Ван Хоутенді босату туралы комиссия шешімін қайтаруын бекітті. Райан Ван Хоутеннің қоғамға қауіпті екенін көрсететін "кейбір дәлелдер" бар екенін жазды. 21 желтоқсанда Калифорнияның Жоғарғы соты Ван Хоутеннің істі қарауға деген өтінішін қабылдамады. Ван Хоутен Мэнсоннан бұрыннан бас тартқан, ол 2017 жылдың қарашасында түрмеде қайтыс болды. Ол өзінің қылмыстары үшін өкініш білдірді және 2013 жылғы шартты түрде босату отырысында оның адвокаты оның құндылық жүйесі 1972 жылғыдан мүлдем өзгеше екенін айтты. Ол "Мэнсонның кісі өлтірудегі рөлін мойындамауы" оны ренжітетінін айтты. Ол өзін түрмеге жіберген Винсент Буглиозиге: "Мен өз үлесімді қабылдаймын, менің үлесім оны құруға көмектесу болды", - деді. Ол бірнеше әңгімелер жазды, түрме газетінің редакторы болды және түрмеде хатшылық қызмет атқарды. Ван Хоутенге 2017 жылдың 6 қыркүйегінде 21-ші шартты түрде босату отырысында тағы да босату ұсынылды. Екі мүшеден тұратын комиссия Ван Хоутеннің 40 жылдан астам уақыт бойы түрмеде отырғаннан кейін өмірі түбегейлі өзгергенін анықтады. Губернатор Джерри Браун 2018 жылдың 19 қаңтарында оның шартты түрде босатылуын қайтадан қабылдамады. Оның адвокаттары бұл шешімге қарсы күресетінін мәлімдеді. 2018 жылдың 29 маусымында Ван Хоутеннің шартты түрде босатылуына тағы да вето қойылды. Отырыста тағы да Уильям К. Райан болды, ол: "Егер тұтқынның қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндіретіні туралы губернатордың тұжырымын растайтын дәлелдер жоқ екенін көрсетпесе, өтініш негізсіз болып саналады және бірден қабылданбауы мүмкін", - деді. 2019 жылдың 30 қаңтарында 22-ші шартты түрде босату отырысында Ван Хоутен үшінші рет босатуға ұсынылды. Бірақ 2019 жылдың 4 маусымында губернатор Гэвин Ньюсом комиссияның ұсынысын жоққа шығарды, 69 жастағы Ван Хоутеннің әлі де "қоғамға қауіпті" екенін және оның "болашақта зорлық-зомбылық жасауға әлеуеті бар" екенін мәлімдеді. Ол губернатордың шешіміне шағымданды, бірақ 2019 жылдың 21 қыркүйегінде апелляциялық соттың шешімі губернатордың пайдасына 2:1 болды. Ван Хоутен 2020 жылдың 23 шілдесінде 23-ші шартты түрде босату отырысында төртінші рет босатуға ұсынылды және 120 күндік заңдық тексеру кезеңі басталды. 28 қарашада губернатор Ньюсом тағы да комиссияның ұсынысын қабылдамады және Ван Хоутеннің шартты түрде босатылуына вето қойды. Оның бас тарту себептерінің арасында Ньюсом 71 жастағы Ван Хоутеннің "босатылған жағдайда қоғамға қауіпті" екенін айтты. Оның адвокаты Рич Пфайффер губернатордың соңғы шешіміне де шағымданатынын мәлімдеді. 2021 жылдың 9 қарашасында Ван Хоутен шартты түрде босату комиссиясымен босатуға ұсынылды. 2022 жылдың 29 наурызында губернатор Ньюсом комиссияның ұсынысын жоққа шығарды. Оның қайта қарау туралы өтініші 2022 жылдың 9 ақпанында Калифорнияның Жоғарғы соты тарапынан қабылданбады. 2023 жылдың 30 мамырында Лос-Анджелестегі Калифорнияның апелляциялық соты губернатор Ньюсомның Ван Хоутеннің шартты түрде босатылуын қабылдамау шешімін жойды, осылайша Мэнсон отбасының мүшесінің бірінші рет босатуға ұсынылғаны бойынша сот шешімі шықты. 2023 жылдың 7 шілдесінде губернатор Ньюсом оның шартты түрде босатылуын тоқтату үшін Калифорнияның Жоғарғы сотына шағымданудан бас тартатынын мәлімдеді, осылайша оның босатылуына жол ашылды. Ван Хоутен 2023 жылдың 11 шілдесінде шартты түрде босатылды. Күні бүгінге дейін Кренвинкель мен Уотсон түрмеде қалуда.

