Кіріспе

IPA-ны ASCII-ге қайта бейімдеу

Кейіңгі сөйлеуді бағалау әдістерінің фонетикалық әліпбиі (X SAMPA) – 1995 жылы Лондон университетінің колледжіндегі фонетика профессоры Джон С. Уэллс жасаған SAMPA-ның бір түрі. Ол жеке-жеке тілдерге арналған SAMPA әліпбиін біріктіру және SAMPA-ны 1993 жылғы Халықаралық фонетикалық әліпбидің (IPA) барлық таңбаларын қамтуға кеңейту мақсатында жасалған. Соның нәтижесінде IPA-ның SAMPA-ға негізделген 7 биттік ASCII-ге қайта бейімделуі құрылды. SAMPA IPA таңбаларын көрсетуге қабілетсіз мәтіндік кодтаулардың шектеулерін айналып өту үшін жасалған. Кейін, Unicode IPA таңбаларын қолдау кеңірек таралғанда, ASCII-де IPA-ны көрсету үшін жеке, компьютермен оқылатын жүйеге деген қажеттілік азайды. Дегенмен, X SAMPA нақты IPA үшін енгізу әдісінің негізі ретінде әлі де пайдалы.

Үлкен әріптер

X SAMPA IPA IPA суреті Сипаттамасы Мысал А ашық артқы дөңгеленбеген дауысты ағылшын тілінде father ["fA:D@(r\)] (RP және Gen. Am.) B дыбысты екі ерін фрикативі испан тілінде lavar [la"Ba4] B\ екі ерін дірілі испан тілінде "brrr" дыбысын еске түсіреді C дыбыссыз таңдай фрикативі неміс тілінде ich [IC], ағылшын тілінде human ["Cjum@n] (кең транскрипцияда [hj] қолданылады) D дыбысты тіс фрикативі ағылшын тілінде then [DEn] E ашық ортаңғы алдыңғы дөңгеленбеген дауысты француз тілінде même [mE:m], ағылшын тілінде met [mEt] (RP және Gen. Am.) F ерін-тіс мұрын дауысы ағылшын тілінде emphasis ["EFf@sIs] (жылдам айтылғанда, әйтпесе [Emf] қолданылады) G дыбысты жұмсақ таңдай фрикативі грек тілінде γωνία [Go"nia] G\ дыбысты жоғарғы таңдай жабық дауысы Inuktitut nirivvik [niG\ivvik] G\ < дыбысты жоғарғы таңдай ішке тартылған дауысы Mam [G\ <a] H ерін-таңдай жуық дауысы француз тілінде huit [Hit] H\ дыбыссыз көмекей фрикативі Agul мехӀ [mEH\] I жақын жабық алдыңғы дөңгеленбеген дауысты ағылшын тілінде kit [kIt] I\ жақын жабық ортаңғы дөңгеленбеген дауысты (IPA емес) польша тілінде ryba [rI\bA] J таңдай мұрын дауысы испан тілінде año ["aJo], ағылшын тілінде canyon ["k{J@n] (кең транскрипцияда [nj] қолданылады) J\ дыбысты таңдай жабық дауысы венгр тілінде egy [EJ\] J\ < дыбысты таңдай ішке тартылған дауысы Sindhi [J\ <aro] K дыбыссыз тіл алды фрикативі валли тілінде llaw [KaU] K\ дыбысты тіл алды фрикативі моңғол тілінде долоо [tOK\O:] L таңдай тіл алды жуық дауысы итальян тілінде famiglia [fa"miLLa], Кастилия тілінде llamar [La"mar] L\ жұмсақ таңдай тіл алды жуық дауысы корей тілінде 달구지 [t6L\gudz\i] M жабық артқы дөңгеленбеген дауысты корей тілінде 음식 [M:ms\ hik }] M\ жұмсақ таңдай жуық дауысы испан тілінде fuego ["fweM\o] N жұмсақ таңдай мұрын дауысы ағылшын тілінде thing [TIN] N\ жоғарғы таңдай мұрын дауысы жапон тілінде さん [saN\] O ашық ортаңғы артқы дөңгеленген дауысты американ ағылшын тілінде off [O:f] O\ екі ерін щылқысы - P (немесе v\) ерін-тіс жуық дауысы голланд тілінде west [PEst]/[v\Est], ағылшын тілінде /r/ фонемасының аллофоны Q ашық артқы дөңгеленген дауысты RP lot [lQt] R дыбысты жоғарғы таңдай фрикативі неміс тілінде rein [RaIn] R\ жоғарғы таңдай дірілі француз тілінде roi [R\wa] S дыбыссыз тіл алды-таңдай фрикативі ағылшын тілінде ship [SIp] T дыбыссыз тіс фрикативі ағылшын тілінде thin [TIn] U жақын жабық артқы дөңгеленген дауысты ағылшын тілінде foot [fUt] U\ жақын жабық ортаңғы дөңгеленген дауысты (IPA емес) ағылшын тілінде euphoria [jU\"fO@r\i@] V ашық ортаңғы артқы дөңгеленбеген дауысты шотланд ағылшын тілінде strut [str\Vt] W дыбыссыз ерін-жұмсақ таңдай фрикативі Scots when [WEn] X дыбыссыз жоғарғы таңдай фрикативі Klallam [sXa?q wa?] X\ дыбыссыз көмекей фрикативі араб тілінде ح [X\A:] Y жақын жабық алдыңғы дөңгеленген дауысты неміс тілінде hübsch [hYpS] Z дыбысты тіл алды-таңдай фрикативі ағылшын тілінде vision ["vIZ@n]

