Кіріспе

Оңтүстік Африка Ұлттық қорғаныс күштерінің бөлімшесі

Оңтүстік Африка армиясы – Оңтүстік Африканың негізгі құрлықтағы соғыс күштері, Оңтүстік Африка Ұлттық қорғаныс күштерінің (SANDF) құрамындағы Оңтүстік Африка әуе күштері, Оңтүстік Африка әскери-теңіз флоты және Оңтүстік Африка әскери-санитариялық қызметімен бірге. Армияға Армия басшысы басшылық етеді, ол SANDF басшысына бағынады. 1912 жылы Оңтүстік Африка одағында Одақтың қорғаныс күштері ретінде құрылды, бұл Оңтүстік Африканың бірігуінен кейін оның отарлық күштерінің бірігуі нәтижесінде болды. Армия боер командосы (милиция) күштерінің шекаралық соғыс дәстүрінде дамыды, бұл африкандардың үлкен тұрақты армияларға деген тарихи сенімсіздігімен нығайтылды. Ұлттық партия билікке келгеннен кейін Армияның Ұлттар Достастығымен (Commonwealth) байланысы үзілді. Оңтүстік Африка армиясы апартеидтің аяқталуымен және оған дейінгі дүрбелеңдермен түбірінен өзгерді, Оңтүстік Африка қорғаныс күштері SANDF болып қайта құрылды. Бұл процесс армиядағы шендік және жас құрамының тепе-теңдігінің нашарлауына әкелді, бірақ жағдай жақсарып, қалыпқа келді. Тарихы барысында Оңтүстік Африка армиясы Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар, Родезия Буш соғысы және ұзақ әрі қатал Шекара соғысы сияқты бірқатар ірі соғыстарға қатысты. Оңтүстік Африка армиясы Лесотоға жасалған әскери операция, Орталық Африка Республикасының азаматтық соғысы және Африкадағы көптеген бүліктерді басу операциялары сияқты көптеген бейбітшілік операцияларына да қатысты; көбінесе Біріккен Ұлттар Ұйымының қолдауымен немесе Оңтүстік Африкадағы Африка Одағының кең ауқымды операцияларының бөлігі ретінде. Сонымен қатар, 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Оңтүстік Африка ішіндегі діни және саяси зорлық-зомбылықты бақылауда маңызды рөл атқарды.

