Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштері офицері
United States Navy officer
Роберт Филд Стоктон (20 тамыз 1795 – 7 қазан 1866) – Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштері коммодоры, мексика-американ соғысы кезінде Калифорнияны басып алуда көзге түскен. Ол теңіз саласындағы жаңашыл және бумен және пропеллермен жүретін кемелерді жақтаған ерте жақтаушылардың бірі болды. Стоктон белгілі саяси отбасынан шыққан және Нью-Джерси штатынан АҚШ сенаторы болып қызмет еткен.
Robert Field Stockton (August 20, 1795 – October 7, 1866) was a United States Navy commodore, notable in the capture of California during the Mexican–American War. He was a naval innovator and an early advocate for a propeller driven, steam powered navy. Stockton was from a notable political family and also served as a U. S. senator from New Jersey.
Өмірбаян
Роберт Ф. Стоктон Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Стоктон көшесіндегі Морвенде саяси отбасында дүниеге келді; оның әкесі Ричард Стоктон – АҚШ сенаторы және өкілі, ал атасы, судья Ричард Стоктон – Нью-Джерси штатының бас прокуроры және Тәуелсіздік декларациясына қол қойған. Роберт Ф. Стоктон ағылшын тегінен шыққан, оның отбасы қазіргі Америка Құрама Штаттарында отарлық дәуірдің басынан бері тұрған. 1823 жылдың 4 наурызында ол Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында Гарриет Мария Поттерге үйленді. Осы некеден он бала дүниеге келді.
Robert F. Stockton was born at Morven, Stockton Street, Princeton, New Jersey, into a political family; his father Richard Stockton was a U. S. senator and representative, and his grandfather, Judge Richard Stockton was attorney general for New Jersey and a signer of the Declaration of Independence. Robert F. Stockton was of English descent, and his family had been in what is now the United States since the early colonial period. On March 4, 1823, he married Harriet Maria Potter in Charleston, South Carolina. Ten children were born to this marriage.
Ертедегі әскери-теңіз қызметі
Стоктон 1811 жылғы қыркүйек айында, 16 жасқа толғаннан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің мичманы болып тағайындалды және 1812 жылғы соғыс кезінде теңізде және құрлықта қызмет етті. Сол соғыстан кейін лейтенант Стоктон Жерорта теңізінде, Кариб теңізінде және Батыс Африка жағалауындағы кемелерде қызмет етті. Ол құл саудасына қарсы күрескен және бірнеше құл кемесін ұстаған алғашқы теңіз офицері болды. 1821 жылғы желтоқсанда U.S.S. Alligator кемесімен Африканың желді жағалауындағы сапарында лейтенант Стоктон, Америка отарлау қоғамының докторы Эли Айерспен бірге Либерия мемлекетінің құрылуына әкелген келісімге келді. Бір деректе ол "Патша Питердің басына тапаншаны бағыштап, оны өзінің территориясының бір бөлігін сатуға көндірген" делінген. Бірақ, бұл мәжбүрлеу туралы әңгіме Смитсонов журналы тарапынан жасалма үгіт ретінде қатаң сыналып, себебі түпнұсқа келісімшарт, жазбалар мен сол кездегі баспасөз материалдары табылды. Олар Либерияның құрылуы туралы былай дейді: "Екі адам [Айерс және Стоктон] төрт күн бойы жергілікті басшылармен келіссөздер жүргізіп, шамамен 140 акр жерді сатып алуға келісім жасады. Сатып алу құны бүгінгі ақшамен шамамен 7000 долларға бағаланатын сауда тауарларымен төленді. Екі тарап та мәңгілік бейбітшілік пен достыққа уәде берді. Айерс келісімді бір қағаздың екі жағына да мұқият жазып, Стоктонмен және Питер, Джордж, Зода, Ұзын Питер, Губернатор және Джимми деп танысқан алты жергілікті басшымен бірге қол қойды. Олар келісімшартта "патшалар" деп аталды, бірақ олар еуропалық монархтар емес еді. Америка газеттері сатып алу туралы есептер мен келісімшарттың көшірмелерін жариялады". Он төрт жыл өткен соң, 1835 жылы Америка отарлау қоғамының қамқорлығымен АҚШ-қа әкелінген келісімшарттың құпия түрде жоғалып кеткені анықталды. "Содан бері өткен ондаған жылдар бойы [түпнұсқа құжаттың] жоғалуы келісімшарттың мүлдем болмаған деген аңызға себеп болды – американдықтар жерді күшпен немесе алаяқтықпен басып алды. Бірақ, Айерстің 1821 жылғы Кап-Месурадоға (қазіргі Либерия) сапары туралы егжей-тегжейлі күнделігі мен келісімнің мәтіні газеттерде жарияланғандықтан, сол желтоқсан айында болған оқиғаның көп бөлігін білеміз. Бірақ түпнұсқа құжаттың жоқтығы тарихи жазбаларда үлкен олқылықты қалдырды. Бұл аңыз 2021 жылдың тамызында Чикаго тарих мұражайында, Жордж Вашингтонның жүйесінде Жоғарғы сот судьясы Бушрод Вашингтонның кеңсе қызметкері Элиас Колдуэллтің жеке қағаздарының арасынан табылған келісімшартпен жоққа шығарылды. Келісімшарт американдық отарлау қоғамының негізін қалаушысының қағаздарының арасында болды және "көзден тыс – ойдан тыс" болғандықтан ұмытылған еді."