Басқа белгілер

X SAMPA IPA IPA кескіні сипаттама Мысал буынның бөлінуі " біріншілік стресс % екіншілік стресс Американдық ағылшын тілінде айтылуы [pr\@%nVn. si."eI. S@n] ' (немесе j) палаталанған орысша Земля (Жер) [z'I"ml'a] немесе [z jI"ml ja]: ұзақ : жартылай ұзақ эстон тілі үш дауыстының ұзындығын ажыратады. Польша тілінің три [t S1] қарсы czy [tS1] (аффрикат) @ шва ағылшын аренасы [@"r\i:n@] @\ жабық ортаңғы орталық дөңгеленбеген дауысты Paicĩ [k@\ M4@\ M] @ r-мен боялған шва американдық ағылшын түсі ["kVl@`] { жақын ашық алдыңғы дөңгеленбеген дауысты ағылшын тілінде trap [tr\{p] } жабық ортаңғы дөңгеленген дауысты швед тілі sju [x\}:]; AuE/NZE boot [b}:t] 1 жақын орталық дөңгеленбеген дауысты Уэльс тілі tu [t1], американдық ағылшын тілі roses ["r\oUz1z] 2 жабық ортаңғы алдыңғы дөңгеленген дауысты даниялық købe ["k2:b@], француз тілі deux [d2] 3 ашық ортаңғы орталық дөңгеленбеген дауысты ағылшын тілінде nurse [n3:s] (RP) немесе [n3`s] (Gen. Am.) 3\ ашық ортаңғы орталық дөңгеленген дауысты ирланд тілі tomhail [t3\:l'] 4 альвеолярлық серпіме испан тілі pero ["pe4o], американдық ағылшын тілі better ["bE4@`] 5 велярланған альвеолярлық бүйірлік жуықтама; сонымен қатар қараңыз e ағылшын тілінде milk [mI5k], португал тілі libro ["5iv4u] 6 жақын ашық орталық дауысты неміс тілі besser ["bEs6], австралиялық ағылшын тілі mud [m6d] 7 жабық ортаңғы артқы дөңгеленбеген дауысты эстон тілі kõik [k7ik], вьетнам тілі mơ [m7 M] 8 жабық ортаңғы орталық дөңгеленген дауысты швед тілі buss [b8s] 9 ашық ортаңғы алдыңғы дөңгеленген дауысты француз тілі neuf [n9f], даниялық drømme [dR9m@] & ашық алдыңғы дөңгеленген дауысты швед тілі skörd [x\&d`] ? глоттал тоқтату Cockney ағылшын тілі bottle ["bQ?o] ?\ көмекейлік үскірік араб тілі ع [?\Ajn] * белгісіз қашу таңбасы, SAMPA-ның "conjunctor" / (a) француз дауысты архифонемалары немесе белгісіздіктер (b) фонемиялық транскрипциялардың шектегіші maison /mE/zO~/ < сегменттік емес нотацияны бастау, мысалы, SAMPROSA <\ көмекейлік үскірік Siwi (төрт) [ar ?\b ?\@<\a] > сегменттік емес нотацияны аяқтау >\ көмекейлік тоқтату Archi гӀарз (шағым) [>\arz] ^ көтерілу ! төмендеу !\ поствалярлық щықылдақ Zulu iqaqa (мысық) [i:!\a:!\a] | кіші (аяқ) топ | \ тісті щықылдақ Zulu icici (серге) [i:|\i:|\i] || үлкен (интонациялық) топ |\|\ альвеолярлық бүйірлік щықылдақ Zulu xoxa (сөйлесу) [|\|\O:|\|\a] = палаталық щықылдақ \ байланыс белгісі