Олифант ісі және үнді тайпаларының сот жүйесіндегі құқық юрисдикциясы
Oliphant v. Suquamish Indian Tribe
Олифант ісі (1978) – Үнді тайпалары соттарының үнді емес адамдарға қатысты қылмыстық юрисдикциясы жоқ екенін АҚШ Жоғарғы Соты анықтады. Кейіннен заңмен түзетілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Олифант Сукамиш үнді тайпасына қарсы, 435 U.S. 191 (1978) – АҚШ Жоғарғы Сотының үнді тайпалары соттарының үнді емес адамдарға қатысты қылмыстық юрисдикция құқығын жоққа шығарған ісі. Бұл іс 1978 жылғы 6 наурызда 6–2 көпшілік дауыспен шешілді. Сот шешімін Уильям Ренквист жазды, ал қарсы пікірді Тургуд Маршалл жазды, оған Бас судья Уоррен Бергер қосылды. Сот судьясы Уильям Дж. Бреннан бұл шешімді қабылдауға қатыспады. Конгресс 2013 жылғы Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл заңын қабылдау арқылы Жоғарғы соттың шешімін ішінара күштен шығарды, бұл заң үнді емес адамдар жасаған, үнді жерінде болған және құрбаны үнді болған отбасылық зорлық-зомбылыққа қатысты тайпалардың қылмыстық юрисдикция құқығын мойындайды.
Oliphant v. Suquamish Indian Tribe, 435 U. S. 191 (1978), is a United States Supreme Court case deciding that Indian tribal courts have no criminal jurisdiction over non Indians. The case was decided on March 6, 1978 with a 6–2 majority. The court opinion was written by William Rehnquist, and a dissenting opinion was written by Thurgood Marshall, who was joined by Chief Justice Warren Burger. Justice William J. Brennan did not participate in the decision. Congress partially abrogated the Supreme Court's decision by enacting the Violence Against Women Reauthorization Act of 2013, which recognizes the criminal jurisdiction of tribes over non Indian perpetrators of domestic violence that occur in Indian Country when the victim is Indian.
Өмірбаян
1973 жылдың тамызында Марк Дэвид Олифант, үнді емес, Вашингтон штатының солтүстік-батысындағы Порт-Мэдисон үнді резервациясында Суквамиш тайпасының тұрақты тұрғыны ретінде өмір сүріп жатқан адам, Суквамиш тайпасының бас штаб-квартирасы күнінде тайпалық полициямен ұсталды және тайпалық қызметкерге шабуыл жасады және ұстауға қарсылық көрсетті деген айып тағылды. Мерекеге мыңдаған адам жиналатынын білген тайпа Китсап округінен және Үндістер ісі жөніндегі бюродан қосымша құқық қорғау көмегін сұрады. Округ бір ғана орынбасар жіберді, ал Үндістер ісі жөніндегі бюро ешкімді жібермеді. Олифант таңғы сағат 4:30-да ұсталғанда, қызметте тек тайпалық қызметкерлер болды.
In August 1973 Mark David Oliphant, a non Indian living as a permanent resident with the Suquamish Tribe on the Port Madison Indian Reservation in northwestern Washington, was arrested and charged by tribal police with assaulting a tribal officer and resisting arrest during the Suquamish Tribe's Chief Seattle Days. Knowing that thousands of people would gather in a small area for the celebration, the tribe requested Kitsap County and the Bureau of Indian Affairs for additional law enforcement assistance. The county sent just one deputy, and the Bureau of Indian Affairs sent no one. When Oliphant was arrested, at 4:30 a. m., only tribal officers were on duty.
