Гидрология

Қаланың негізгі су арнасы – Обь өзені, Свитляй шығанағының сағасынан Локосовская шығанағына дейін. Нижневартовский ауданында Орта Обь өзенінің бөлігі 134 км-ге созылады, ал су тасқыны 18-20 км енді. Су режиміне қарай, ол көктемгі және жазғы су тасқынымен, сондай-ақ жылы мезгілде су көтерілуімен сипатталатын өзендер тобына жатады. Су тасқынының орташа ұзақтығы 60–130 күнге жетеді. Өзендерде мұздың пайда болуы қазан айының екінші жартысынан қараша айының басына дейін байқалады. Мұз қатудың орташа ұзақтығы 180–200 күнді құрайды. Гидрографиялық жағынан алғанда, Обь өзенінің тайга аймағы оңтүстіктен іргелес орналасқан орманды дала аймағынан айқын ерекшеленеді; бұл ерекшелік, ең алдымен, су балансы элементтерінің арақатынасының өзгеруіне байланысты. Жауын-шашын мөлшерінің артуымен және буланудан болатын шығындардың азаюымен жер бетінен ағып жатқан су мөлшері күрт өседі. 2015 жылы Нижневартовскіге жақын жерлерде соңғы тридцать жылдағы ең ірі су тасқыны болды, оның салдарынан көптеген дачалар мен бау-бақша кооперативтері зардап шекті. Су деңгейінің көтерілуіне себеп көктемгі маусымның климаттық ерекшеліктері болды.

Климат

Нижневартовск континенттік климат аймағында орналасқан. Климаты ұзақ қыс, ұзақ қар жамылғысы (200–210 күн), қысқа аралық маусымдар, кеш көктем және ерте күзде аяз, қысқа меруасыз кезең (100–110 күн) және қысқа жаз (10–14 апта) сипатталады. Қыс айтарлықтай күндізгі температура өзгерістерімен ерекшеленеді, оның орташа мәні 5 °C құрайды. Жылдық жауын-шашын мөлшері континенттік типте. Суық кезеңде жылдық мөлшердің шамамен 20% жауады. Оның көп бөлігі қыс айларының басында жауады. Жылдық жауын-шашынның ең көп мөлшері маусым мен тамыз айларында, жаз айларында байқалады. Кей жылдары жауын-шашын мөлшері нормадан айтарлықтай ауытқуы мүмкін. Жылдық ең аз жауын-шашын ақпан айында тіркеледі. Қар жамылғысы қазан мен қараша айларының басында қалыптасады, ал оның еруі сәуірдің соңы мен мамырдың басында байқалады. Ауданның барлық бөлігі алыс Солтүстік аймақтарымен теңестірілген. Жылдық орташа ауа температурасы: −0,9 °C
Салыстырмалы ылғалдылық: 73,7%
Желдің орташа жылдамдығы: 3,1 м/с

Өсімдіктер

Нижневартовский ауданында, сондай-ақ бүкіл Орта Обь аймағында кедр (Ресейдегі адамдар "кедр" деп атаған кейбір қарағай түрлері, осы жағдайда – Сібір қарағайы) ормандары туған жерлік, ал олардың орнына пайда болған қайың мен есек ағаштары екіншілік болып табылады. Ауданның орман қорын үш түр құрайды: қарағай, кедр және қайың. Орман құрылымдарының арасында қарағай ағаштары басым. Кедр ормандары орманды жердің төрттен бір бөлігінен кемді алып жатыр. Жердің үштен бір бөлігін жапырақты ормандар жабады. Қарағай ағаштары құмды және құмды сазды, күшті подзольді топырақта өседі және көтеріңкі жерлерге орналасқан. Ең көп таралған түрлері – лишайник және жусан қарағайы. Кедр ағаштары үшін шөп және бұта қабатының жақсы дамығандығы тән, онда басымдық орман бұталарына (көкжидек, жусан, қарбыз, батпақтық багульник) және тайганың ұсақ шөптеріне (Солтүстік линея, қышқыл, екі жапырақты майник) тиесілі. Бұталар Сібір тау терегімен, жалғыз даналарымен ұсынылған. Бұл ормандарда жасыл мохтар әрқашан кездеседі.

Тарих

Нижневартовск 1909 (немесе 1905) жылы құрылды, ол Об өзенінде жүретін сауда кемелеріне отын – ағаш сатып алу үшін арналған қызмет көрсету пункті ретінде салынған. Жаңа ауылда он бір адам тұратын бес үй болды, ал оған Вартовская өзенінің құрметіне, Об өзенінің саласы болғандықтан, Нижневартовское деп ат қойылды. 1924 жылдың басында Нижневартовский ауылдық кеңесі құрылды. Нижневартовск 1960 жылдарға дейін салыстырмалы түрде шағын елді мекен болып қала берді, содан кейін Совет үкіметі Батыс Сібір аймағында мұнай өнеркәсібін іздеуді кеңейтті. Осы іздеулер нәтижесінде, Нижневартовскке жақын жердегі Самолтор көлінің астында әлемдегі ең ірі мұнай кен орындарының бірі – Самотлор мұнай кені табылды. Осы жаңалықтан кейін қала қарқынды дамып, үлкен ауылдан гүлденген қалаға айналды. Қала құрылысына елдің түкпір-түкпірінен комсомолдық еріктілер шақырылды, нәтижесінде Нижневартовск халқы 1959 жылы 2300 адамнан 1970 жылы 15 663 адамға дейін өсті. 1972 жылдың 9 наурызында Нижневартовскке қала мәртебесі берілді.

Әкімшілік және муниципалдық бөлімдер

Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде Нижневартовск қаласы Нижневартовский ауданының әкімшілік орталығы болып табылады, бірақ оның құрамына кірмейді. Әкімшілік бірлік ретінде ол жеке Нижневартовск округінің маңызы бар қала ретінде құрылған – аудандармен тең статусқа ие әкімшілік бөлімше.

Экономика

Нижневартовск – Батыс Сібір мұнай өндіретін аймақтың орталығы және елдегі ең бай қалалардың бірі.

Танымал мәдениетте

Нижневартовск Том Клэнсидің "Қызыл дауыл көтерілуі" романының басында маңызды орын алады, онда НАТО мен Варшава шарты арасындағы болжамды соғыс егжей-тегжейлі сипатталады. Романда Нижневартовск Кеңес Одағындағы мұнай өндірісінің ірі орталығы ретінде бейнеленген, бірақ ол саботажға ұшырап, үшінші дүниежүзілік соғыстың басталуына себеп болатын ауқымды экономикалық дағдарыс тудырады.