БАҚ-та

Ван Хоутеннің шартты түрде босатылу отырыстары Court TV телеарнасынан көрсетіліп, жалпыұлттық БАҚ назарына іліккен. Онда бұрынғы прокурорлар, оның құрбандарының туыстары және басқа қылмыскерлердің құрбандарының туыстарының пікірлері айтылды. Джон Уотерс Ван Хоутеннің шартты түрде босатылуын қолдады. Ван Хоутен 2021 жылғы Ear Hustle подкастының "Мен үшін үй – тек естелік" атты эпизодында өз өмірінен айтты.

Драмалық бейнелер

Ван Хоутенді алғаш рет актриса Кэти Пэйн 1976 жылы телефильмге түсірілген «Хелтер Скельтер» фильмінде сомдады. Сан-Францискодағы актриса Конни Шампань Ван Хоутенді «Дуд Театрының» 1989 жылы ұзақ уақыт бойы көрсетілген «Чарли Мэнсонның оқиғасы» пьесасында ойнады, алдымен «Климат» театрында, содан кейін Кристофер Брофи режиссерлік еткен «Артауд» театрындағы қара комедияда. Бұл қойылым Мэнсон мифін алғаш рет әдемілеуден шығарып, Мэнсонның «Хелтер Скельтер» деп аталатын нәрсеге сенуіне күмән тудырды. 2009 жылы шыққан «Лесли, менің атым зұлым» (кейбір елдерде «Мэнсон қызы» және «Мэнсон, менің атым зұлым» деген атаулармен шықты) фильмі Ван Хоутеннің ерте өміріне негізделген және актриса Кристен Хагер Ван Хоутен рөлінде ойнады. «Хелтер Скельтер» (2004 жылы 1976 жылғы фильмнің қайта түсірілімі) фильмінде Ван Хоутенді актриса Кэтрин Уодкинс бейнеледі. Бір жыл бұрын, 2003 жылы, Эми Йейтс «Мэнсон отбасы» фильмінде Лесли Ван Хоутен рөлін сомдады. 2015 жылы NBC-нің «Аквариус» атты көркем сериалында, Лос-Анджелес полиция бөлімі мен Мэнсонның қылмыстары туралы баяндалады. Эмма Дюмонт Ван Хоутеннің кейіпкеріне ұқсас «Эмма» атты кейіпкерді ойнады. Тания Реймонд Сусанна Лоның 2016 жылғы «Мэнсон қыздары» фильмінде Ван Хоутенді сомдады. Кейінірек 2016 жылы Гир Граммер Лесли Либманның «Мэнсонның жоғалған қыздары» фильмінде Ван Хоутенді ойнады, онда Маккензи Маузи Касабиан рөлінде болды. 2018 жылы ол Габриэль Клобукардың «Inside the Manson Cult: The Lost Tapes» теледидарлық деректі фильмінде бейнеленді. Сондай-ақ 2018 жылы ағылшын актрисасы Ханна Мюррей «Charlie Says» көркем фильмінде Ван Хоутенді ойнады. 2019 жылы Ван Хоутенді Квентин Тарантиноның «Бір кезде Голливудта» фильмінде Виктория Педретти сомдады.