Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің Солтүстік Кавказындағы өзен
River in the North Caucasus of Russia
Кубань – Ресейдегі өзен, Батыс Кавказ арқылы ағып, Азов теңізіне құяды. Кубань негізінен Краснодар өлкесі арқылы өтеді, сондай-ақ Қарашай-Черкес Республикасы, Ставрополь өлкесі және Адыгея Республикасы аумақтарынан да өтеді. Кубань Кавказ тауларындағы Эльбрус тауының жанындағы бастауынан солтүстік және батысқа қарай ағып, ақырында Азов теңізіндегі Темрюк шығанағына жетеді. Краснодар қаласына дейін кеме жүруге болады. Өзен бойындағы ірі қалалар: Карачаевск, Черкесск, Невинномысск, Армавир, Новокубанск, Кропоткин, Ұсть-Лабинск, Краснодар және Темрюк. Атына қарамастан, Кубаньдағы Славянск Кубань өзенінде емес, оның саласы – Протокада орналасқан.
The Kuban is a river in Russia that flows through the Western Caucasus and drains into the Sea of Azov. The Kuban runs mostly through Krasnodar Krai for , but also in the Karachay–Cherkess Republic, Stavropol Krai and the Republic of Adygea. The Kuban flows north and west from its source near Mount Elbrus in the Caucasus Mountains, eventually reaching Temryuk Bay in the Sea of Azov. It is navigable up to Krasnodar. Major cities on the river are Karachayevsk, Cherkessk, Nevinnomyssk, Armavir, Novokubansk, Kropotkin, Ust Labinsk, Krasnodar and Temryuk. Despite its name, Slavyansk on Kuban lies not on the Kuban River, but on its distributary the Protoka.
География және гидрология
Өзен Елбрус тауының етегінде басталады және Улукам мен Учкулам екі саласының қосылуынан құралады; Улукамның бастауынан дельтаға дейін өзен көбінесе терең және тар шатқалмен ағып өтеді, көптеген тасылдары бар және биіктігі жылдам өзгереді. Невинномысск маңындағы тоған Невинномысск арнасына су жеткізеді. Орталық бөлігінде, Болшая Лабаға құятын жерге дейін Кубань өзені кең, жазық аңғармен ағып өтеді. Содан кейін батысқа бұрылып, сол жақ жағалауда кең су тасқыны алабы қалыптасады, ол Уст-Лабинскке жақын жерде кеңейеді. Бұл жерде өзен ирек-қиық, көптеген саяздықтары мен тасылдары бар. Лабаның сағасынан төмен, Лаба мен Афипс өзендерінің арасында Адыгей батқықтары шамамен 1,5 км² жерді жабады, ал Афипс өзенінен төмен, шамамен 1,5 км² жерді Закұбан батқықтары алып жатыр. Сағасынан 60 км қашықтықта Кубань өзені үлкен саласы – Протокамен қосылады, оның ұзындығы 130 км. Сағасына жақын Кубань 3 км-ге дейін тарылып, содан кейін шамамен 600 км² аумақты қамтитын дельта құрайды. Дельтада көптеген лимандар бар, олардың кейбіреулері өзеннен біртіндеп бөлініп кеткен. 19 ғасырға дейін Кубань өзені Қара және Азов теңіздеріне құйған. Бірақ кейіннен жердің көтерілуі өзенді толығымен Азов теңізіне бағыттап жіберді.
The river originates on the slopes of Mount Elbrus and forms at the merger of its two tributaries, the Ullukam and Uchkulam; from the source of the Ullukam to the delta, it has a length of Between the source and Nevinnomyssk the river flows mostly in the deep and narrow gorge, has many thresholds and rapidly changes its elevation. Near Nevinnomyssk a dam supplies water to the Nevinnomyssk channel. In its central part, until the confluence with the Bolshaya Laba, the Kuban River flows in a wide flat valley with terraced slopes. Then it bends to the west and develops a left bank floodplain, which is wide near Ust Labinsk. There it is winding and has many shoals and rapids. Below the mouth of Laba the river widens up to Between the mouths of the rivers Laba and Afips the Adyghe marshes cover an area of about , and below the river Afips, about is occupied by the Zakubanskie marshes. At from the mouth, the Kuban converges with a major tributary, the Protoka, which is long. Near its mouth the Kuban narrows to and then forms a delta covering about The delta contains numerous limans, some of which have gradually separated from the river. Until the 19th century the Kuban River discharged into both the Black and the Azov seas. However later, the rising grounds redirected the river entirely to the Azov Sea.
Адамның қызметі
Ежелгі гректер бұл өзенді Гипанис деп атаған. Құбан өзені 18-19 ғасырларда оның бассейніне қоныстанған Кубань казактарына атын берді. Ресейдің Кавказды жаулап алу кезінде ол Солтүстік Кавказ сызығының бір бөлігі болды. Құбан дельтасы – Ресейде күріш өсірудің маңызды аймағы. Мұнда балық шаруашылығы дамыған, негізгі коммерциялық түрлері – шұбар, жайын және шаян. Өзен Краснодар қаласына дейін жүзеді, онда Краснодар ЖЭО-н (жылу электр стансасын) сумен жабдықтайды.
The ancient Greeks called the river Hypanis. Kuban River gave its name to the Kuban Cossacks who settled in its basin in the 18th–19th centuries. During the Russian conquest of the Caucasus it was part of the North Caucasus Line. The delta of Kuban is an important rice growing region of Russia. Also developed here is fishery with the major commercial species including perch, roach and chalcalburnus. The river is navigated up to Krasnodar where it feeds the Krasnodar Thermal Power Plant.