Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Аңызға толы су тұрғындары
Legendary water dwelling beings
Суда өмір сүретін, адамға ұқсас жандар – теңіз халықтары, теңіз жаратылыстары, суқұйрықтар немесе теңіз адамдары деп аталады. Олар әлемнің әртүрлі жерлерінде ғасырлар бойы халық аңыздары мен мифологиясында кездеседі. Әйел теңіз халықтары теңіз қыздары деп аталады, бірақ теңіз қыздары нақтырақ айтқанда, жартысы әйел, жартысы балық пішіндес жандарды ғана білдіреді. Еркек теңіз халықтары суқұйрықтар деп аталады. Әңгімеге байланысты, оларды көрікті немесе жаман деп сипаттауға болады. Қытайлық renyu (人魚) – "теңіз адамдары" деген мағынаны білдіреді, бірақ ежелгі географиялық немесе табиғат тарихына қатысты трактаттарда бұл Қытайдың белгілі бір аймақтарындағы өзендер мен көлдерде мекендейтін "адам балықтарына" немесе "адам тәрізді балықтарға" қатысты. Жапондық ningyo (人魚) да "теңіз адамдары" дегенді білдіреді және орта ғасырдан Эдо дәуіріне дейінгі жазбаларда тіркелген әртүрлі адамға ұқсас балықтарды да қамтиды.
Merfolks, Mercreatures, Mermen or Merpeople are legendary water dwelling human like beings. They are attested in folklore and mythology throughout the ages in various parts of the world. Female merfolks are called mermaids, although in a strict sense mermaids are confined to beings who are half woman and half fish in appearance. Male merfolks are called mermen. Depending on the story, they can be described as either ugly or beautiful. Chinese renyu (人魚) stands for "merfolks", but in ancient geographical or natural historical tracts, this referred to "human fish" or "man fish" purported to inhabit rivers or lakes in certain parts of China. Japanese ningyo (人魚) is also "merfolks" and also applied to various human like fish recorded in writings from medieval times into the Edo Period.
Қытай
Шан Хай Цзинінде (Таулар мен теңіздер классикасы, б.з.д. 4 ғасыр) Қытайдың әртүрлі аймақтарында кездесетіні айтылатын, "балық" деп аталатын белгілі бір фантастикалық түрлер, жалпы алғанда "ренью" ("адам балығы") деп аталады. Ол Бей Шан Цзині ("Солтүстік таулар классикасы"), Чжун Шан Цзині (Орталық таулар) және Си Шан Цзині (Батыс таулар) бөлімдерінде еске алынады. (аударма "көріспелі балық") Refn|group="lower alpha"| Бенкао Гангму бойынша, тию – шын мәнінде балық емес, бірақ "адам балығы" ренюдің бір түрі, төменде көрсетілгендей. Дегенмен, Гуо Пудың Бей Шан Цзиніне берген түсіндірмесінде: "Реню – атап айтқанда, нию. Ол төрт аяқты, балыққа ұқсас, дауысы баланың жылауындай. Бүгінде бұл балықты ти деп те атайды" делінеді. 人魚即鯢也。似鮎而四足、聲如兒嗁。今亦呼鮎爲䱱。音蹏(テイ). Наоки Маэно ед. (1975 ж.) Sengaikyō retsu sennin den apud Yamaguchi (1995)
Certain fantastical types of "fish", generically referred to as renyu (, "human fish") is alleged to occur in various parts of China according to the Shan Hai Jing (Classic of Mountains and Seas, 4th century BC). It is mentioned in the Bei Shan Jing ("Classic of the Northern mountains"), Zhong Shan Jing (Central Mountains), and Xi Shan Jing (Western Mountains) sections of this work. (translated as "resemble catfish")Refn|group="lower alpha"|The tiyu is not literally a catfish but a subtype of renyu "human fish", according to the Bencao Gangmu, as given below. However, this translation may be justified in the light of Guo Pu's commentary to the Bei Shan Jing, which reads "The renyu is, namely, the niyu. It resembles catfish with four feet/legs, and voice like a child crying. Nowadays this catfish is also called the ti 人魚即鯢也。似鮎而四足、聲如兒嗁。今亦呼鮎爲䱱。音蹏(テイ)". In Naoaki Maeno ed. (1975). Sengaikyō retsu sennin den apud Yamaguchi (1995)
Екінші түрі, нию деп аталатын, жеке бөлімде сипатталған. Ли Шичженнің айтуынша, нию (Ni 鯢 балығы) таңбасы "балық" белгілеу компонентінен (魚) және "бала" (兒) радикалдан тұрады. Бенкао Гангму аудармашылары мүмкіндігінше жануарлардың, шөптердің және т.б. нақты таксономиялық топтарымен сәйкестіруге тырысады, сондықтан тию түрі "тритон" ретінде, ал нию түрі "қытай алып саламандрасы" ретінде берілген.
The other type, called the niyu is elaborated in a separate section. It has been noted by Li Shizhen that the character for the Niyu (Ni 鯢 fish) consists of the "fish" indexing component (魚) and "child" (兒) radical. Translators of the Bencao Gangmu attempt to match entries with actual taxa of animals, forbs, etc., where possible, and the tiyu type is glossed as "newts" while the niyu type is "Chinese giant salamander".