Таңдалған халық – діни ұғым. Ежелгі және Жаңа өсиетте ізраилдіктердің, кейін христиандардың Алла тарапынан арнайы міндеттер үшін таңдалғаны туралы айтылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни термин. Ескі өсиетте немесе Еврей Киелі кітабында және Жаңа өсиеттегі сипаттамалық термин.
Religious term
the descriptive term in the Old Testament or Hebrew Bible and the New Testament
Тарих бойында әртүрлі топтар өздерін белгілі бір мақсат үшін құдайдың таңдалған халқы деп санады. "Таңдалған халық" құбылысы ізраилдіктер мен яһудилер арасында кеңінен танымал. Мұнда (עם סגולה / העם הנבחר) термині бастапқыда ізраилдіктерді Яхве тек оған ғибадат ету және оның шындығын бүкіл әлемге жариялау миссиясын орындау үшін таңдағандығын білдірген. Таңдалғандық туралы кейбір мәлімдемелер ізраилдік тектің ұқсас талаптарына негізделген, мысалы, христиандық сәйкестік және қара еврей секталары – екеуі де өздерін (жұрт емес) "нағыз Исраил" деп санайды. Ал басқалары бұл ұғымды рухани тұрғысынан қарастырады, яғни Құдайға шын ниетпен сенетін адамдар "нағыз" таңдалған халық деп есептеледі. Бұл көзқарас көптеген христиан дінтерінде кең таралған, олар тарихи тұрғыдан шіркеудің Израильдің орнын басып, Құдайдың халқы болғанына сенген. Антропологтар таңдалғандық туралы мәлімдемелерді этноцентризмнің бір түрі деп қарастырады.
Throughout history, various groups of people have considered themselves to be the chosen people of a deity, for a particular purpose. The phenomenon of a "chosen people" is well known among the Israelites and Jews, where the term (עם סגולה / העם הנבחר) originally referred to the Israelites as being selected by Yahweh to worship only him and to fulfill the mission of proclaiming his truth throughout the world. Some claims of chosenness are based on parallel claims of Israelite ancestry, as is the case for the Christian Identity and Black Hebrew sects—both which claim themselves (and not Jews) to be the "true Israel". Others claim that the concept is spiritual, where individuals who genuinely believe in God are considered to be the "true" chosen people. This view is common among most Christian denominations, who historically believed that the church replaced Israel as the people of God. Anthropologists commonly regard claims of chosenness as a form of ethnocentrism.
Иудаизм
Яһуди дінінде "сайланғандық" – ежелгі израильдіктердің ұрпақтары арқылы яһудилердің таңдалған халық, яғни Құдаймен келісімде болу үшін таңдалғанына сену. Израильдің Құдай тарапынан таңдалған халық екендігі туралы идея ең тікелей түрде Құдайдың Заңдары кітабында кездеседі, онда ол Синай тауында Израильге олардың Мұса келісімін Құдаймен араларында қабылдауы шартымен қолданылады. Одан кейін бірден Он Буйрық келеді, ал жетінші күндік демалыс күні келісімнің белгісі ретінде беріледі, Израиль оны сақтауы керек, әйтпесе олар жойылады. "Бахар" (בָּחַ֣ר*) етістігі қолданылады, және еврей Киелі кітаптарында басқа терминдермен, мысалы, "қасиетті халық" деп айтылады. Осы тақырыптар туралы раввиндік әдебиеттерде көп жазылған. Үш ірі еврей дін ағымы – Ортодоксалдық яһудизм, Консервативтік яһудизм және Реформалық яһудизм – яһудилердің Құдай тарапынан белгілі бір мақсат үшін таңдалғанына сеніп келеді. Кейде бұл таңдау яһуди халқына нақты міндетті жүктеу ретінде қарастырылады – халықтарға нұр болу және Торада сипатталғандай Құдаймен келісімді көрсету. Бұл алғаш рет Жаратылыс кітабының 12:2 аятында айтылған. "Сайланғандық" ұғымын кейбіреулер этникалық басымдықпен байланыстыруы мүмкін, бірақ Консервативтік яһудизм оны жоққа шығарады, себебі олардың пікірінше, таңдалғандық яһудилерге ең үлкен жауапкершілікті жүктейді, ал оған бағынбау ең ауыр жазаға әкеледі. "Таңдалған халық" доктринасы көптеген түсініксіздіктерге ұшыраған аз ғана сенімдердің бірі. Тора және Пайғамбарлар бұл еврейлердің кез келген туа біткен артықшылығын білдірмейтінін анық айтқан. Амос (3:2) пайғамбардың сөздерімен: "Жер бетіндегі барлық отбасылардың арасынан Мен сендерді ғана таңдадым, сондықтан да сендердің бұзықтықтарың үшін Мен сендерді жауапқа тартамын". Тора бізге біздің "қасиетті ұлт және дін қызметкерлерінің