Ұлыбританияның Шотландиясындағы Higher са экзамені – университетке түсуге және білім беру жүйесіндегі маңызды кезең. Тарихы мен мақсаты туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландиядағы ұлттық емтихан
National exam in Scotland
Шотландияның орта білім беру жүйесінде жоғары (Àrd Ìre) – Шотландия біліктілік сертификатының (SQC) ұлттық мектеп бітіру емтиханы және университеттерге қабылдануға арналған біліктіліктердің бірі. Ол Шотландия білім беру сертификатының (SCE) бұрынғы жоғары деңгейін алмастырды. Екеуі де көбінесе "Жоғарғы" деп аталады. Қазіргі заманғы жоғары деңгей Шотландияның кредиттік және біліктілік аясында 6-деңгей болып табылады.
In the Scottish secondary education system, the Higher (Àrd Ìre) is one of the national school leaving certificate exams and university entrance qualifications of the Scottish Qualifications Certificate (SQC) offered by the Scottish Qualifications Authority. It superseded the old Higher Grade on the Scottish Certificate of Education (SCE). Both are normally referred to simply as "Highers". The modern Higher is Level 6 on the Scottish Credit and Qualifications Framework.
Шығу тегі
1888 жылы Шотландияның бітіру сертификаты 1872 жылғы Білім беру туралы заңның талаптарына жауап ретінде құрылды. Ол математика, ежелгі немесе қазіргі заманауи шетел тілі, ғылым және т.б. сияқты жеке пәндер бойынша жоғары және төмен деңгейлерді бағалау үшін әзірленген. Жоғары деңгей университетке түсуге, ал төменгі деңгей Жалпы медициналық кеңестің қабылдау талаптарына сәйкес келуге бағытталған. Кейіннен бұл жоғары деңгей университеттерге түсу үшін, төменгі деңгей банк, сақтандыру және бизнес салалары үшін деп өзгертілді. 1963 және 1982 жылдар аралығында жоғары бағалар Шотландия білім беру аттестатын тексеру жөніндегі кеңес (SCEEB) арқылы берілді, кейін ол Шотландия емтихандық кеңесі (SEB) аталды және шотланд орта мектептерінің көпшілігі үшін, әсіресе білікті салаларда жұмыс іздегендер немесе жоғары білім алуға тырысқандар үшін маңызды емтихан болды. Олар әдетте орта мектептің 5-ші сыныбында (жиі S5 деп аталады) тапсырылатын, 15 немесе 16 жаста оқуға қабылданатын. SCE жоғары деңгейі SCE қарапайым деңгейінен кейін берілді. Оқушылар бір оқу жылы бойы (іс жүзінде екі семестр – қысқы және көктемгі) оқып, S5 сыныбының мамыр айында емтихан тапсыратын. Курстардың көпшілігі жазбаша жұмыстармен тексерілетін, ал сурет және дизайн сияқты пәндерде практикалық жұмыс та қарастырылатын. Білім берудің алтыншы жылына арналған сертификат сияқты қосымша біліктілік те болды, ол жеке сертификатпен берілетін.
In 1888, the Scottish Leaving Certificate was established in response to the terms of the Education Act of 1872. It was designed to have higher and lower levels assessed as individual subjects including Mathematics, Ancient or Modern Foreign Language, Science, etc. The higher level aimed at university entrance and the lower to suit the General Medical Council entrance requirements. This was later revised to higher level for entry to university and lower for banking insurance and business. Between 1963 and 1982 Higher Grades were awarded by the Scottish Certificate of Education Examination Board (SCEEB), which later became the Scottish Examination Board (SEB), and was the historical terminal exam for the majority of Scottish secondary school pupils, especially those seeking work in skilled industries or progress onto higher education. They were usually taken in the 5th Year of secondary school (often referred to as S5, and entered at age 15 or 16). The SCE Higher progressed on from the SCE Ordinary Grade. Pupils studied for one academic year (in practice two terms – Winter and Spring), sitting exams in the May of S5. The majority of courses were examined by written papers with practical work present in subjects such as Art and Design. There existed a further extension qualification, the Certificate of Sixth Year Studies, which was awarded on a separate certificate.
1992 жылғы қайта қарау
1992 жылғы «Қосымша және жоғары білім беру (Шотландия) туралы» заңның нәтижесінде жаңартылған Жоғары деңгей курстары енгізілді. Оқу сертификатына (SCE) тіркелген кезде пәннің атынан кейін «(Жаңартылған)» деген жазу қосылған. Жаңарту процесі оқу бағдарламасының мазмұнын және емтихан жүргізу әдісін өзгертті, көптеген Жоғары деңгей курстары курстық жұмыспен бірге екі қорытынды емтиханға ауысты. А емтиханы – қысқа жауаптарды талап ететін емтихан, ал В емтиханы – ұзақ әрі терең жауаптарды талап ететін емтихан болды. Курстық жұмыстың жалқы бағадағы үлесі 0% (ағылшын тілі) - дан 30% (компьютерлік саясат) - қа дейін болуы мүмкін. Шотландияның көптеген жоғары білім беру мекемелері әдетте жаңартылған Жоғары деңгей курстарын ғана қабылдады, егер оқушы 25 жастан асқан ересек студент ретінде танылса, бұл талап орындалмады.
