Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1989 жылы американдық экипажбен ғарышқа ұшу Магелланды орбитаға шығаруға арналды.
1989 American crewed spaceflight to deploy Magellan
STS-30 – НАСА ғарыш кеңістігіне 29-шы ұшу миссиясы және «Атлантис» ғарыш кеңістігінің төртінші миссиясы. Бұл «Челленджер» апатынан кейінгі төртінші шаттл ұшырылымы және апаттан кейін әйел астронавтты бортына алған алғашқы миссия. Миссия 1989 жылдың 4 мамырында Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылып, төрт күннен кейін, 1989 жылдың 8 мамырында жерге қонды. Миссия барысында «Атлантис» Венераға бағытталған «Магеллан» ғарыш зондын орбитаға шығарды. Миссия ресми түрде STS-30R деп белгіленді, себебі бастапқы STS-30 белгісі 22-ші ғарыш шаттл миссиясы болған STS-61A-ға тиесілі еді. Ол миссияның ресми құжаттарында STS-30 деген атау жиі кездеседі. STS-51L миссиясы STS-33 деп белгіленгендіктен, STS-26-дан STS-33-ға дейінгі белгілермен болашақ ұшулардың құжаттамасындағы деректерді шатастырмау үшін «R» әрпі қосылуы қажет болды.
STS 30 was the 29th NASA Space Shuttle mission and the fourth mission for Space Shuttle Atlantis. It was the fourth shuttle launch since the Challenger disaster and the first shuttle mission since the disaster to have a female astronaut on board. The mission launched from Kennedy Space Center, Florida, on May 4, 1989, and landed four days later on May 8, 1989. During the mission, Atlantis deployed the Venus bound Magellan probe into orbit. The mission was officially designated STS 30R as the original STS 30 designator belonged to STS 61 A, the 22nd Space Shuttle mission. Official documentation for that mission contained the designator STS 30 throughout. As STS 51 L was designated STS 33, future flights with the STS 26 through STS 33 designators would require the R in their documentation to avoid conflicts in tracking data from one mission to another.
Экипаждың отыру орындары
Орын Launch Landing Орын 1–4 Ұшу палубасында. Орын 5–7 Ортаңғы палубада. S1 Уокер Уокер S2 Грейб Грейб S3 Ли Клив S4 Тагард Тагард S5 Клив Ли
Seat Launch Landing Seats 1–4 are on the Flight Deck. Seats 5–7 are on the Middeck. S1 Walker Walker S2 Grabe Grabe S3 Lee Cleave S4 Thagard Thagard S5 Cleave Lee
Шаттл өңдеуі
Атлантис STS-27 аяқталып, Кеннеди ғарыш орталығына оралғаннан кейін үш айды Орбиталық өңдеу құрылысында (OPF 2) өткізді. Осы кезеңде техниктер Атлантистің бұрынғы ұшу кезінде зақымданған Термиялық қорғау жүйесінің (ТҚЖ) барлық плиткаларын алып тастап, жаңаларымен ауыстырумен айналысты. Сонымен қатар, олар шаттлды егжей-тегжейлі тексеріп, Атлантисті STS-30R ұшуына дайындады. 1989 жылдың 11 наурызында шаттл Көлік құрастыру ғимаратына (VAB) жеткізіліп, ЭТ-29 және күшейткіштер жиынтығымен (SRB) біріктірілді. 1989 жылдың 22 наурызында «Атлантис» 39B ұшыру алаңына шығарылды. Басты жүк – Магеллан ғарыш кемесі және оның ілесіп келген Инерциялық жоғарғы сатысы (IUS) сол күні сәтті орбитаға шығарылды. Магеллан – 11 жылдан кейінгі алғашқы американдық планеталық миссия. Ұшыру бастапқыда 1989 жылдың 28 сәуіріне жоспарланған, бұл Жер мен Венераның дұрыс орналасқан 31 күндік ұшыру кезеңінің бірінші күні болтын. Алайда, Space Shuttle Main Engine (SSME) №1-дегі сұйық сутегін айналдыру сорғысының мәселесі және орбиталық аппарат пен сыртқы бак (ЭТ) арасындағы сұйық сутегі айналдыру желісіндегі будың шығуы салдарынан ұшыру 31 секунд қалғанда тоқтатылды. Шаттл экипажы қосалқы жиынтықтың бір бөлігі болған компьютерді резервтік нұсқасымен