Тарих

1910 жылы Оңтүстік Африка одағы құрылғаннан кейін, одақтың бірінші қорғаныс министрі генерал Ян Сматс одақтың төрт провинциясының жеке әскерлерінен (Британдық Кейп колониялық күштерінен, Натал колониясының, Трансваалдың және Оранж өзені колониясының күштерінен) бірыңғай әскери күш құруға үлкен мән берді. 1912 жылғы «Қорғаныс туралы» заң (No. 13) Одақтың қорғаныс күштерін (UDF) құрды, оның құрамына мансапты сарбаздардан тұратын тұрақты әскер, уақытша шақырылғандар мен еріктілерден құралған белсенді азаматтар күштері және кадеттер ұйымы кірді. 1912 жылғы заңда он жеті мен алпыс жас аралығындағы барлық ақ нәсілді ер адамдар әскери қызметке міндетті деп белгіленді, бірақ еріктілердің көп болуына байланысты бұл талап қатаң түрде орындалмады. Оның орнына, 17-ден 25 жасқа дейінгі ақ нәсілді ер адамдардың жартысы лотерея арқылы белсенді азаматтар күштеріне (ACF) шақырылды. Оқу мақсатында одақ 15 әскери округке бөлінді. Белгіленген лимит бойынша ACF және жағалау гарнизоны күштерінің саны 25 155 адамды құрады, ал 31 желтоқсанға дейін нақты саны 23 462 адамға жетті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылғы 4 тамызда Ұлыбританияның Германияға қарсы соғыс жариялауынан кейін Оңтүстік Африка, империя құрамындағы доминион мәртебесіне ие болғандықтан, британдық соғыс күшін кеңейтті. Өзін-өзі басқаратын мемлекет болғанымен, Оңтүстік Африка, Австралия, Канада және Жаңа Зеландия сияқты басқа доминиондар Ұлыбританиядан толық тәуелсіз болмады. Сол кездегі премьер-министр генерал Луи Ботха, Екінші бура соғысынан кейін көп өтпей Ұлыбританиямен бірге соғысуға қарсы африканерлердің кең тараған наразылығына тап болды және 67 000 сарбаздан тұратын экспедициялық корпусты Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасына (қазіргі Намибия) басып кіргізуге жібермес бұрын, радикалды топтардың әскери бүлігін басуға мәжбүр болды. Аталған аймақтағы неміс әскерлері 1915 жылдың шілдесінде Оңтүстік Африка күштеріне жеңілді. 1920 жылы Оңтүстік Африка Ұлттар Лигасынан бұрынғы неміс колониясын басқару және оны бірнеше жыл ішінде тәуелсіздікке дайындау мандатын алды, алайда Оңтүстік Африканың оккупациясы 1990 жылға дейін заңсыз жалғасты. Кейіннен Оңтүстік Африканың жаяу әскер бригадасы және Оңтүстік Африканың жергілікті еңбек корпусы сияқты басқа да қолдаушы бөлімшелер Батыс майданында британдық қолбасшылық астындағы Оңтүстік Африканың экспедициялық күштері ретінде Францияға жіберілді. 1-ші Оңтүстік Африка бригадасы Оңтүстік Африка одағының барлық төрт провинциясынан, сондай-ақ Родезиядан келген сарбаздардан құралған төрт жаяу әскер батальонының полктерінен тұрды. 1-ші полк Кейп провинциясынан, 2-ші полк – Натал және Оранж еркін мемлекетінен, ал 3-ші полк – Трансвааль және Родезиядан болды. 4-ші полк «Оңтүстік Африка шотландтары» деп аталды және Трансвааль шотландтары мен Кейптаун таулы жаяу әскерлерінің мүшелерінен құрылды; олар Атолл Мюррей тартанын киді. Қолдаушы бөлімшелерге ауыр артиллерияның бес батареясы, далалық жедел жәрдем бөлімі, Корольдік инженерлердің сигналдық ротасы және әскери госпиталь кірді. Батыс майданындағы Оңтүстік Африка күштерінің ең ауыр шығынға ұшыраған шайқасы – 1916 жылғы Делвилл орманы шайқасы. Орманға кірген бригаданың 3000 сарбазының тек 768-і ғана жарақатсыз шықты. Соғыс кезінде Оңтүстік Африка күштері үшін тағы бір қайғылы оқиға – 1917 жылғы 21 ақпанда «Менди» кемесінің апатқа ұшырауы. «Менди» кемесі 607 Оңтүстік Африканың жергілікті еңбек корпусының мүшесін Ұлыбританиядан Францияға тасымалдап бара жатқанда, басқа кемемен соқтығысып, жартысына дейін қирады. Сонымен қатар, Германияның Шығыс Африкасындағы неміс және аскари күштеріне қарсы соғысқа 20 000-нан астам Оңтүстік Африка сарбазы қатысты; олар 1915 жылы британдық науқанын басқарған генерал Ян Смұцтің басшылығымен шайқасты. (Соғыс кезінде армияға генерал Смұц басшылық етті, ол соғыс басталғанда қорғаныс министрі лауазымынан армияға қайта оралды.) Түсті терілі оңтүстік африкалықтар Палестинадағы Кейп корпусымен де көзге түсті. 6 миллионға жуық халқы бар Оңтүстік Африка 1914-1918 жылдар аралығында барлық нәсілдегі 250 мыңнан астам азаматы өз еліне ерікті түрде қызмет етті. Мыңдаған адамдар тікелей британдық армияда қызмет етті, 3000-нан астамы британдық Корольдік әуе корпусына қосылды және 100-ден астамы Корольдік теңіз флотына ерікті болып тіркелді. 146 000-нан астам ақ, 83 000 қара африкалық және 2 500 түсті терілі және азиялықтар Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасында, Шығыс Африкада, Таяу Шығыста немесе Еуропаның Батыс майданында қызмет етті. Соғыста шамамен 19 000 адам қаза тауып, 7 000-нан астам оңтүстік африкалық қаза тауып, 12 000-ға жуық адам жарақат алды. Сегіз оңтүстік африкалық батырлығы үшін империяның ең жоғары және беделді әскери наградасы – Виктория кресімен марапатталды. Делвилл орманы шайқасы және «СС Менди» кемесінің апатқа ұшырауы ең көп өмізді құрбан болған оқиғалар болып есептеледі.