Stockton was appointed a midshipman in the U. S. Navy in September 1811, shortly after his 16th birthday, and served at sea and ashore during the War of 1812. After that conflict, Lieutenant Stockton was assigned to ships operating in the Mediterranean, in the Caribbean and off the coast of West Africa. He was the first naval officer to act against the slave trade and captured several slave ships. In December 1821, while commanding the U. S. S. Alligator along the African Windward Coast, Lt. Stockton, along with Dr. Eli Ayers of the American Colonization Society, negotiated a treaty that led to the founding of the state of Liberia. One source said that he "leveled a pistol at King Peter's head and thereby convinced the latter to sell some of his territory". Though this story of coercion is now being severely challenged by Smithsonian Magazine as being fraudulent propaganda, because the original contract, records, and contemporary press articles have been found. These show that Liberia was founded when "the two men [Ayers & Stockton] spent four days ashore negotiating a contract with local leaders to purchase a narrow tract of land that scholars estimate covered about 140 acres. Payment would come in the form of trade goods together worth roughly $7,000 in today's money. Both parties also pledged to live in peace and friendship for ever. Ayers recorded the deal in careful script on the front and back of a single sheet of paper. He signed it along with Stockton and six local leaders, who referred to themselves as Peter, George, Zoda, Long Peter, Governor, and Jimmy. They were called "kings" in the contract, although they were not monarchs in the European sense American Newspapers published accounts of the purchase and transcripts of the contract ". Fourteen years later, in 1835 the Contract, which had been brought to the U. S. under safekeeping of the American Colonization Society, mysteriously went missing. " Over the ensuing decades that loss [of the original document] contributed to the myth that the contract had never existed at all that the Americans had simply seized the land by force or fraud Because Ayers kept a detailed journal of the 1821 journey to Cape Mesurado [now Liberia], and newspapers printed the text of the agreement, we now know much of what happened that December. But the absence of the original document left an enormous hole in the historical record. That myth was exploded by the August 2021 re discovery of that Contract at the Chicago History Museum, among the donated papers of Elias Caldwell, clerk for the Supreme Court during the tenure of George Washington's nephew Justice Bushrod Washington, who was a co founder of the American Colonization Society. The Contract was among the co founder's papers and, while "out of sight/out of mind", it was forgotten.
Бизнес мәселелері
1820-жылдардың соңында және 1830-жылдары Стоктон көбінесе назарын Нью-Джерсидегі кәсіби істеріне жұмсады. Бұған қоса, Стоктон Вирджиния штатының Гучленд және Флуванна округтеріндегі Tellurium алтын кенішіне иелік етіп, оны басқарды. Ол оны 1832 жылы табылғаннан кейін 1848 жылы сатып алған. Осы кезеңде оның ұлы Джон П. Стоктон дүниеге келді. Кейін ол әкесінің қадамын басып, саясатқа қатысып, Нью-Джерси штатының сенаторы болып сайланды. 1835 жылы Стоктон Нью-Джерси штатының Монмут округінде "Sea Girt" деп аталатын мүлікті сатып алды. Бұл мүлікті 1875 жылы жерді дамытумен айналысатын бір топ сатып алды, ал Стоктонның есімі аталғандықтан 1918 жылы болыс құрылғанда Sea Girt, New Jersey деген ат таңдалды.
