Кіріспе
Ежелгі Қытайдың мифологиялық құдайлық билеушілері. Қытай мифологиясы мен дәстүрлі қытай тарихнамасына сәйкес, Үш Хуанди мен Бес Император – дана билеушілер және Қытайдың алғашқы императорлары. Бүгінде олар мәдениет қаһармандары саналады, бірақ ежелгі заманда олар құдайлық "баба рухтары" ретінде кеңінен құлшынысқа ие болды. Қабылданған тарих бойынша, олар Ся әулетінен бұрын өмір сүрген, алайда кейінірек кезеңдерде де Қытай халқына көмектескен, оның ішінде Шан әулеті кезінде рух ретінде болған Нюва және Ху Цзидің құдайлық бейнесі саналған, Чжоу әулетінің негізін қалаушы Шеннон туралы әңгімелер бар. Миф бойынша, Үш Хуанди – жартылай құдайлар, олар өз қабілеттерін адамзатты жаратуға көмектесу және оларға қажетті дағдылар мен білім беру үшін пайдаланған. Бес Император – ұлы моральдық қасиеттерге ие болған үлгілі даналар, және "адамдық тәртіп пен құдайлық арасындағы байланыс өмірдің барлық саласында маңызды болған" алтын ғасырдың өкілдері, олар құдайлықты бейнелеген немесе адамдарға құдайлық күштерді түсінуге көмектескен. Осы кезеңде Сяның Ци билікті күшпен басып алып, мұрагерлік монархия орнатуға дейін, бас тарту жүйесі қолданылды.
According to Chinese mythology and traditional Chinese historiography, the Three Sovereigns and Five Emperors were a series of sage rulers, and the first Emperors of China. Today, they are considered culture heroes, but they were widely worshipped as divine "ancestral spirits" in ancient times. According to received history, the period they existed in preceded the Xia dynasty, although they were thought to exist in later periods to an extent in incorporeal forms that aided the Chinese people, especially with the stories of Nüwa existing as a spirit in the Shang dynasty and Shennong being identified as the godly form of Hou Ji and a founder of the Zhou dynasty. In myth, the Three Sovereigns were demigods who used their abilities to help create mankind and impart to them essential skills and knowledge. The Five Emperors were exemplary sages who possessed great moral character, and were from a golden age when "communications between the human order and the divine were central to all life" and where the sages embodied the divine, or aided humans in communicating divine forces. In this period the abdication system was used before Qi of Xia violently seized power and established a hereditary monarchy.
Тарих
Даостық мифтер мен мысалдары, шамандық тақырыптарды қамтитын, Тунгус шамандарының фольклорынан шабыт алды, ал Фукси, Нюва және Шеннонг туралы ең ежелгі әңгімелер де сол мифологияның ықпалында жазылған.
Жаратылыс мифы
Әлемді құруға қатысқан төрт ши (四氏) туралы аңыз бар. Төрт мүшесі – Ючао ши (有巢氏), Суйрен ши (燧人氏), Фу Си ши (伏羲氏) және Шэньнонг ши (神農氏).
Мұра
Бұл патшалар отты пайдалануға көмектескен, адамдарға үй салуды үйреткен және егіншілікті ойлап тапқан делінеді. Сары императордың әйелі жібек шаруашылығын ойлап тапқандық үшін мақталады. Дәрі-дәрмектерді табу, күнтізбе және қытай жазуының пайда болуы да осы патшаларға байланысты. Олардың заманынан кейін Ұлы Ю Ся династиясын құрды.