Кіріспе

Бого үнді қорғанысы – шахмат ашылысы, келесі жүргізілімдермен сипатталатын: 1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nf3 Bb4+

1. d4 Nf6 2. c4 e6 позициясы жиі кездеседі. Ақ түстілердің дәстүрлі жүргізілімі – 3. Nc3, 4. e4 арқылы үлкен пішкін орталық құруға тырысу. Дегенмен, 3. Nf3 көбінесе Нимзо үнді қорғанысынан (3. Nc3 Bb4-тен кейін туындайтын) қашу мақсатымен жасалады. 3. Nf3-тен кейін қара әдетте 3...b6 (Каралева үнді қорғанысы) немесе 3...d5 (Каралева гамбитіне өту) тартады, бірақ оның орнына 3...Bb4+ жүргізілімін таңдап, Бого үнді қорғанысын да ойнай алады. Деректер базасы Бого үндісінің, Каралева үндісінен шамамен екі есе сирек ойналатынын көрсетеді. Бого үнді қорғанысы 1. d4 e6 2. c4 Bb4+ жүргізілімдер тізбегі арқылы да пайда болуы мүмкін, бұл Керес қорғанысы деп аталады. Шахмат ашылыстары энциклопедиясы (ЭКО) бойынша Бого үндісі E11 кодымен жіктеледі.

Тарих

Бого үнді қорғанысы орыс туған неміс шебері Ефим Боголюбовтың есімімен аталады, ол осы ашылуды бастаған және 1920 жылдары оны жиі ойнаған деп саналады. Кейін Бого үнді қорғанысын қолданған белгілі ойыншылардың ішінде Арон Нимцович, Пол Керес, Тигран Петросян, Бент Ларсен, Василий Смыслов, Виктор Корчной, Ульф Андерссон, Майкл Адамс және Никита Витюгов болды.

Вариациялар

Ақ түстің шахматшының шабуылына жауап беру үшін үш мүмкіндігі бар. 4. Nc3 – Нимзо үндісінің Каспаров вариациясына өту, демек, негізгі тәуелсіз вариациялар 4. Bd2 және 4. Nbd2 болып табылады.

4.Bd2

4. Bd2 – ең көп таралған қозғалыс; b4-тегі піл қазір қауіп астында және қара осы қауіпке қалай жауап беру керектігін шешуі керек. 4...Qe7 қазір ең жиі таңдалатын нұсқа. 5. g3 Nc6 соңынан негізгі партия 6. Nc3 Bxc3 7. Bxc3 Ne4 8. Rc1 0-0 9. Bg2 d6 10. d5 Nd8 11. dxe6 Nxe6 және позиция тең болады (схеманы қараңыз). Балама нұсқа – 6. Bg2 Bxd2+ 7. Nbxd2 d6 8. 0-0 a5 9. e4 e5 10. d5 Nb8 11. Ne1 0-0 12. Nd3 Na6 және позиция қайтадан тең. Дэвид Бронштейн 4...a5 ұсынысын сынап көрді, бұл патшайым қанатында кеңістікке ие болуға мүмкіндік берді, бірақ құрылымдық кемшіліктерге әкелді. Ең оңайы – 4...Bxd2+ арқылы пілді айырбастау; бұл нұсқа аса танымал емес, бірақ шведтік гроссмейстер Ульф Андерссон оны жиі, көбінесе теңдікке жеткізу үшін қолданды. Заманауи нұсқа – 4...c5, 5. Bxb4 cxb4 соңынан қараның пілдері екі еселенеді, ал пешка ортадан алыстатылады, бірақ b4 пешкасы аққа да қиындық тудыруы мүмкін, өйткені ол c3 шаршысын аттан алыстатады. Шындығында, ақтың басты мүмкіндіктерінің бірі – 6. a3, осы пешканы бірден айырбастау. Пілді кері қайтару 4...Be7 арқылы да мүмкін; қара темпты жоғалтудан пайда көреді, өйткені ақтың қара шаршы пілі d2-де дұрыс емес. Бұл партия біршама пассивті, бірақ тұрақты.

4.Nbd2

4. Nbd2 – мықты атты бишопқа айырбастауға немесе қара бишопты шегінуге мәжбүрлеуге бағытталған баламалы мүмкіндік. Бұл жүрудің кемшілігі – ат бишоптың жолын кесетін алаңға орналасады, ал d2 – c3 алаңына қарағанда нашаррақ. Гамбит туралы нұсқауда бұл позиция "әуесқойлық" деп сипатталған. Қаралардың ең көп кездесетін жауаптары – 4...b6, 4...0-0 және 4...d5.

Монтичелли тұзағы

Бұл бастама кейде Монтичелли тұзағын тудыруы мүмкін.