патшалығы" болуға тиіс екендігімізді айтады, бұл мәртебеге біздің дайындығымыздан туындайтын міндеттер мен жауапкершіліктермен бірге келеді. Бұл ерекше мәртебеге ие болуға берілген рұхсат емес, керісінше, Құдайға және біздің қатарластарымызға қатысты қосымша жауапкершіліктерді білдіреді. Тораны оқығандағы дұғада айтылғандай, біздің халқымыз әрқашан осындай мақсат үшін таңдалғанын құрметпен қабылдап келген. Қазіргі дәстүрлі яһуди үшін сайлану және Израиль келісімі яһуди өмір сүруіне мағына береді, ол олардың жеке мүдделерінен асып түседі. Бұл біздің ерекше тарихымыз бен бірегей мұрамыз арқылы Құдаймен келісімде тұрып, оны шын жүректен қабылдайтын халық қана қанаушылыққа төтеп бермей, сонымен қатар өз балалары мен көршілеріне батаның көзі бола алатынын көрсетеді. Бұл бізге бүкіл әлемде, әсіресе Израиль жерінде әділ және мейірімді қоғам құруға міндеттейді, онда біз үлгі арқылы "келісімдегі халық, ұлттарға нұр" болудың мағынасын үйрете аламыз". Сондай-ақ, Рабби Лорд Иммануэль Якобович "сайланғандық" ұғымын Құдайдың әртүрлі халықтарды және, тиісінше, жеке адамдарды әлемге ерекше үлес қосу үшін таңдауы ретінде қарастырады, бұл еңбек бөліну ұғымына ұқсас. "Иә, мен яһудизмнің қасиетті жазбаларында, дұғаларында және мың жылдық дәстүрінде растаған "сайланған халық" тұжырымын сенімділікпен қабылдаймын. Шын мәнінде, мен әрбір халықты, тіпті, шектеулі түрде, әрбір адамды Құдайдың белгілі бір мақсатқа "сайлағанын" немесе тағайындағанын сенемін. Тек кейбіреулері өз міндеттерін орындайды, ал басқалары орындамайды. Гректер өнер мен философияға ерекше үлес қосқаны үшін, римдіктер заң мен үкімет саласындағы ізашарлық қызметтері үшін, британдықтар парламенттік билікті әлемге әкелгені үшін, ал американдықтар плюралистік қоғамда демократияны сынақтан өткізгені үшін сайланған болуы мүмкін. Яһудилер дін мен моральдың бастамашысы ретінде Құдай тарапынан "Мен үшін ерекше" болу үшін таңдалды; осы және болашақта олардың ұлттық мақсаты осы болып табылады".
In Judaism, "chosenness" is the belief that the Jews, via descent from the ancient Israelites, are the chosen people, i. e., chosen to be in a covenant with God. The idea of the Israelites being chosen by God is found most directly in the Book of Deuteronomy, where it is applied to Israel at Mount Sinai upon the condition of their acceptance of the Mosaic covenant between themselves and the LORD God. The decalogue immediately follows, and the seventh day sabbath is given as the sign of the covenant, with a requirement that Israel keep it, or else be cut off. The verb 'bahar (בָּחַ֣ר*), and is alluded to elsewhere in the Hebrew Bible using other terms such as "holy people". Much is written about these topics in rabbinic literature. The three largest Jewish denominations—Orthodox Judaism, Conservative Judaism and Reform Judaism—maintain the belief that the Jews have been chosen by God for a purpose. Sometimes this choice is seen as charging the Jewish people with a specific mission—to be a light unto the nations, and to exemplify the covenant with God as described in the Torah. This is first prominently outlined in Genesis 12:2. While the concept of "choseness" may be understood by some to connote ethnic supremacy, Conservative Judaism denies this, as it claims that as a result of being chosen, Jews also bear the greatest responsibility, which incurs the most severe punishment upon disobedience. "Few beliefs have been subject to as much misunderstanding as the 'Chosen People' doctrine. The Torah and the Prophets clearly stated that this does not imply any innate Jewish superiority. In the words of Amos (3:2) 'You alone have I singled out of all the families of the earth—that is why I will call you to account for your iniquities.' The Torah tells us that we are to be "a kingdom of priests and a holy nation" with obligations and duties which flowed from our willingness to accept this status. Far from being a license for special privilege, it entailed additional responsibilities not only toward God but to our fellow human beings. As expressed in the blessing at the reading of the Torah, our people have always felt it to be