Процедуралық тарих
Олифанттың habeas corpus туралы өтініші төменгі соттарда қабылданбады. Тоғызыншы округ тайпалық қылмыстық юрисдикцияны қолдады, себебі тайпалық жерлерде заң мен тәртіпті сақтау мүмкіндігі тайпалық егемендіктің маңызды атрибуты болды, ол келісімшарт арқылы берілмеген және АҚШ Конгресі тайпаларға қатысты толық өкілеттігі шеңберінде жойылмаған. Сол кездегі Тоғызыншы апелляциялық сот судьясы Энтони Кеннеди шешімге қарсы дауыс берді және тек келісімдер мен Конгресс актілері ғана тайпалардың сақталған құқықтарын жоя алады деген пікірді қолдамайтынын мәлімдеді. Ол тайпалық егемендік доктринасы мәселені шешуде «талдау жүргізуге көмектеспейді» деп есептеді. Үндістан жеріндегі қылмыстық юрисдикцияға қатысты Конгресс әрекеттерінің тарихын талдаған Жоғарғы Сот тайпалардың үнді емес адамдарға қатысты қылмыстық юрисдикциясының болмауы туралы «жасырын болжам» бар деген қорытындыға келді. «Нақты емес болса да», «Конгресс, атқарушы билік және төменгі федералды соттардың тайпалық соттардың үнді емес адамдарды соттауға құқығы жоқ деген ортақ пікірі» маңызды салмаққа ие болды. Сот осы болжамды Үнді емес адамдарға қатысты тайпалық қылмыстық юрисдикция мәселесінде үнсіз қалған Пойнт Эллиот келісімін талдағанда қолданды. Сот Тоғызыншы округтің келісімнің үнсіздігін тайпалық егемендіктің пайдасына түсіндіретін және «үндістерге қатысты заңнама олардың мүдделеріне сәйкес түсіндірілуі керек деген ұзақ жылдар бойы қалыптасқан қағиданы» қолданатын тәсілін қабылдамады. Оның орнына, Сот жасырын түрде құқықтан айыру доктринасын қайта жаңғыртты. Джонсон мен Макинтош және Чероки ұлты мен Джорджияға қарсы істерге сілтеме жасап, Сот үнді емес адамдарға қатысты қылмыстық юрисдикцияны «тайпалық биліктердің шектеулілігінің» мысалы деп қарады, олардың АҚШ-қа енуінен туындайды, бұл тайпалардың жерді иелену құқығын жоюға ұқсас. АҚШ-қа енген тайпалар, Соттың пікірінше, «Конгресс мақұлдаған тәсілмен АҚШ-тың үнді емес азаматтарын соттау құқығынан қажетті түрде бас тартты». Үнді емес азаматтарды басқа мемлекеттің «әдеттері мен процедурасына» бағынуға мәжбүр етуге болмайды деп, Сот Crow Dog ісіне аналогия жүргізді. Ауыр қылмыстар туралы заң қабылдауға дейін шешілген Crow Dog ісінде Сот тайпа мүшелеріне қатысты тайпалық юрисдикцияны мойындады, себебі тайпа мүшелерін өздерінен өзге «жасы мен дәстүрі» бар адамдардың енгізген «белгісіз кодекске» бағыну әділетсіз болар еді. Сот тайпалық қылмыстық юрисдикцияның туа біткендігін мойындамаса да, ол «қазіргі резервацияларда үнді емес қылмыстың кең таралғанын» мойындады, бұл тайпалардың үнді емес адамдарды соттау қабілетіне қажеттілік тудырады және «Конгресске бұл мәселе бойынша шешім қабылдауға» шақырды.