Соғыс аралық кезең

Соғыс кезіндегі қазалар мен соғыстан кейінгі демобилизация UDF-ті әлсіретті. 1922 жылы жаңа заң 21 жастан асқан ақ нәсілді еркектер үшін төрт жылдық әскери дайындық пен қызметті қайта енгізді және Тұрақты күшті қайта құрды. UDF әскерлері Оңтүстік Африкадағы ішкі қауіпсіздік міндеттерін өз мойнына алды және Оңтүстік-Батыс Африкада Оңтүстік Африка үстемдігіне қарсы бірнеше көтерілістерді басып тастады. Оңтүстік африкалықтар, әсіресе 1922 жылы, Хойхойлардың тәуелсіз тобы – бондельсуартс Хереро, шайқасқа қара жолақтармен киінгендері үшін белгілі болған – көптеген көтерілістердің біріне жетекшілік еткен кезде көптеген жазаға ұшырады; 1925 жылы, аралас нәсілді халық – Бастерлер мәдени автономия мен саяси тәуелсіздік талап еткен кезде; және 1932 жылы, Анголамен шекаралас Овамбо (Амбо) халқы Оңтүстік Африка үстемдігін тоқтатуды талап еткен кезде. 1922 жылғы Рэнд ереуілі кезінде 14 000 АХҚ мүшесі және белгілі бір А класты резервистер шақырылды. Қаржыны қысқарту UDF-тің жалпы көлемін азайтты. Оңтүстік Африка атты әскерлерінің соңғы полкі 1926 жылдың 31 наурызында таратылды, ал әскери округтер саны 1926 жылдың 1 сәуірінде 16-дан алтыға дейін азайтылды. Саудияның далалық артиллериясының бригада штабы да таратылды. Бұларға Кейп Командасы (штаб-пәтері Кейптаундағы Ізгі Үміт сарайында), Оранж Еркін Мемлекеті Командасы, Натал Командасы, Витватерсранд Командасы (5-ші және 9-шы бригадалар және Трансваал атты артиллериясы), Робертс Хайтс және Трансваал Командасы (штаб-пәтері Робертс Хайтс) және Шығыс Лондондағы Шығыс провинция Командасы кірді. 1939 жылдың қыркүйегінде соғыс жарияланғанда Оңтүстік Африка армиясының құрамында тек 5 353 тұрақты сарбаз болды, ал белсенді азаматтар күшінің (ACF) 14 631 адамы болды, олар бейбіт уақытта еріктілерге оқыту жүргізді және соғыс кезінде армияның негізгі бөлігін құрады. Соғысқа дейінгі жоспарларда армияның Оңтүстік Африкадан тыс жерде соғысатыны көзделмеген, ол тек бұталық соғыс үшін дайындалған. Соғыс кезінде Оңтүстік Африка алдында тұрған үнемі проблемалардың бірі – қол жетімді ер адамдардың жетіспеушілігі болды. Расалық саясатының салдарынан ол тек еуропалық текті еркектерді қаруландыруды қарастырды, бұл 20 мен 40 жас аралығындағы еркектердің санын шамамен 320 000-ға дейін шектеді. Германияға соғыс жариялау Оңтүстік Африка парламентінде тар көпшіліктің қолдауына ие болды және жалпыға бірдей танымал болмады. Шындығында, соғысқа белсенді қарсы шыққан азшылық болды және осы жағдайда әскери міндеттілік мүмкін болмады. Армияның кеңеюі және оның шетелге жөнелтілуі толығымен еріктілерге байланысты болды. 1-ші Оңтүстік Африкалық жаяу әскер дивизиясы 1940 жылы Шығыс Африкада, 1941 және 1942 жылдары Солтүстік Африкада, соның ішінде Эль-Аламейннің екінші шайқасында қатысты, кейін Оңтүстік Африкаға қайтарылды. Оңтүстік Африканың 2-ші жаяу әскер дивизиясы 1942 жылы Солтүстік Африкадағы бірқатар операцияларға қатысты, бірақ 1942 жылдың 21 маусымында дивизияның екі толық жаяу әскер бригадасы және көптеген қолдау бөлімшелері Тобруктың түсуі кезінде тұтқындалды. 3-ші Оңтүстік Африкалық жаяу әскер дивизиясы ешқандай шайқасқа белсенді қатыспады, керісінше Оңтүстік Африканың ішкі қорғаныс күштерін ұйымдастырып, оқытты, гарнизондық міндеттерді орындады және Оңтүстік Африканың 1-ші және 2-ші жаяу әскер дивизияларына ауыстыруды жүзеге асырды. Алайда, осы дивизияның құрамына кіретін бригадалардың бірі – Фалаборавадағы Оңтүстік Африканың 7-ші жаяу әскер батальоны 1942 жылы Мадагаскарға шабуылға қатысты. Оңтүстік Африканың 6-шы бронедивизиясы 1944-1945 жылдары Италияда көптеген операцияларға қатысты. Соғыс кезінде Оңтүстік Африка армиясында толық уақытты қызметке ерікті 334 000 адам (соның ішінде 211 000 ақ, 77 000 қара және 46 000 мыс түлі мен азиялық) болды, шамамен 9 000 адам қаза тапты, бірақ Ұлттар Достастығы соғыс қабірлері комиссиясы Екінші дүниежүзілік соғыста 11 023 Оңтүстік Африка соғыста қаза тапқандарының тізімін сақтайды.

