Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Велиж (Ве́лиж) — Ресейдің Смоленск облысындағы Велиж ауданының әкімшілік орталығы. Қала Батыс Двина өзенінің жағасында, Смоленск қаласынан (облыстың әкімшілік орталығы) орналасқан. Халық саны:
Town in Smolensk Oblast, Russia
Velizh (Ве́лиж) is a town and the administrative center of Velizhsky District in Smolensk Oblast, Russia, located on the bank of the Western Dvina, from Smolensk, the administrative center of the oblast. Population:
Тарих
14 ғасырдың соңында ол Литва Ұлы Герцогдігінің шекаралық бекінісі болған. 1536 жылы Мәскеу оны қайта басып алды. Литва оны 1562 жылы қайта басып алды, содан кейін 1563 жылы тағы да Мәскеу, ал 1580 жылы Ян Замойский басқарған поляк әскерлері басып алды, бұл 1582 жылғы Ям-Запольский бітім шартымен бекітілді. 1654 жылы Ресей оны басып алды, бірақ 1667 жылы Польша-Литва одағына қайтарылды. 1823 жылдың сәуір айында Велижде қанға батқан жалақорлық оқиғасы болды, онда жергілікті еврейлер христиан баласын өлтірді деген жалған айып тағылды, ол өлі қалпында табылған еді. Мас әйелдің көрсетуіне сүйене отырып, қырықтан астам еврей тұтқындалды және 1826 жылы синагогтар жабылды. Айыпталушылардың кейбіреулері 1835 жылға дейін босатылмады. 1860 жылы қалада 649 шеберхана болды, ал 1891 жылы 67 өнеркәсіптік кәсіпорын жұмыс істеді, онда 1279 адам еңбек етті. 1927 жылдың 1 тамызында әкімшілік облыстар таратылды және орталығы Велиж қаласында орналасқан Велижский ауданы құрылды. Бұл Ленинград облысының Великие Луки округіне қарасты. 1929 жылдың 17 маусымында Велижский ауданы Батыс облысына қосылды. 1930 жылдың 23 шілдесінде округтер де таратылды және аудандар тікелей облысқа бағынды. 1937 жылдың 17 қыркүйегінде Батыс облыс таратылды, ал аудан Смоленск облысына берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылдың шілдесінен 1943 жылдың қыркүйегіне дейін Велижский ауданы неміс әскерлерімен басылып алынды. 1963 жылдың 1 ақпанында Хрущевтің әкімшілік реформасы кезінде Велижский ауданы Демидовский ауданымен біріктірілді, бірақ 1965 жылдың 12 қаңтарында қайта құрылды. Әкімшілік бөлініс ретінде, он жеті ауылдық елді мекенмен бірге, ол Велижский ауданының құрамында Велижское қалалық поселенісі ретінде қарастырылады.
In the late 14th century, it used to be a border fortress of the Grand Duchy of Lithuania. Muscovy recaptured it in 1536. Lithuania recaptured it in 1562, then Muscovy again in 1563, then Polish forces led by Jan Zamoyski captured it in 1580, confirmed by the 1582 Truce of Yam Zapolsky. In 1654 it was occupied by Russia, but in 1667 it was restored to the Polish–Lithuanian Commonwealth. In April 1823, Velizh was the site of an infamous blood libel incident, in which local Jews were wrongly accused of the murder of Christian boy who was found dead in a field. Based on the testimony of a drunk prostitute, over forty Jews were arrested and in 1826 the synagogues were closed. Some of the accused were not released until 1835. In 1860 there were 649 craftsmen in the town, and in 1891 there were 67 industrial plants in the town, which employed 1,279 people. On 1 August 1927, governorates were abolished, and Velizhsky District with the center in Velizh was established. It belonged to Velikiye Luki Okrug of Leningrad Oblast. On June 17, 1929, Velizhsky District was transferred to Western Oblast. On 23 July 1930, the okrugs were also abolished and the districts were directly subordinated to the oblast. On 17 September 1937, Western Oblast was abolished, and the district was transferred to Smolensk Oblast. During World War II, between July 1941 and September 1943, Velizhsky District was occupied by German troops. On 1 February 1963, during the abortive Khrushchyov administrative reform, Velizhsky District was merged into Demidovsky District, but on 12 January 1965 it was re established. As an administrative division, it is, together with seventeen rural localities, incorporated within Velizhsky District as Velizhskoye Urban Settlement.
Өнеркәсіп
2013 жылы Велижский ауданының өнеркәсіптік өнімінің 35 пайызы тоқыма өнеркәсібі кәсіпорындарымен, 17 пайызы ағаш өнеркәсібімен, ал 10 пайызы тамақ өнеркәсібімен өндірілді. Осы кәсіпорындардың көп бөлігі Велиж қаласында орналасқан.
In 2013, 35% of the industrial output of Velizhsky district was made by enterprises of textile industry, 17% by timber industry, and 10% by food industry. Most of these enterprises are located in Velizh.
Көлік
Асфальтталған жолдар Велижді Смоленск, Невель (Усьвяты арқылы) және Витебск қалаларымен қосып тұрады. Велиж қаласынан басталатын автобус қатынасы бар жергілікті жолдар да бар. Ең жақын теміржол станциясы Рудняда орналасқан, ол Смоленск пен Витебскті байланыстыратын теміржол бағытында жатыр.
Paved roads connect Velizh with Smolensk, Nevel via Usvyaty, and Vitebsk. There are also local roads with bus traffic originating from Velizh. The closest railway station is in Rudnya, on the railway connecting Smolensk with Vitebsk.
Мәдениет және демалыс
Велижде жергілікті мұражай бар. Николай Пржевальский мен Александр Родзянконың Велиж қаласына жақын орналасқан үйлері музейлер ретінде жұртқа ашық.
There is a local museum in Velizh. The houses of Nikolay Przhevalsky and Alexander Rodzyanko in the proximity to Velizh are open to the public as museums.