Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крикетте спин боулингінің түрі
Type of spin bowling in cricket
Сол қолды беймәлім спин, сондай-ақ сол қолды білегі спині деп те аталады, – крикет спортында спин боулингінің бір түрі. Сол қолды беймәлім спин боулингерлері допты айналдыру үшін білегін пайдаланады және оны соққыдан кейін солдан оңға қарай бұрып жібереді немесе 'айналдырады'. Бұрылу бағыты дәстүрлі оң қолды спин боулингеріне ұқсас, бірақ доп әдетте білекпен берілетін айналуға байланысты күштірек бұрылады. Кейбір сол қолды беймәлім боулингерлер де соққыда оңнан солға қарай бұрылатын гугли немесе 'wrong'un' сияқты добын тастайды. Доп оң қолды соққышыдан алыстайды, егер боулингер дәстүрлі сол қолды спиннер болса. Бұл тастау әдісі тарихи тұрғыдан кейде "қытайлық" деп аталған.
Left arm unorthodox spin, also known as slow left arm wrist spin, is a type of spin bowling in the sport of cricket. Left arm unorthodox spin bowlers use wrist spin to spin the ball, and make it deviate, or 'turn' from left to right after pitching. The direction of turn is the same as that of a traditional right handed off spin bowler, although the ball will usually turn more sharply due to the spin being imparted predominantly by the wrist. Some left arm unorthodox bowlers also bowl the equivalent of a googly, or 'wrong'un', which turns from right to left on the pitch. The ball turns away from the right handed batsman, as if the bowler were an orthodox left arm spinner. The delivery was sometimes historically called a chinaman.
Белгілі сол қолды беймәдени спин-боулгерлер
Алғашқы крикетші, осы стильде доп тастаған – 19 ғасырдың Оңтүстік Африкалық боулері Чарли Льюэллин. Льюэллин гугли доп тастауын ойлап тапқан Бернард Босанкемен бірге Солтүстік Америкаға саяхаттады, және Льюэллин одан гугли стилін үйренген болуы мүмкін, сол қолымен тастаған. Чак Флитвуд Смит 1930 жылдары, соның ішінде 10 тест матчында осы допты пайдаланды. Гарфилд Соберс жылдам боулингпен және дәстүрлі сол қолмен баяу доп тастаумен танымал болғанымен, оны тиімді пайдалана алды. 2017 жылдың наурызында Үндістан үшін дебют жасаған Кулдип Ядав сол қолмен білегін бұра отырып доп тастайды, ал Пол Адамс 1995 және 2004 жылдар аралығында Оңтүстік Африка үшін 45 тест матчы мен 24 бір күндік халықаралық матч өткізді. 2022 жылы Майкл Риппон Жаңа Зеландия құрамасында ойнаған "бірінші маманданған сол қолмен білегін бұратын" боулер деп хабарланды. Әйелдер крикетінде Гонконгтан Кэри Чан сол қолмен білегін бұра отырып доп тастайды. Тест матчтарында сол қолмен доп тастайтын ойыншылардың он қақпаны бір матчта алуы сирек кездеседі. Мысалдар: Чак Флитвуд Смит Англияға қарсы 1936–37 жылдары, Майкл Беван Батыс Индияға қарсы 1996–97 жылдары және Пол Адамс Бангладешке қарсы 2002–03 жылдары. 2007 жылы CricInfo сол қолмен білегін бұратын боулерлердің сирек кездесуіне себебі – «сол қолмен білегін бұратын допты басқару қиын. Сонымен қатар, оң қолды ойыншыға келіп бара жатқан доп, одан кетіп бара жатқан допқа қарағанда кем қауіпті деп есептеледі».
