Кіріспе

2000 жылы яһудилердің христиан діні мен иудаизм арасындағы қарым-қатынас туралы құжаты. "Дабру Эмет" (Евр. דברו אמת "Шындықты айтыңыз") – христиан діні мен иудаизм арасындағы қарым-қатынасқа арналған құжат. Оған 220-дан астам раввиндер мен зиялылар қол қойды. Олар яһуди дінінің барлық салаларынан жеке тұлғалар ретінде, бірақ ешқандай ұйым немесе ағымды өкілдік етпейтіндей қол қойды. 1965 жылғы Екінші Ватикан Кеңесінің нәтижелеріне сүйене отырып, "Дабру Эмет" алғаш рет 2000 жылдың 10 қыркүйегінде "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланды және содан бері АҚШ-тағы еврей білім беру бағдарламаларында қолданылып келеді. Бұл құжат екі дін арасындағы теологиялық айырмашылықтарды мойындай отырып, христиан дінінің еврей емес адамдар үшін заңдылығын және ортақ негізін көрсетуді мақсат етеді. Бұл ешбір яһуди діни ағымының ресми құжаты емес, бірақ көптеген яһудилердің пікірін білдіреді. Ең басты сегіз тақырып:

Яһудилер мен христиандар бір Құдайға табынады.
Яһудилер мен христиандар бір кітаптан нұсқау алады.
Христиандар яһудилердің Израиль жеріне деген құқығын құрметтей алады.
Яһудилер мен христиандар бірлесіп Тораның (Бес кітаптың) моральдық қағидаларын қабылдайды.
Нацизм – христиандық құбылыс емес.
Яһудилер мен христиандар арасындағы дау-жанжал, Құдай уәде еткендей, бүкіл әлемді құтқарып алғанға дейін шешілмейді, және ешкімді өзге біреудің сеніміне мәжбүрлеуге болмайды.
Яһудилер мен христиандар арасындағы жаңа қарым-қатынас яһудилердің діни ғұрыптарын әлсіретпейді.
Яһудилер мен христиандар әділеттілік пен бейбітшілік үшін бірлесіп жұмыс істеуі керек.

Яһудилер сын-пікірлері

Яһуди қауымы ішінде Дабру Еметке түрлі қарсылықтар бар. Бірінің пікірінше, ол екі дін арасындағы маңызды теологиялық айырмашылықтарды жеңілдетеді. Сондықтан көптеген консервативті және реформашыл раввиндер оған қол қоймады, бірақ олардың көпшілігі құжаттың көп бөлігімен келіседі. Православ раввиндердің өте азы ғана оған қол қойды; Православ еврей қауымдарының одағының (көбінесе Православ одағы деп аталады) Қоғамдық істер институты былай деп мәлімдеді:

Дінаралық диалогты және келісімді ынталандыру ниетімен келіссе де, көптеген яһудилер Дабру Еметтегі христиан теологиясы соңғы 2000 жылғы антисемитизмнің немесе Холокосттың көп бөлігіне кінәлі емес деген бөліммен келіспейді. Керісінше, көптеген яһудилер христиандық теология мен үйретімдердің көп бөлігі антисемиттік болған деп санайды. Яһудилер христиандар жасаған антисемитизмнің 2000 жылдық тарихына және христиандық теологиялық догмаға тән антииудаизмге назар аударады. Мысалы, Жаңа Өсиеттегі, мысалы, Жохан 8:43–47 (31) аяттарында Исаның сол кездегі кейбір яһудилерге айтқан бөліп-жарушы сөздері:

Православ раввиндерінің мәлімдемесі: "Христиан діні кездейсоқ та, қате де емес"

2015 жылдың 3 желтоқсанында 28 православие раввині Израильдегі еврей-христиан түсіністігі мен ынтымақтастығы орталығы (CJCUC) арқылы мәлімдеме жасады. Олардың арасында дінаралық қозғалыстағы көрнекті тұлғалар Ирвинг Гринберг, Дэвид Розен және Шломо Рискин бар. "Көк Әкеміздің еркін орындауға: яһудилер мен христиандардың серіктестігі" деп аталатын бұрын-соңды болмаған мәлімдемеде, христиандардың яһудилерге қарсы қуғын-сүргінін жоққа шығарған Ватикан құжаты "Nostra Aetate" мақталады. "Католик шіркеуі Құдай мен Израиль арасындағы мәңгілік Одақты мойындағаннан кейін, біз яһудилер христиан дінінің әлемді құтқарудағы құрылтайлы және пайдалы рөлін, оны миссионерлік мақсаттар үшін пайдалану қаупі болмайынша мойындай аламыз", - делінген хабарламада.