Кіріспе

Канадалық шахматшы Дэниел Абрахам (Абе) Янофский (25 наурыз 1925 жыл - 5 наурыз 2000 жыл) – канадалық шахматшы, шахмат төрешісі, жазушы, заңгер және саясаткер. Сегіз рет Канаданың шахмат чемпионы атанған Янофский Канаданың тұңғыш гроссмейстері және Ұлыбритания Достастығының алғашқы гроссмейстері болды.

Ерте өмір

Янофский Польшаның Броди қаласында (қазіргі Батыс Украинада) еврей отбасында туды. Ол сегіз айлық шала болғанда Канадаға көшіп, отбасымен Виннипег қаласына қоныстанды.

Алғашқы табыстары

Ол сегіз жасында шахмат ойнауды үйренді. Янофский 1937 жылы 12 жасында алғашқы Манитоба провинциялық чемпионатында жеңіске жетті, сондай-ақ сол жылы Торонтода өткен Канаданың жабық шахмат чемпионатында тұңғыш рет қатысты. 1939 жылы, бар болғаны 14 жасында, ол Буэнос-Айрес Олимпиадасында Канада құрамасы үшін өнер көрсетті. Янофский турнирдің сенсациясына айналып, екінші тақтада ең жоғары нәтиже көрсетті. Ол 1941 жылы 16 жасында туған жері Виннипегте алғашқы Канада шахмат чемпионатында жеңімпаз атанды. 1942 жылы Вентор-Ситиде 6,5/9 есебімен жеңіске жетті және 1942 жылы Далласта өткен АҚШ Ашық чемпионатында Герман Штайнермен 1-2 орындарды бөлісті (16/17).

Бірінші Комонвеллдің бас бапкері

1946 жылы 21 жасында Янофский Гронингендегі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы ірі халықаралық турнирге қатысып, онда Кеңес Одағының чемпионы және турнир жеңімпазы Михаил Ботвинникке қарсы жеңіс одіп, «үздік ойын» жүлдесін жеңіп алды. Келесі екі жылда ол бірнеше еуропалық турнирлерде ойнады, олардың арасында 1946 жылы Барселонада Мигель Найдорфтан кейін екінші орын алғаны ең жақсы нәтижесі болды. Янофский 1948 жылы Салтсёбаденде және 1962 жылы Стокгольмде өткен Интерзональ турнирлерінде Канаданы өкілдік етті. Ол 1953 жылы Ұлыбритания чемпионатында жеңіске жетті. 1957 жылы Далласта Янофский алғашқы гроссмейстер нормасын орындады, Самуэль Решевский, Фридрик Олафссон және Ларри Эвансқа қарсы жеңіс одіп, осы норманы сақтап қалды. 1964 жылы Тель-Авив Олимпиадасындағы өнері оған екінші гроссмейстер нормасын әкелді және ол осы титулға ие болды, соның арқасында Британ Доминионының алғашқы гроссмейстері атанды.

Канада чемпионы

Янофский 1941 жылы жеңімпаз атанды және 1943, 1945, 1947, 1953, 1959, 1963 және 1965 жылдары Канада чемпионы атағын сақтап қалды; оның сегіз титулы – Канада рекорды (Морис Фокспен тең).

Олимпиадалар

Янофский Канада атынан он бір Олимпиадада өнер көрсетті: (Бюэнос-Айрес 1939, 2-ші тақта, {13.5/16}, Амстердам 1954, 1-ші тақта, {9/17}, Мюнхен 1958, 1-ші тақта, {5.5/11}, Тель-Авив 1964, 1-ші тақта, {10/16}, Гавана 1966, 1-ші тақта, {3.5/5}, Лугано 1968, 1-ші тақта, {6/14}, Зиген 1970, 1-ші тақта, {7/14}, Скопье 1972, 2-ші тақта, {6/13}, Ницца 1974, 3-ші тақта, {7/14}, Хайфа 1976, 3-ші тақта, {3.5/10} және Ла-Валлетта 1980, 3-ші тақта, {6/11}). Олимпиадалардағы жалпы нәтижесі: +50 =54 -37, бұл 54,6 пайызды құрайды. Оның Олимпиададағы қатысу рекордын канадалықтардың арасында тек Халықаралық шебер Лоуренс Дэй (13) ғана арттырып өтті. Оның ойнаған 141 партиясы ерлер арасындағы Канада рекорды болып табылады, ал Нава Старрдан (147) кейін екінші орында тұрады.

Турнирдегі басқа да табыстары

Бұдан әрі турнирлік жеңістерінің ішінде Арбон 1946 (Карел Опоценский мен Людек Пачманмен тең орын), Рейкьявик 1947, Гастингс 1952-53 (Гарри Голомбек, Джонатан Пенроуз және Антонио Мединамен тең орын) және 1979 жылғы Канаданың ашық шахмат чемпионаты (Эдмонтон) болды. Янофский 1951-52 жылдары Гастингсте Светозар Глигоричтен кейін екінші орын алды, ал 1968 жылы Нетанияда Бобби Фишерден кейін екінші орынға ие болды.