Oliphant's application for a writ of habeas corpus was rejected by the lower courts. The Ninth Circuit upheld tribal criminal jurisdiction over non Indians on Indian land because the ability to keep law and order on tribal lands was an important attribute of tribal sovereignty that had been neither surrendered by treaty nor removed by the US Congress under its plenary power over Tribes. Judge Anthony Kennedy, then a judge of the Ninth Circuit Court of Appeals, dissented from the decision and said he found no support for the idea that only treaties and acts of Congress could take away the retained rights of tribes. He considered that doctrine of tribal sovereignty was not "analytically helpful" in resolving the issue. Analyzing the history of Congressional actions related to criminal jurisdiction in Indian Country, the Supreme Court concluded that there was an "unspoken assumption" that tribes lacked criminal jurisdiction over non Indians. While "not conclusive," the "commonly shared presumption of Congress, the Executive Branch, and lower federal courts that tribal courts do not have the power to try non Indians carrie[d] considerable weight." The Court incorporated that presumption into its analysis of the Treaty of Point Elliot, which was silent on the issue of tribal criminal jurisdiction over non Indians. The Court rejected the Ninth Circuit's approach, which interpreted the treaty's silence in favor of tribal sovereignty and applied the "long standing rule that legislation affecting the Indians is to be construed in their interest." Instead, the Court revived the doctrine of implicit divestiture. Citing Johnson v. McIntosh and Cherokee Nation v. Georgia, the Court considered criminal jurisdiction over non Indians an example of the "inherent limitations on tribal powers that stem from their incorporation into the United States," similar to tribes' abrogated rights to alienate land. By incorporating into the United States, the Court found that Tribes "necessarily [gave] up their power to try non Indian citizens of the United States except in a manner acceptable to Congress". Arguing that non Indian citizens should not be subjected to another sovereign's "customs and procedure", the Court analogizes to Crow Dog. In Crow Dog, which was decided before the Major Crimes Act, the Court found exclusive Tribal jurisdiction over Tribe members because it would be unfair to subject Tribe members to an "unknown code" imposed by people of a different "race [and] tradition" from their own. Although the Court found no inherent Tribal criminal jurisdiction, it acknowledged the "prevalence of non Indian crime on today's reservations which the tribes forcefully argue requires the ability to try non Indians" and invited "Congress to weigh in" on "whether Indian tribes should finally be authorized to try non Indians".
Келіспеушілік
Сот төрешісі Тургуд Маршалл бұған келіспеді. Оның пікірінше, резервациядағы тайпалық заңға қарсы қылмыс жасаған барлық адамдарды жазалау құқығы тайпаның егемендігінің қажетті аспектісі болды:
Justice Thurgood Marshall dissented. In his view, the right to punish all individuals who commit crimes against tribal law within the reservation was a necessary aspect of the tribe's sovereignty:
> «Мен төмендегі сотпен келісемін, "резервацияда тәртіпті сақтау билігі – Суквамиш тайпасының бастапқыда ие болған егемендігінің қажетті шарты". Oliphant v. Schlie, 544 F.2d 1007, 1009 (CA9 1976) шешімімен келісемін. Егер келісімшарт немесе заң арқылы нақты түрде алынбаса, мен үндістер тайпалары өздерінің сақталған егемендігінің қажетті бөлігі ретінде резервациядағы тайпалық заңға қарсы қылмыс жасаған барлық адамдарды соттап, жазалау құқығына ие деп санаймын. Осы себепті, мен келіспеймін. 2004 жылы Жоғарғы Сот United States v. Lara ісінде заңның конституциялық екенін растады. Профессор Филип Фрики Олифантты және кейінгі шешімдерді, үнді емес адамдарға қатысты тайпалық юрисдикцияны шектеуді, «нормативті тұрғыдан тартымсыз соттық колониалдық ынта» деп сипаттайды, ал профессор Роберт Уильямс бұл шешімді «заңдық автогеноцид» деп айыптайды. Доктор Брюс Дутудың сөзіне қарағанда, бұл іс «империализм жобасы Үнді елінде әлі де тірі және гүлденуде екенін және соттар енді оған араласа алатынын» көрсетті. Олифант соты жеке азамат пен үнді тайпасы арасындағы жергілікті деңгейдегі жанжалды екі егемендіктің арасындағы мүдделер қақтығысына айналдырды және осы процесте үндістер құқығына қатысты колониализмнің ең жағымсыз және қиратушы аспектілерін қайта жандандырды. Бұл шешімге осылайша көптеген жағымсыз пікірлердің тууының басты себебі болды. Олифанттың федералдық үнді заңдамасының дамуына және Үнді еліндегі өмірге тигізген әсері революциялық болды. Бұл шешім толық аумақтық егемендік ұғымын үнді тайпаларына қатысты жоққа шығарды.