a privilege to be selected for such a purpose. For the modern traditional Jew, the doctrine of the election and the covenant of Israel offers a purpose for Jewish existence which transcends its own self interests. It suggests that because of our special history and unique heritage we are in a position to demonstrate that a people that takes seriously the idea of being covenanted with God can not only thrive in the face of oppression, but can be a source of blessing to its children and its neighbors. It obligates us to build a just and compassionate society throughout the world and especially in the land of Israel where we may teach by example what it means to be a 'covenant people, a light unto the nations. '"Likewise, Rabbi Lord Immanuel Jakobovits views the concept of "choseness" as God choosing different nations, and by extension individuals, to perform unique contributions to the world, similar to the concept of division of labor. "Yes, I do believe that the chosen people concept as affirmed by Judaism in its holy writ, its prayers, and its millennial tradition. In fact, I believe that every people—and indeed, in a more limited way, every individual—is "chosen" or destined for some distinct purpose in advancing the designs of Providence. Only, some fulfill their mission and others do not. Maybe the Greeks were chosen for their unique contributions to art and philosophy, the Romans for their pioneering services in law and government, the British for bringing parliamentary rule into the world, and the Americans for piloting democracy in a pluralistic society. The Jews were chosen by God to be 'peculiar unto Me' as the pioneers of religion and morality; that was and is their national purpose."
Мормондық
Мормондық ілімінде, барлық Соңғы Күндердің Қасиеттілері келісім немесе таңдалған халық ретінде қарастырылады, себебі олар шомылдыру арқылы Иса Мәсіхтің есімін қабылдаған. Басқаша айтқанда, бұрынғы сенімдерге қарсы, Соңғы Күндердің Қасиеттілері еврей халқының «таңдалған» мәртебесін жоққа шығармайды. Көптеген ізбасарлары Патриархтық бата алады, ол олардың Исраил үйінен шыққан тегін көрсетеді. Бұл тегі қандық байланыс арқылы немесе «асырау» арқылы болуы мүмкін, сондықтан бала ата-анасының тегін міндетті түрде бөліспеуі мүмкін (бірақ ол Исраил руларының мүшесі болып қалады). Дінді ұстанатындардың көпшілігі Ефрем немесе Манассе руынан шыққан деген кең тараған сенім бар.
In Mormonism, all Latter Day Saints are viewed as covenant, or chosen, people because they have accepted the name of Jesus Christ through the ordinance of baptism. In contrast to supersessionism, Latter Day Saints do not dispute the "chosen" status of the Jewish people. Most practicing Mormons receive a patriarchal blessing that reveals their lineage in the House of Israel. This lineage may be blood related or through "adoption;" therefore, a child may not necessarily share the lineage of her parents (but will still be a member of the tribes of Israel). It is a widely held belief that most members of the faith are in the tribe of Ephraim or the tribe of Manasseh.
Мәсіхшілердің болмысы
Христиандық сәйкестік – тек германдық, англосаксондық, кельт, скандинавиялық немесе арийлік халықтар мен оларға жақын туысқандық байланысы бар адамдар ғана Ыбырайым, Ысқақ және Яқубтың ұрпақтары, демек, ежелгі израильдіктердің ұрпақтары деген сенімді ұстанады. Оның ділтастығы христиандықты нәсілдік тұрғыдан түсіндіруді қанағаттандырады. Христиандық сәйкестік туралы сенімдерді негізінен еуропалықтарды «таңдалған халық» деп, ал еврейлерді Қабылдың қарғысқа ұшыраған ұрпағы, «жыланның буданы» немесе жылан тұқымы деп есептеген американдық авторлар дамытып, насихаттады. Бұл екі тұқымдық ілім деп аталады. Кейіннен ақ үстемдік секталары мен топтары осы ілімдердің көп бөлігін қабылдады. Христиандық сәйкестік барлық еуропалық емес (толық еуропалық тегі жоқ) адамдар жойылғанға дейін немесе құлдыққа түсірілгенге дейін Иса Мәсіхтің билігімен жер бетіндегі жаңа Көк Патшалығында ақ нәсілге қызмет етуі керек деп санайды. Оның ілімі бойынша, тек «адамдық» (ақ) адамдар ғана құтқарылуға және жұмаққа ие бола алады.