During the later 1820s and into the 1830s, Stockton primarily devoted his attention to business affairs in New Jersey. In addition, Stockton owned and operated the Tellurium gold mine in Goochland and Fluvanna counties in Virginia. He had purchased it in 1848, after its discovery in 1832. His son John P. Stockton was born during this period. He later followed his father into politics and was elected as a U. S. senator representing New Jersey. In 1835, Stockton purchased a property in Monmouth County, New Jersey, called "Sea Girt". The property was purchased in 1875 by a group of land developers, with the name of Stockton's estate ultimately leading to the choice of the name Sea Girt, New Jersey, when the borough was established in 1918.
Әскери-теңіз қызметінде қайтадан белсенді қызметте
1838 жылы Стоктон капитандық шенінде әскери-теңіз қызметін қайта бастады. Ол Еуропа аймағында қызмет етті, бірақ 1840 жылы саяси жұмыстармен айналысу үшін демалысқа шықты. 1841 жылы президент Джон Тайлер оған АҚШ Әскери-теңіз министрі лауазымын ұсынды, бірақ ол одан бас тартты. Алайда, ол өте ауыр артиллериясы бар, жаңа бу кемесін салуға қолдау табу үшін табысты жұмыс істеді. Осы кеме «Принстон» деп аталды және Әскери-теңіз күштерінің алғашқы бұрандалы бу кемесі болды. Кемені Джон Эриксон жобалады. Стоктон 1843 жылы кеме құрылысы аяқталғаннан кейін оған командирлік етті. Кемеде «Тыныштық жасаушы» және «Орегон» деп аталған екі ұзын, 225 фунттық, құйма темірден жасалған зеңбіректер орналастырылды. Капитан Стоктонның саяси ықпалының арқасында, ол 1844 жылғы ақпанда кемеде болған «Тыныштық жасаушы» зеңбірегінің жарылысынан туындаған жауапкершіліктен босатылды. Жарылыс салдарынан екі министр және басқа да бірнеше адам қаза тапты. Жарылыс оқиғасында ешқандай кінәсі жоқ деп танылған Стоктон президент Джеймс К. Полк тарапынан Техасқа жіберілді. Стоктон Полктің Техасты аннексиялау туралы ұсынысын алып, «Принстон» кемесімен Галвестонға жетті. Техаста болған кезде Стоктон Мексикамен соғыс жақындап келе жатқанын байқады және Вашингтонға оралғаннан кейін бұл туралы Полкке тікелей хабарлады. Мексика соғысы кезінде Мексика шығанағында «Принстоннан» артық пайдалы кеме болған жоқ. Әскери-теңіз департаментінің мәліметтеріне сәйкес, ол бүкіл шығанақтағы эскадрильяның қалған бөлігінен гөрі көп жұмыс істеді.
In 1838, Stockton resumed active naval service as a captain. He served in the European area, but took leave in 1840 to undertake political work. Offered the post of U. S. Secretary of the Navy by President John Tyler in 1841, he declined the offer, but worked successfully to gain support for the construction of an advanced steam warship with a battery of very heavy guns. This ship became Princeton, the Navy's first screw propelled steamer. The ship was designed by John Ericsson. Stockton commanded her when she was completed in 1843. The ship was armed with two long 225 pounder wrought iron guns, called the "Peacemaker" and the "Oregon". Although he was the deviser of the defective gun, Captain Stockton's political influence allowed him to be absolved of all responsibility for the February 1844 explosion of the gun, the Peacemaker, on board the ship. The explosion killed two cabinet secretaries and several others. Cleared by the court of any wrongdoing in the explosion incident, Stockton was sent by President James K. Polk to Texas. Stockton carried with him Polk's offer to annex Texas, sailing on the Princeton and arriving in Galveston. Stockton's observations while in Texas made him aware of the looming war with Mexico, a fact he communicated directly to Polk once he arrived back in Washington. No vessel during the Mexican war was more useful than the Princeton in the Gulf of Mexico. The records of the Navy Department showed she performed more service than all the rest of the Gulf squadron put together.