The first cricketer known to bowl the style of delivery was 19th century South African bowler Charlie Llewellyn. Llewellyn toured North America with Bernard Bosanquet, the originator of the googly delivery, and it is likely that Llewellyn learned the googly style of delivery from him, bowling it with his left arm. Chuck Fleetwood Smith used the delivery in the 1930s, including in his 10 Test matches. Although better known for fast bowling and orthodox slow left arm, Garfield Sobers could also use it to good effect. Kuldeep Yadav, who debuted for India in March 2017, bowls left arm wrist spin, and Paul Adams played 45 Test matches and 24 One day internationals for South Africa between 1995 and 2004 using the delivery. while in 2022 Michael Rippon was reported as "the first specialist left arm wristspinner" to play for New Zealand. In the women's game, Kary Chan of Hong Kong uses left arm wrist spin deliveries. Instances of left arm unorthodox spinners taking a ten wicket haul in a Test match are rare. Examples include Chuck Fleetwood Smith against England in 1936–37, Michael Bevan against the West Indies in 1996–97, and Paul Adams against Bangladesh in 2002–03. In 2007 CricInfo suggested that left arm wrist spin bowlers are uncommon because it is "difficult to control left arm wrist spin. And [ ] the ball coming in to a right hander is considered less dangerous than the one leaving him".</blockquote>
"Китайлық адам" терминінің тарихи қолданылуы
Тарихи тұрғыдан алғанда, "қытайша" термині кейде оң немесе сол қолмен ойналған доптарды, немесе басқа да ерекше доптарды сипаттау үшін қолданылған. Сол қолмен айналдыра лақтырудың (wrist spin) гуглиге тең келген допты кейіннен "қытайша" деп атаған. Терминнің шығу тегі нақты белгісіз, бірақ ол 1920 жылдары Йоркширде қолданысқа түскен және алғаш рет Рой Килнерге қатысты айтылған болуы мүмкін. Бұл Чарли Льюэллинге сілтеме болуы да мүмкін, ол гуглиге тең допты лақтырған алғашқы сол жақ қол боулингшісі болған. Льюэллиннің әкесі ақ нәсілді, ал анасы Сент-Хеленада дүниеге келген. Тарихшы Роуленд Боуэн оны "қоңыр" терілі деп сипаттаған, бірақ оның Мадагаскар немесе Үндістаннан шыққан болуы да мүмкін. Энди Картер Льюэллиннің аралас нәсілдік тегі мен "қытайша" терминінің қолданылуы арасында байланыс болуы мүмкін деп болжайды. Бұл термин алғаш рет 1926 жылы The Guardian газетінде Йоркшир боулингшісі Джордж Маколейдің гугли допты лақтыру мүмкіндігі туралы жазғанда қолданылған, бірақ 1933 жылы Олд Траффордта Англия мен Вест-Индия арасындағы сынақ матчынан кейін одан әрі кеңінен таралды. Қытай тегінен шыққан Эллис Ачонг сол қолмен ортодоксалды айналыммен доп лақтырған, ол Уолтер Робинсті ортодоксалды доппен қақпадан шығарды. Ол павильонға қайтып бара жатқанда, Робинс төрешіге нәсілшілдік көзқараспен: "Қандай керемет қытайша доп!" деген сөздерді айтқан деседі. Бұл оқиға жылдар бойы бұрмаланып айтылған, бірақ бұл сөздер допқа емес, Ачонгқа қатысты еді. 2017 жылы қытай тегінен шыққан австралиялық журналист Эндрю Ву бұл терминді "нәсілдік қорлау" ретінде пайдалануға қатысты алаңдаушылық білдірді, ал 2021 жылы CricInfo да осы пікірге қосылып, кейбіреулердің бұл терминнің крикетте қолданылуы "қорлау емес" деген пікірін білдіргенімен, оның жалғасуының орынсыз екенін атап өтті. Кейбір жазушылар бұл терминді әлі де қолдануда.
Historically the term "chinaman" was sometimes used to describe the googly delivery or other unusual deliveries, whether bowled by right or left arm bowlers. The left arm wrist spinner's delivery that is the equivalent of the googly eventually became known as the "chinaman". The origin of the term is unclear, although it is known to have been in use in Yorkshire during the 1920s and may have been first used in reference to Roy Kilner. It is possible that it is a guarded reference to Charlie Llewellyn, the first left arm bowler to bowl the equivalent of the googly. efn|Llewellyn had a white father and a mother who had been born on St Helena. She was described as "black" by historian Rowland Bowen, although it is possible that she was from a Madagascan or Indian background. Andy Carter has suggested that there could be a link between Llewellyn's mixed race heritage and the use of the term "chinaman". It is first known to have been used in print in The Guardian in 1926 in reference to the possibility of Yorkshire bowler George Macaulay bowling a googly, but the term became more widely used after a Test match between England and West Indies at Old Trafford in 1933. Ellis Achong, a player of Chinese origin who bowled slow left arm orthodox spin, had Walter Robins stumped off an orthodox delivery. As he walked back to the pavilion, Robins reportedly made a racist comment to the umpire, "fancy being done by a bloody Chinaman! ", which was a reference to Achong, rather than the ball, though the story has been widely mis told over the years. In 2017, Australian journalist Andrew Wu, who is of Chinese descent, raised concerns about the use of the term as "racially offensive", CricInfo followed suit in 2021, noting that although some argued that its use in cricket "was not meant to be derogatory", that its continued use was inappropriate. Some writers continue to use the term.