Құралымдар мен бірліктер

Екі тұрақты әскер бригадасы – 43-ші Оңтүстік Африка бригадасының бас штабы және 46-шы Оңтүстік Африка бригадасының бас штабы. Әскерде 10 жалпы қолдау базасы бар, бұл Оңтүстік Африка армиясының қолдау формациясының құрамына кіретін секілді.

Шығыс мыс

Грэмстаун әскери базасында Оңтүстік Африканың 6 жаяу әскер батальоны (әуе шабуылы) және Бас Маханда полкі (әуе шабуылы) орналасқан. Порт-Элизабетте Бас Макома полкі (әуе шабуылы) орналасқан. Мтата армия базасында 14 Оңтүстік Африка жаяу әскер батальоны (моторландырылған жаяу әскер) орналасқан. Порт-Элизабетте Нельсон Мандела полкі (жеңіл жаяу әскер) орналасқан. Ист-Лондон Буффало ерікті атқыштар полкінің (жеңіл жаяу әскер) орналасқан жері.

Еркін мемлекет

Елдегі ең ірі базалардың бірі – Блумфонтейнде орналасқан Темпе әскери базасы. Онда 1 Оңтүстік Африка танк полкі, 1 арнайы қызмет батальоны (бронекөлік полкі), Оңтүстік Африка бронетехникалық мектебі (қатардағы және резервтік полктарға таратылған оқытуды ұсынады), 44 парашют полкі және 1 Оңтүстік Африка жаяу әскер батальоны (механикаландырылған жаяу әскер) орналасқан. Парашюттік дайындық бөлімі де осы жерде орналасқан. Блумфонтейнде Мангаунг полкі (жеңіл жаяу әскер), генерал Дэн Пиенаар артиллерия полкі (артиллерия) және Таба Босиу бронетанкі полкі (танк полкі), сондай-ақ 3 әскери госпиталь орналасқан. Кронштадта инженерлік мектеп және әскер оркестрі орналасқан. Бейт-Лехемде 2 далалық инженерлік полк орналасқан.

Гаутенг

Армия штабы Преториядағы Декуар жолында орналасқан, онда сонымен қатар Мемлекеттік артиллерия полкі (артиллерия) және Претория бронетанкті полкі (танк полкі) орналасқан. Преторияда Таба Тшване деп аталатын ірі бірлескен қызмет базасы орналасқан, онда Оңтүстік Африка армиясы колледжі, Ұлттық салтанатты гвардия және оркестр, әскери полиция мектебі, 1 әскери аурухана, Маджакандила әуе шабуылына қарсы полк (әуе қорғанысы артиллериясы), Тшване полкі (моторлы жаяу әскер) және Стив Бико артиллерия полкі (әуеде ұшатын минометтер) орналасқан. Таба Тшванеден оңтүстікке қарай және жеке аймақта Техникалық база кешені Центурион орналасқан, онда Багака полкі, Ухоси парашют инженерлері полкі, 1 әскери баспа полкі, 4 зерттеу және карта полкі және Армия инженерлері құрамасы орналасқан. Хабарлама бойынша, онда Техникалық қызмет оқу орталығы, сондай-ақ SAMHS және SAAF бөлімшелері де орналасқан. "Tegnies Basis Werkswinkel" деген сөзден шыққан болуға тиіс TEK атауы, Преторияның оңтүстігіндегі Центурион қаласында орналасқан. Онда белсенді қызметтегілер үшін тұрғын үй кешені бар. Валманштальда 43 Оңтүстік Африка бригадасының штабы орналасқан. Центурионда 3 парашютшілер батальоны орналасқан. Вундербумдағы бірлескен қолдау базасында Сигналдар мектебі, 1 сигнализация полкі, 2 сигнализация полкі, 3 электрондық шеберхана, 4 сигнализация полкі және 5 сигнализация полкі орналасқан. Йоханнесбургтегі бірнеше әскер базаларында 21 Оңтүстік Африкалық жаяу әскер батальоны, 46 Оңтүстік Африка бригадасының штабы, 6-шы далалық инженерлер полкі, 1 құрылыс полкі, 35-ші инженерлік жабдықтау полкі, Рэнд жеңіл жаяу әскері (моторлы жаяу әскер), Йоханнесбург полкі (моторлы жаяу әскер), Соломон Малангу полкі (моторлы жаяу әскер), ОР Тамбо полкі (моторлы жаяу әскер), Эндрю Млангени полкі (моторлы жаяу әскер), Ленгонг полкі (моторлы жаяу әскер), Сандфонтейн артиллерия полкі (артиллерия) және Йоханнесбург жеңіл ат полкі (бронераванды көлік полкі) орналасқан. Бенониде IWombe әуе шабуылына қарсы полк (әуе қорғанысы артиллериясы) орналасқан. Спрингсте Секухуне әуе шабуылына қарсы полк (әуе қорғанысы артиллериясы) орналасқан. Гейдельберг әскери базасында Оңтүстік Африка армиясының гимназиясы орналасқан. Гермистон - Бамбата винтовкасының (механикаландырылған жаяу әскер) орны. Верингингте Галешеве әуе шабуылына қарсы полк (әуе қорғанысы артиллериясы) орналасқан.