Christian Identity is a belief which holds the view that only either Germanic, Anglo Saxon, Celtic, Nordic, or Aryan people and those of kindred blood are the descendants of Abraham, Isaac and Jacob and hence the descendants of the ancient Israelites. Its theology promotes a racial interpretation of Christianity. Christian Identity beliefs were primarily developed and promoted by American authors who regarded Europeans as the "chosen people" and Jews as the cursed offspring of Cain, the "serpent hybrid" or serpent seed, a belief known as the two seedline doctrine. White supremacist sects and gangs later adopted many of these teachings. Christian Identity holds that all non whites (people not of wholly European descent) will either be exterminated or enslaved in order to serve the white race in the new Heavenly Kingdom on Earth under the reign of Jesus Christ. Its doctrine states that only "Adamic" (white) people can achieve salvation and paradise.
Мандайлық
Мандайлықтар өздерін ресми түрде Насурай (Насорай) деп атайды, бұл құпия рәсімдер мен білімнің сақшылары немесе иелері деген мағынаны білдіреді. Тағы бір ерте өзін-өзі атауы – бхири зидка, яғни «әділдіктің таңдалғандары» немесе «сайланған адалдар», бұл термин Енох кітабында және Жаратылыс Апокрифі II, 4-те кездеседі.
Mandaeans formally refer to themselves as Nasurai (Nasoraeans) meaning guardians or possessors of secret rites and knowledge. Another early self appellation is bhiri zidqa meaning 'elect of righteousness' or 'the chosen righteous', a term found in the Book of Enoch and Genesis Apocryphon II, 4.
Растафарилер
Яһудилердің Киелі кітап дәстүрі мен «Кебра Нагаст» арқылы эфиопиялық аңызға сүйене отырып, расталар Израильдің патшасы Сүлеймен мен Эфиопияның Шеба патшайымынан туған бала Эфиопиядағы Сүлеймен әулетінің бастауы болды деп санайды. Осылайша, эфиопия халқы Израильдің нағыз балалары саналады және таңдалған халық ретінде қарастырылады. Бұл сенім 1985 жылы «Мұса операциясы» барысында Судан ашаршылығынан құтқарылып, Израильге жеткізілген Эфиопияның ежелгі израильдік Бірінші ғибадатхана қауымы – Бета Израильдің көмегімен нығайтылды.
Based on Jewish biblical tradition and Ethiopian legend via Kebra Nagast, Rastas believe that Israel's King Solomon, together with Ethiopian Queen of Sheba, conceived a child which began the Solomonic line of kings in Ethiopia, rendering the Ethiopian people as the true children of Israel, and thereby chosen. Reinforcement of this belief occurred when Beta Israel, Ethiopia's ancient Israelite First Temple community, were rescued from Sudanese famine and brought to Israel during Operation Moses in 1985.
Біріктіру шіркеуі
Сун Мён Мун Кореяның Құдай таңдаған ел екенін, оның қасиетті миссияны орындауға шақырылғанын, "Құдай осы заманның жетекші тұлғасының дүниеге келген жері ретінде таңдағанын" және "Көк дәстүрінің" туған жері болып, Құдайдың патшалығын бастағанын үйретті.
Sun Myung Moon taught that Korea is the chosen nation, selected to serve a divine mission and was "chosen by God to be the birthplace of the leading figure of the age" and was the birthplace of "Heavenly Tradition", ushering in God's kingdom.
Ислам елі
Ислам ұлты қара нәсілді адамдар бір ұлтты құрайды дегенді үйретеді және Атлантикалық құл саудасы арқылы олар жүйелі түрде өз тарихы, тілі, мәдениеті және діні туралы білімнен айырылды, нәтижесінде өз өмірлерін бақылау мүмкіндігінен қол үзілді. Ислам ұлтының негізін қалаушысы болмаса да, Илияс Мұхаммед ашық түрде сөйлеп, афроамерикандықтар үшін жеке мемлекет құруды және Аллаға құлшылық етуге, сондай-ақ қара нәсілді оның таңдалған халқы деп сенуге негізделген дінді қабылдауға шақырды.
The Nation of Islam teaches that black people constitute a nation and that through the institution of the Atlantic slave trade they were systematically denied knowledge of their history, language, culture, and religion and, in effect, lost control of their lives. Although not the Founder of The Nation of Islam, Elijah Muhammad was outspoken and called for the establishment of a separate nation for black Americans and the adoption of a religion based on the worship of Allah and on the belief that blacks were his chosen people.
Масаи діні
Шығыс Африкадағы масаи халқының дәстүрлі діні Жоғарғы Құдай Нгай оларды әлемдегі барлық мал бағу үшін таңдағандығын айтады, және осы сенім басқа тайпалардан мал ұрлауды ақтау үшін қолданылған.
The traditional religion of the Maasai people from East Africa maintains that the Supreme God Ngai has chosen them to herd all cattle in the world, and this belief has been used to justify stealing from other tribes.