ауыстырды. Бұл орбитада компьютер ауыстырылған алғашқы жағдай еді. Дегенмен, STS-30 экипажы бірнеше ұсақ қиындықтарға тап болды. Жердегі нысандарды суретке түсіруге арналған Хассельблад камерасы, экипаж ғарышқа шыққан үшінші күні жалюзи істен шыққаннан кейін миссияның қалған бөлігіне сақталып қойылды. Текст және графика жүйесі (TAGS), Миссияны басқару орталығынан орбиталық аппаратқа суреттер мен графика жіберуге арналған құрылғы, қағаз бітелуіне байланысты ұшудың 2-ші күнінде өшірілуге тура келді. Командир Уокер мен пилот Грейб жүрек-қан тамыр жүйесіне микрогравитацияның әсерін анықтау үшін орталық веноздық қысымды өлшеуге арналған құрылғымен проблемаларға тап болды. Ғарыштағы толық екінші күні кемедегі су тарату жүйесі істен шығып, экипажға тамақ дайындауда қиындықтар тудырды. «Атлантис» 1989 жылдың 8 мамырында EDT уақытымен сағат 15:43:27-де Калифорния штатындағы Эдвардс әуе күштері базасының 22-ші ұшу-қону жолағына қонды. Қонуға бірнеше минут қалғанда, жоғары қарсы желдің салдарынан ұшу-қону жолағы 17-ден 22-ге ауыстырылды. Миссияның жалпы ұзақтығы 4 күн, 0 сағат, 56 минут және 28 секундты құрады.
Atlantis spent three months in the Orbiter Processing Facility (OPF 2) after returning to the Kennedy Space Center at the end of STS 27. During this period technicians got to work removing and replacing all of the damaged Thermal Protection System (TPS) tiles that Atlantis sustained during her prior flight. They also took detailed inspections of the shuttle while simultaneously preparing Atlantis for STS 30R. The shuttle was rolled over to the Vehicle Assembly Building and mated with ET 29 and an SRB set on March 11, 1989. Eleven days later on March 22, 1989, Atlantis was rolled out to launch pad 39B. The primary payload, the Magellan spacecraft with its attached Inertial Upper Stage (IUS), was successfully deployed later that day. Magellan was the first American planetary mission in 11 years. The launch was originally scheduled for April 28, 1989, the first day of a 31 day launch period when Earth and Venus were properly aligned. However, the liftoff was scrubbed at T 31 seconds because of a problem with the liquid hydrogen recirculation pump on Space Shuttle Main Engine (SSME) No. 1, and a vapor leak in the liquid hydrogen recirculation line between the orbiter and external tank (ET). The shuttle crew replaced the computer, part of a redundant set, with a backup one. It was the first time a computer had been replaced while in orbit. However, the STS 30 crew experienced several minor annoyances. A Hasselblad camera used to photograph sites on Earth had to be stowed for the remainder of the mission after a shutter stuck during the crew's third day in space. The Text and Graphics Systems (TAGS), a device to send images and graphics to the orbiter from Mission Control Center, had to be turned off on Flight Day 2 because of a paper jam. Commander Walker and Pilot Grabe had problems with a device used to take measurements of central venous pressure to determine the effects of microgravity on the cardiovascular system. On the second full day in space, the water dispensing system in the galley malfunctioned, causing some difficulties for the crew in preparing meals. Atlantis touched down at Runway 22, Edwards Air Force Base, California, on May 8, 1989, at 15:43:27 EDT. Minutes before landing, the runway had to be switched from 17 to 22 due to high crosswinds. The mission lasted a total of 4days, 0hours, 56minutes, and 28seconds.