As a result of the Further and Higher Education (Scotland) Act 1992 a series of Revised Higher Grade courses was put in place. When listed on the SCE the subject name would be followed by (Revised). The revision process changed the curriculum content and the method of examination with the majority of Higher Grade courses changing to two terminal papers with a coursework element. Paper A was a short answer question paper and Paper B required longer, more in depth answers. Coursework could account for anything from 0% (English) to 30% (Computing Studies) of the final mark. The majority of Scottish Higher Education Institutions were generally only accepting Revised Higher Grade for entry, except where a pupil was classed as a mature student (aged over 25).
1999 жылғы қайта қарау
1999 жылы "Жоғары деңгей" деп аталатын емтихан жүйесі реформаланды. Осы процесте Шотландияда жоғары білім берудің жаңа үлгідегі емтихан жүйесі енгізілді. Жаңа жоғары деңгейлі емтихан Ұлттық біліктіліктер деп аталатын біліктіліктер аясында жұмыс істеуге бағытталған. Бұл SQA (Access 1) ұсынатын ең қарапайым емтиханды ең қиын емтиханмен (Advanced Higher) үздіксіз "жетістік сатысында" байланыстыру мақсатында жасалған. "Жоғары деңгей" аясында ұсынылатын біліктіліктердің біркелкі құрылымы бар, олар көбінесе жиынтық және қалыптастырушы бағалаудан тұрады. Біліктіліктер әдетте ішкі бағалау қызметін атқаратын (көбінесе Ұлттық бағалау банкінен алынғандықтан "NAB" деп аталады) негізгі біліктерді тексерумен аяқталатын жұмыс бөлімдерінен және соңғы бағаны анықтауға арналған қорытынды емтиханнан тұрады. Біліктілік алу үшін осы біліктілікке қатысты барлық ішкі бөлімдер тапсырылуы керек, сондай-ақ қорытынды емтиханда қанағаттанарлық балл алу қажет. Емтиханды ғана тапсыруға болады, мұндай жағдайда сертификатта "емтихан ғана" деп жазылады. Кейбір мектептерде барлық бөлімдерді тапсыру керек (екі немесе одан аз талпыныспен) немесе студентке соңғы ұлттық емтиханға қатысуға рұқсат берілмейді.
In 1999, a reform of the examination system known as "Higher Still" took place. In the process, a new style of Higher examination system was introduced in Scotland. The new Higher was designed to operate within a framework of qualifications known as National Qualifications. This was designed to link the most basic examination offered by the SQA (Access 1) with the most difficult one (Advanced Higher) on a continuous "ladder of achievement". Qualifications offered under the "Higher Still" framework have a common structure, typically consisting of a mixture of summative and formative assessment. Qualifications usually consist of units of work ending in a basic competency test that functions as an internal assessment (commonly known as a "NAB" as they are drawn from the National Assessment Bank), and a terminal examination which serves to determine the final grade. To obtain a qualification, all the internal units for that qualification must be passed, and a passing grade must be obtained on the terminal examination. It is possible to sit the examination only, in which case "Exam Only" will be recorded on the Certificate. In some schools, all units must be passed (with two or less attempts) or the student is not allowed to sit the final national exam.
Модульдеуді сынға алу
Жүйе енгізілген кезде сынға ұшырады, себебі ағылшын тілі мен өнер сияқты пәндерді модульдеуге қарсылықтар туды. Бұл пәндер жеке модульдерді тапсырудың орнына, бір жыл бойына сыни және өнімді дағдыларды қалыптастыруды қажет етеді, ал мұндай жүйе ғылыми пәндерге көбірек сай келеді деп есептелді. Дегенмен, шын мәнінде, ағылшын тілін оқыту модульдік емес, себебі ішкі бағалаулар ғылымдағыдай нақты білім блоктарын бағаламайды, керісінше, нақты дағдыларды бағалайды және жыл бойы әртүрлі кезеңдерде жүзеге асырылуы мүмкін. "Higher Still" бағдарламасы аясындағы Higher емтиханы және басқа да біліктіліктердің модульдеуі, ағылшын тілінің A Level емтиханындағыдай, соңғы емтихандардың өзі модульдерге бөлінуімен мүлдем басқа. Шотландия жүйесіндегі қорытынды емтихан әлі де негізінен жиынтық сипатта болып, барлық модульдерден материалды қамтиды. Сонымен қатар, ішкі модульдер бағаға тікелей әсер етпейді. Higher деңгейі SCQF бойынша 6-деңгейге көтеріліп, қазір Ұлттық курсқа айналды.