<blockquote>I agree with the court below that the "power to preserve order on the reservation is a sine qua non of the sovereignty that the Suquamish originally possessed." Oliphant v. Schlie, 544 F.2d 1007, 1009 (CA9 1976). In the absence of affirmative withdrawal by treaty or statute, I am of the view that Indian tribes enjoy, as a necessary aspect of their retained sovereignty, the right to try and punish all persons who commit offenses against tribal law within the reservation. Accordingly, I dissent. In 2004, the Supreme Court upheld the constitutionality of the legislation in United States v. Lara. Professor Philip Frickey describes Oliphant, along with the subsequent decisions limiting tribal jurisdiction over non Indians, as rooted in a "normatively unattractive judicial colonial impulse," and Professor Robert Williams condemns the decision as "legal auto genocide." According to Dr. Bruce Duthu, the case showed "that the project of imperialism is alive and well in Indian Country and that courts can now get into the action." The Oliphant Court essentially elevated a local level conflict between a private citizen and an Indian tribe into a collision of framework interests between two sovereigns, and in the process revived the most negative and destructive aspects of colonialism as it relates to Indian rights. This is a principal reason the decision has attracted so much negative reaction Oliphant impact on the development of federal Indian law and life on the ground in Indian Country has been nothing short of revolutionary. The opinion gutted the notion of full territorial sovereignty as it applies to Indian tribes.
Эволюция
Конгресс 2013 жылғы Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық туралы заңды (VAWA 2013) қабылдау арқылы, президент Барак Обама 2013 жылдың 7 наурызында қол қойған, тайпалық соттарға үнді емес ер адамның үнді американдық әйелге үнді американдық тайпаның аумағында тұрмыстық зорлық-зомбылық жасаған жағдайында сотқа беру құқығын берді. Бұл заңның қабылдануына себеп – үнді американдық әйелдердің көп бөлігінің үнді емес ер адамдардан зорлық-зомбылық көруі және олардың тайпалық соттардың құзыреті болмағандықтан жазасыз қалатындай сезінуі болды. Жаңа заң тайпалық соттарға үнді емес зорлық-зомбылық жасаушыларға қатысты сот жүргізу құқығын берді, сонымен қатар тайпалық сот жүйесіне басқа да міндеттерді жүктеді, оның ішінде тайпалар үнді емес адамдарды тайпалық сотта қорғау үшін лицензиясы бар адвокаттарды ұсынуы керек. Жаңа заң 2015 жылдың 7 наурызында күшіне енді, сонымен қатар кейбір тайпаларға ерекше құзыреттілікті ертерек жүзеге асыруға мүмкіндік беретін «Пилоттық жоба» да авторизацияланды. 2014 жылдың 6 ақпанында осы пилоттық жобаға үш тайпа таңдалды: Паскуа Яки тайпасы (Аризона), Вашингтон штатының Тулалип тайпалары және Орегон штатындағы Уматилла үнді резервациясының Біріккен тайпалары.
Congress allowed the tribal courts the right to consider a lawsuit if a non Indian man commits domestic violence towards a Native American woman on the territory of a Native American tribe by passing Violence Against Women Reauthorization Act of 2013 (VAWA 2013), signed into law on March 7, 2013, by President Barack Obama. It was motivated by the high percentage of Native American women being assaulted by non Indian men, who felt immune because of the lack of jurisdiction of tribal courts. The new law allowed tribal courts to exercise jurisdiction over non Indian domestic violence offenders but also imposed other obligations on tribal justice systems, including the requirement for tribes to provide licensed attorneys to defend the non Indians in tribal court. The new law took effect on March 7, 2015, but also authorized a voluntary "Pilot Project" to allow certain tribes to begin exercising special jurisdiction earlier. On February 6, 2014, three tribes were selected for this Pilot Project: the Pascua Yaqui Tribe (Arizona), the Tulalip Tribes of Washington, and the Confederated Tribes of the Umatilla Indian Reservation (Oregon).