Кіріспе

Крикеттегі доп түрі

Крикетте йорккер – бұл доп (беріліс), соққышының аяқтарына жақын крикет алаңына тиетін доп. Соққышы қалыпты поза алғанда, әдетте бұл крикет добының крикет алаңында немесе оның жанында секіріп түсуін білдіреді. Допты соғу үшін алаңға қарай жылжитын (әдетте баяу немесе айналдыратын доп тастаушыларға) соққышы осылай жылжу арқылы допты өзінің аяқтарына немесе оның маңына түсіріп, "йорккерге" түсуіне себеп болуы мүмкін. Йорккерлер ең қиын доп тастау түрлерінің бірі саналады.

Этимология

Оксфорд ағылшын сөздігі терминнің шығу тегін Англияның танымал крикет округі Йоркширден бастау алған деп көрсетеді. Оксфорд сөздіктерінің мәліметінше, бұл термин Йорктан келген ойыншылар осыдай допты лақтығандықтан пайда болған. Тағы бір теория бойынша, атаудың себебі "йорк" сөзінің "алдаушы" деген басқа мағынасымен байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, басқа да түсіндірмелер ұсынылған. Бұл термин 18-19 ғасырлардағы "йоркширді тарту" деген жаргондық сөзден туындаған болуы мүмкін, ол бір адамды алдау немесе жаңылыстыру мағынасын білдіреді, алайда орта ағылшын тіліндегі "yuerke" сөзі (алдау немесе жаңылыстыру) бастапқы көзі болуы мүмкін екенін көрсететін деректер де бар.

Ойнаңыз

Йорккерден шайқасқан ойыншыны "йорккерге түсті" деп айтады. Осы контексте "жеңілген" дегені, ойыншы қақпадан шығарылған немесе Lbw шешімі берілген дегенді білдірмейді, бірақ ойыншының допты теппеуі де осыған жатады. Йорккер болуға тырысқан, бірақ ойыншыны йорккерлеп жеңе алмаған доп "көрсетілген йорккер" деп аталады. Ойыншы әдеттегі тұрысында, боулер доп тастағанда өз шапанын көтереді (арқамен көтеру), бұл доп ойыншының аяғына жеткенде ойнауды қиындатады. Ойыншы доптың йорккерлік ұзындықта екенін өте кеш түсіне алады және йорккерді "қазып шығару" үшін шапанын жылдам төмен түсіреді.

Қолдану

Йорккер – бұл боулингке салу үшін қиын добы, себебі уақыты дұрыс келмесе, толық немесе жартылай волей болып кетуі мүмкін, оны батсмен оңай ойнап жіберуі ғажап емес. Йорккерді боулингке салу тактикасын көбінесе жылдам добылаушылар қолданады. Жылдам йорккер – крикетте сәтті орындау үшін ең қиын добылардың бірі, себебі батсмен допты ұстау үшін соққыны допқа дейін түсіруі керек. Егер соққы мен доп арасында тігізгіш болса, доп өткізіп жіберіп, қақпаны құлатуы мүмкін. Йорккер батсменнің соққысын жіберіп алуы мүмкін, бірақ қақпа алдындағы саяққа тиіп, батсмен Lbw-ге шығуы мүмкін. Егер батсмен мұндай добын тоқтатып алса, онда ол "дуг аут" деп аталады. Йорккерді боулингке салатын кезде серпіліс жасаса, одан да қауіпті болуы мүмкін, себебі доп батсменге қарай ұшып келе жатып жанына қарай бұрылып, соққы беруді қиындатады. Йорккерді тікелей батсменнің аяғына бағыттап та жіберуге болады, бұл батсменнің допты ойнауға тырысқанда аяғын жылдыруын міндеттейді, әйтпесе жарақат алуы мүмкін. Ішкі жаққа бұрылатын йорккерлерді қорғау қиын және ұпай жинау да қиын деген репутациясы бар. Мұндай добы халық арасында "аяқ киімді ұшыратын", "саусақтарды сыналатын", "аяқ киімшінің қуанышы" немесе "тырнақ сыналатын" деп аталады. Жақында пайда болған нұсқасы – кең йорккер, ол батсменнен қарама-қарсы жаққа кеңінен жіберіледі. Бұл әсіресе T20 крикетінде ұпайларды шектеу үшін, батсменді шығару үшін емес, пайдалы. Йорккердің тиімділігіне қарамастан, оны дұрыс боулингке салу өте қиын, сондықтан әдетте бірнеше овердің ішінде бірнеше рет қана талпынылады. Йорккерлер көбінесе қысқа добылауға үйренген және йорккерден қорғану үшін қажетті жылдамдыққа ие емес батсмендерді таң қалдыру үшін қолданылады. Сондықтан йорккерді көбінесе жылдам боулингке салады, бұл батсменге реакция жасауға және соққысын дұрыс орналастыруға аз уақыт береді. Йорккер, әсіресе әлсіз құйрық ұшы батсмендеріне қарсы тиімді, олар көбінесе тіпті серпілмейтін йорккерді де қорғау дағдысына ие болмайды және кейде басқа боулинг тактикаларына осал болады. Бұл бір күндік крикеттегі иннингтің соңғы кезеңдерінде де өте тиімді, себебі тіпті сәтті қорғалған жағдайда да, бұл добыдан ұпай табу ең қиын. Көбінесе ұпайлар тек шетінен немесе тікелей жерге соққыдан ғана алынады. Йорккерді ең жақсы орындайтын боулингерлер: пакистандық Вакар Юнис, Васим Акрам және Шойб Ахтар, шри-ланкалық Ласит Малинга, австралиялық Бретт Ли, Митчелл Старк, Пэт Камминс және Митчелл Джонсон, жаңа зеландиялық Трент Боулт, Шейн Бонд және Тим Саутхи, оңтүстік африкалық Дейл Стейн және Аллан Дональд, батыс үндістер Патрик Паттерсон, Малкольм Маршалл, Кортни Уолш, Куртли Амброуз және Джером Тейлор, үндістер Захир Хан, Бхунешвар Кумар, Жасприт Бумра, Т. Натаражан және ағылшын Эндрю Флинтофф және Крис Джордан.

Боулингті ойнау

Йорккер көбінесе боулинг қимылының соңғы кезеңінде, қол тік бағытта бағытталады. Мақсаты – жылдамдықты арттыру және доптың траекториясымен ұшқышты жаңылыстыру үшін оны кешірек жіберу. Көбінесе допты біршама ішке бұрып жіберу ұсынылады, бірақ қақпаққа бағытталған сыртқа бұрылатын йорккер де тиімді болуы мүмкін. Йорккерді орындау өте қиын болғандықтан, тұрақты сәттілікке қол жеткізу үшін көп жаттығу қажет.