Кейінгі жылдар

Виннипег шахмат өрісінің маңызды тұлғасы Янофский 1967 жылы Канаданың жүз жылдығын мерекелеу үшін Виннипегте Канаданың алғашқы халықаралық гроссмейстерлер турнирін ұйымдастырды. Ол турнирде өзі де қатысты және Ласло Сабоға қарсы жеңісі үшін «үздік ойын» жүлдесін алды; турнирді Бент Ларсен мен Клаус Дарга бірлесіп жеңді. 1974 жылы Янофский Уолтер Браун жеңіске жеткен Пан Америка шахмат чемпионатын Виннипегке әкелді. Янофский 1977 жылы FIDE халықаралық төреші атағын алды. Ол 1986 жылы 61 жасында туған жері Виннипегте Канада чемпионатында соңғы рет ойнады және 9.5/15 көрсеткішімен 3-4 орындарды бөлісіп, тағы бір интерзоналық турнирге қатысу құқығын алды, бірақ оны жас ойыншы Денис Алланға берді. Янофский 1996 жылы 1946 жылғы турнирдің жеті тірі қалған ойыншысының қатысуымен өткен 50 жылдық мерекелік турнирге Гронингенге оралды; бұрынғы әлем чемпионы Василий Смыслов жеңіске жетті.

Шахмат стилі

Голомбектің шахмат энциклопедиясына сәйкес, Янофский француз қорғанысы мен Рю Лопес туралы білімімен танымал болды, бірақ оның ең басты қабілеті – ойын соңындағы шеберлігі еді. Янофскийге бірнеше рет қарсы ойнаған Сэмюэл Решевский оның қиын қарсылас екенін айтты. "Оның стилі қорғанысқа басым, бірақ өте нақты", - деп жазды ол. "Тіпті ең кішкентай мүмкіндік болса, ол ең мықтыларын жеңе алады".

Білім және заңгерлік мансап

1946-1947 жылдарды қоспағанда, Яновский шахматпен толық көшпеді. 1941 жылы Манитоба университетіне түсіп, 1944 жылы ғылым бакалавры дәрежесін алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1944–46) Канада Корольдік теңіз күштерінде қызмет етті. Яновский 1951 жылы Манитоба университетінің құқықтану бакалавры дәрежесін аяқтады. Ол бірнеше стипендия жеңіп алды, бұл оған Оксфорд университетінде құқық білімін тереңдетуге мүмкіндік берді (1951–53). Бітірген соң, ол шахмат шебері болған ағасы Гарримен бірге Виннипегте заңгерлік тәжірибе жүргізді. Яновский Канада Жоғарғы Сотында бірнеше іс бойынша адвокаттық қызмет атқарды.

Саясат

Янофский 1969 жылдан 1971 жылға дейін Уиннипег қаласының Батыс Кильдонан қалашығының әкімі, содан кейін мэрі болды, ал 1971 жылдан 1986 жылға дейін Уиннипег қалалық кеңесінде жұмыс істеп, қаржы комитетінің төрағасы болды. 1959 жылы Манитоба заң шығару жиналысына Либералды прогрессивті партиясынан кандидат ретінде түсті. Сент-Джонс сайлау округінде Кооперативтік Комонвелл федерациясының өкілі Дэвид Орликоудан кейін үшінші орын алды. Янофский қаланың солтүстік жағындағы Seven Oaks General Hospital және Wellness Institute ауруханаларының салынуына зор үлес қосты.

Құрметтер

1972 жылы Яновский Канада орденінің офицері атанды. 1980 жылы ол Корольдік кеңесшісі болып тағайындалды. 2000 жылы ол Канада шахмат даңқы залының алғашқы мүшесі ретінде қабылданып, енгізілді. 2000 жылы Яновскийдің қайтысынан кейін, оның Канада шахматына қосқан үлесін құрметтеу мақсатында Виннипегте жыл сайын мемориалдық турнир өткізіліп келеді. Яновский Хилдаға (Гутник есімді) үйленген; олардың төрт баласы болды.

Белгілі шахмат ойындары

Даниэль Янофский мен Альберто Исмодес, Буэнос-Айрес Олимпиадасы 1939, француз, классикалық (C11), 1 0 14 жастағы ойыншы перулік шеберге қарсы мүше құрбандығын жасады, бұл ойын әлем чемпионы Александр Алекхиннен мақтау алды. Даниэль Янофский мен Михаил Ботвинник, Гронинген 1946, Руй Лопес, Жабық, Чигорин (C99), 1 0 Бұл классикалық ойында жас канадалық совет чемпионы мен Гронинген турнирінің жеңімпазын таң қалдырды. Вьячеслав Рагозин - Даниэль Янофский, Сальцжобаден Интерзоналы 1948, француз, классикалық (C13), 0 1 Янофский кеңес гроссмейстерінің қауіпті шабуыл мүмкіндіктерін тоқтату үшін тыныш түрде ханышасын құрбан етеді. Самуил Решевский Дэниел Янофскийге қарсы, Тель-Авив Олимпиадасы 1964, Грунфельд (D93), 0 1 Янофский ақтардың слонын тұтқындау үшін бір фигурасын құрбан етеді және оның пішке құрылымын қиратады, нәтижесінде стратегиялық шедевр туады. Ласло Сабо - Даниэль Янофский, Виннипег 1967, Корольдік үнді (E70), 0 1 Тематикалық қара шаршы Корольдік үнді ойыны, ол шеберлік сыйлығын жеңіп алды.