Саяси істер
Стоктон 1850 жылы мамыр айында Әскери-теңіз күштерінен кетіп, бизнес және саяси қызметке қайта оралды. 1851 жылы ол Нью-Джерси штатынан АҚШ Сенатына демократ ретінде сайланды, онда Әскери-теңіз күштерінде жаза ретінде қолданылатын сауатсыздықтан бас тарту туралы заң жобасын ұсынды. 1853 жылдың 10 қаңтарында ол Делавэр және Раритан канал компаниясының президенті лауазымына тағайындалды, ол 1866 жылға дейін осы қызметте болды. Ол 1861 жылы өткен сәтсіз Бебітшілік конференциясына делегат болды, ол штаттардың бөліну дағдарысын шешуге тырысты; бірақ оның орнына сол жылы Америка Азамат соғысы басталды. 1863 жылы Конфедерация армиясы Пенсильванияға басып кірген кезде ол Нью-Джерси жасағына қолбасшы болып тағайындалды. Стоктон 1866 жылдың қазанында Нью-Джерси штатының Принстон қаласында қайтыс болды және Принстон зиратында жерленді.
Stockton resigned from the Navy in May 1850 and returned to business and political pursuits. In 1851, he was elected as a Democrat from New Jersey to the United States Senate, where he sponsored a bill to abolish flogging as a Navy punishment. He resigned on January 10, 1853, to serve as president of the Delaware and Raritan Canal Company, a position he held until 1866. He was a delegate to the unsuccessful Peace Conference of 1861 that attempted to settle the secession crisis; instead the American Civil War began later that year. In 1863, he was appointed to command the New Jersey militia when the Confederate Army invaded Pennsylvania. Stockton died at Princeton, New Jersey, in October 1866, and is buried in the Princeton Cemetery.
Мұра
Оның құрметіне төрт АҚШ Әскери-теңіз кемесіне Стоктон деген ат қойылған. Калифорния штатындағы Стоктон және Миссури штатындағы Стоктон қалалары, сондай-ақ Нью-Джерси штатындағы Стоктон ауданы, Сан-Францискодағы Стоктон көшесі және Калифорния штатындағы Сан-Диего қаласындағы Форт-Стоктон оның құрметіне аталған. Форт-Стоктон қазір қираған, бірақ Мексика-Америка соғысы кезінде басылып алынған. Калифорния штатындағы Марипоса округіндегі Стоктон арнасы, ол Калифорния алтын асыру кезінде оның меншігінде болған кеніне байланысты оның есімімен аталған. Либерияда Стоктон арнасы, Месурадо және Сент-Пол өзендерін байланыстыратын тасқын арнасы, Бушрод аралын Монровиядағы материктен бөліп тұрады және оның құрметіне аталған. Бұрын Сан-Францискодағы Клей және Пасифик көшелері арасындағы Комодор Стоктон бастауыш мектебі оның есімімен аталып келген. Сан-Хоседегі Стоктон көшесі оның және Garden Alameda San Jose ауданының құрметіне аталған. Сакраментода Стоктон бульвары – Сакраменто мен Стоктонды байланыстырған тарихи магистраль, қазір оның орнын 99 тас жолы және 5 мемлекеттік автокөлік магистралі басты. Форт-Стоктон – Калифорния тарихи ескерткіші, № 54.
Four U. S. Navy ships have been named Stockton in his honor. The cities of Stockton, California and Stockton, Missouri are named in his honor, as is the borough of Stockton, New Jersey, Stockton Street in San Francisco, and Fort Stockton, San Diego, California, which is now a ruin, but was occupied during the Mexican–American War. In Mariposa County, California Stockton Creek is named after him due to a mine he owned in the California Gold Rush. In Liberia, Stockton Creek, a tidal channel that connects the Mesurado River and the Saint Paul River, and that separates Bushrod Island from the mainland in Monrovia, is also named for him. Formerly Commodore Stockton Elementary School in San Francisco between Clay and Pacific Streets was named after him. Stockton Street in San Jose was named after him and his Garden Alameda San Jose neighborhood. In Sacramento, Stockton Boulevard is the historic thoroughfare linking Sacramento and Stockton, now superseded by Highway 99 and Interstate 5. Fort Stockton California Historical Landmark No. 54.