Кіріспе
Тәжірибе мен қателік арқылы жаңалық ашуға қатысты көзқарас.
The Edisonian approach to invention is characterized by trial and error discovery rather than a systematic theoretical approach. An often quoted example of the Edisonian approach is the successful but protracted process Thomas Edison is reported to have used to develop a practical incandescent light bulb. Inventor Nikola Tesla is quoted as saying "[Edison's] method was inefficient in the extreme, for an immense ground had to be covered to get anything at all unless blind chance intervened and, at first, I was almost a sorry witness of his doings, knowing that just a little theory and calculation would have saved him 90 percent of the labour" (Wills I. (2019) The Edisonian Method: Trial and Error. In: Thomas Edison: Success and Innovation through Failure. Studies in History and Philosophy of Science).
Эдисондық тәсіл жүйелі теориялық көзқарасқа қарағанда тәжірибе мен қателік арқылы жаңалық ашумен сипатталады. Эдисонның әдісінің әдетте айтылатын мысалы – Томас Эдисонның практикалық шамды жасау үшін қолданған, сәтті болған, бірақ ұзаққа созылған процесі. Ғалым Никола Тесла: "[Эдисонның] әдісі өте тиімсіз болды, себебі бірде-бір нәтиже алу үшін үлкен жұмыс жасау қажет еді, егер соқырдай кездейсоқтық көмектеспесе, ал бастапқыда мен оның іс-қимылдарына қынжылған куәгер болдым, себебі кішкентай ғана теория мен есептеу оны 90 пайыз еңбектен арылтыратын еді" деген (Уиллс I. (2019) Эдисон әдісі: тәжірибе мен қателік. Томас Эдисон: "Сәтсіздік арқылы табыс пен жаңару". Тарих және ғылым философиясы).
The Edisonian approach to invention is characterized by trial and error discovery rather than a systematic theoretical approach. An often quoted example of the Edisonian approach is the successful but protracted process Thomas Edison is reported to have used to develop a practical incandescent light bulb. Inventor Nikola Tesla is quoted as saying "[Edison's] method was inefficient in the extreme, for an immense ground had to be covered to get anything at all unless blind chance intervened and, at first, I was almost a sorry witness of his doings, knowing that just a little theory and calculation would have saved him 90 percent of the labour" (Wills I. (2019) The Edisonian Method: Trial and Error. In: Thomas Edison: Success and Innovation through Failure. Studies in History and Philosophy of Science).
Сынақ пен қате (аңдау және сынақ)
Бірқатар ғалымдар оның жазбаларын егжей-тегжейлі зерттеу негізінде Эдисон әдетте сынақ пен қатеге жүгінгенін атап өтті. Мысалы, келесі жүз жылдағы телефонның негізі болған көміртек микрофонын (немесе көміртекті түйіршік таратушыны) әзірлеуде Эдисон мен оның әріптестері жүздеген заттарды сынап көрді, ақырында өзгермелі кедергі ортасы ретінде шам қарасына тоқтады. Эдисон теорияны бұл мәселені шешу үшін қолдана алмады, өйткені Горман мен Карлсон атап өткендей, сол кезде "Едисонның қалаған электрлік қасиеттерімен көміртегінің бір түрін анықтауға болатын химиялық теория әлі әзірленбеген еді" (Горман және Карлсон, 1990). Эдисон сынақ пен қателік әдісін (Хьюз оны "аң аулау және сынап көру" деп дәлірек атады) қолданған жалғыз адам емес еді, өйткені ол, басқалар сияқты, заманауи теорияның шегінде жұмыс істеді. Томас Мидгли (PhD докторы және тетраэтил қорғасын мен галогенді көмірсутектік тоңазытқыштардың ойлап табушысы) сынақ пен қате туралы: "жапайы қазды қууды түлкі аулауға айналдырудың өнері" деді (Хьюз 2004-те келтірілген). Эдисон электр жарығын әзірлеу кезінде "төменнен жоғары теориялық тәсіл" қолданды, Джуль мен Ом заңдарына негізделген электр жарығы жүйесін егжей-тегжейлі талдады. Бұл оны экономикалық тұрғыдан табысқа жету үшін жоғары кедергілі (шамамен 100 ом) шам жасау қажет деген қорытындыға әкелді (Friedel and Israel 1987). Жоғары кедергілі шамның қажеттілігін анықтағаннан кейін, ол материалдарды қыздырғандағы олардың мінез-құлқын сипаттау үшін оптикалық сәуле шығару теориясының жетіспеушілігімен бетпе-бет келді. Сонда ол қолайлы материалды жүйелі түрде іздеуді және оны экономикалық көлемде өндіру тәсілдерін іздеуді бастады.
Эдисон әдебиеттер туралы
Эдисон: «Мен бір нәрсені ашқым келсе, бұл сала бойынша бұрын жасалған барлық жұмыстарды оқып зерттей бастаймын. Кітапханадағы барлық кітаптар осы үшін керек. Өткенде көп еңбек пен қаражат жұмсалып не істелгенін көремін. Мен мыңдаған тәжірибелердің мәліметтерін бастапқы нүкте ретінде жинап, содан кейін тағы мыңдаған тәжірибелер жүргіземін».