The system was criticised at the time of introduction as objections were made to the modularisation of subjects such as English and Art which require an accumulation of critical and productive skills over a full year rather than the passing of discrete modules, which was seen as a system much better suited to scientific subjects. However, strictly speaking, English teaching is not modularised, given that the internal assessments do not assess fixed blocks of knowledge, as in the sciences, rather, they assess specific skills and can be delivered at different points in the year. The modularisation of the Higher examination and the other qualifications under the "Higher Still" umbrella is also not the same as that of the English A level, in which terminal examinations are themselves arranged into modules. Under the Scottish system, the final examination is still essentially synoptic in nature and draw from all units. Additionally, the internal units do not contribute to the grade awarded. Higher became Level 6 on the SCQF and is now a National Course.
2000 жылғы маркерлік дау
Жаңа жүйемен бірге келген әкімшілік құрылым толыққанды сәтті болмады, ал 2000 жылы билік басшысы қызметінен босатылып, Білім министрі Сэм Гэлбрейттің мансабына ауыр соққы тиді. Мыңдаған оқушы дұрыс емес немесе кешіккен нәтижелер алды, бұл оқушыларға, UCAS (Университеттер мен колледждердің қабылдау қызметіне) және жоғары білім беру мекемелеріне қиындықтар туғызды, себебі көптеген оқушылар университеттердің оқу жылы басталғаннан кейін ғана нақты емтихан нәтижелерін алды.
The administrative structure accompanying the new system was not entirely successful, and 2000 saw a marking fiasco that cost the head of the authority his job and severely damaged the career of the Education Minister, Sam Galbraith. Thousands of pupils received incorrect or late results, leading to difficulties for the pupils, UCAS (the University and Colleges Admissions Service) and Higher Education Institutions, as many pupils did not receive accurate exam results until after the universities' academic year had started.
Университетке түсудегі рөлі
S5 деңгейіндегі ең қабілетті үміткерлер әдетте бес жоғары пәнды оқиды, ал курстарға қойылатын талаптар курс пен университетке байланысты CC-ден AAAAAA-ға дейін ауыспалы. Ұлыбританияның Шотландиядан тыс жердегі университеттері студенттерден Жоғары деңгейге дейін оқуын талап етуі мүмкін, себебі Жоғары деңгей UCAS тарифінде AS деңгейімен тең. Шотландия университеттерінің курстары дәстүрлі түрде 4 жылға созылады, сондықтан бір жылдық оқудан қалысқан жағдайды өтеу үшін қосымша бір жыл университетте оқу қарастырылады. [Ұлттық біліктіліктер] жүйесінің икемділігі үміткерлерге S5-те Жоғары курстармен қатар Ұлттық 5 курстарын да оқуға мүмкіндік береді, содан кейін S6-да Жоғары деңгейге балама пәндерді оқып, екі жылдың ішінде университет біліктілігін алуға болады. Бұл жүйе әртүрлі қабілетке ие үміткерлерге қолжетімді мүмкіндіктерді барынша арттырады. Жүйенің бір артықшылығы – үміткерлер S6-да нақты Жоғары деңгейдегі нәтижелеріне сүйене отырып университеттерге түсуге өтініш береді. Бұл болжамды бағалар негізінде өтініш беру мәселесін болдырмайды және шартты ұсыныстар жасаумен байланысты белгісіздікті азайтады.
The most able candidates in S5 typically take five Higher subjects, and matriculation requirements for courses are specified from a range from CC to AAAAAA depending on the course and university. UK universities outside of Scotland may require students to study to Advanced Higher level, given that the Higher is equivalent to AS level on the UCAS tariff. As Scottish university courses traditionally have a duration of 4 years, the loss of one year's schooling is compensated by an additional university year. The flexibility of the [National Qualifications] framework means that candidates may take a mixture of Higher courses and National 5 courses in S5, with a view to studying the Higher equivalent in S6, thus gaining university qualifications across two years. This system maximises the opportunities available to candidates of differing abilities. An advantage of the system is that candidates will apply to University in S6 on the basis of determined Higher results. This avoids the problem of having to apply on the basis of predicted grade results, and eliminates much uncertainty involved in the setting of conditional offers.
Қазіргі бағамы
Барлық Ұлттық біліктілік жоғары пәндері бірдей модульдік құрылымды және бағалау жүйесін қолданады. Кәсіптік жоғары ұлттық курстарды NQ жоғары курстарымен шатастыру – жиі жасалатын қателік.
All National Qualification Higher subjects follow the same modular structure and grading system. It is a common mistake to confuse vocational Higher National Courses with NQ Higher courses.