Батыс Кап

Кейптаунда бірнеше әскер базасы орналасқан және онда 9-шы Оңтүстік Африкалық жаяу әскер батальоны (теңіз жаяу әскері), Армия оркестрі, Гоннема полкі (механикаландырылған жаяу әскер), генерал Ян Сматс полкі (механикаландырылған жаяу әскер), Бас Лангалибалеле атқыштар полкі (моторландырылған жаяу әскер), Нельсон Мандела артиллерия полкі (артиллерия), Аутшумато әуе шабуылына қарсы полкі (әуе қорғанысы артиллериясы), Блауберг бронетехникалық полкі (бронеавтомобиль полкі) және Ихауу далалық инженерлік полкі орналасқан. Оудсхоорн әскери базасында Оңтүстік Африкалық жаяу әскер мектебі орналасқан.

Солтүстік мыс

Кимберлидегі әскери базада Әуе қорғанысы артиллерия мектебі, 10-шы әуе шабуылына қарсы полк (Әуе қорғанысы артиллериясы), 3-ші Оңтүстік Африка жаяу әскер батальоны (Армияның базалық оқу бөлімі), Кимберли полкі (моторландырылған жаяу әскер) және Маджакандила әуе шабуылына қарсы полк (Әуе қорғанысы артиллериясы) орналасқан. Лохатла оқу алаңында Оңтүстік Африка Армиясының жауынгерлік дайындық орталығы орналасқан, онда ірі армиялық жаттығулар өтеді. Сондай-ақ, онда 101-ші далалық жөндеу шеберханасы және 16-шы техникалық қызмет көрсету бөлімі де орналасқан. Упингтондағы әскери базада Оңтүстік Африканың 8-ші жаяу әскер батальоны (механикаландырылған жаяу әскер) орналасқан.

Солтүстік-Батыс

Почфструм әскери базасында Артиллерия мектебі, 4 артиллерия полкі (артиллерия), Артиллерия мобильдік полкі (артиллерия), Тактикалық барлау мектебі, 1 тактикалық барлау полкі, Генерал де ла Рей полкі (механикаландырылған жаяу әскер), Почфструм университеті (артиллерия) полкі және Молапо бронетехникалық полкі (бронеавтомобиль полкі) орналасқан. Махикенг әскер базасында 10 Оңтүстік Африкалық жаяу әскер батальоны (моторлы жаяу әскер) орналасқан. Оркниде Скуонспруйт полкі (моторлы жаяу әскер) орналасқан. Zeerust әскер базасында Оңтүстік Африканың 2 жаяу әскер батальоны (моторлы жаяу әскер) орналасқан.

Квазулу-Натал

Дурбанда Армия оркестрі, Дурбан жеңіл жаяу әскері (механикаландырылған жаяу әскер), Король Цетшвайо артиллерия полкі (артиллерия), Королева Нанди атты әскері (танк полкі), Умвоти атты әскері (бронекөлік полкі), Король Шака полкі (моторландырылған жаяу әскері) және Умхонто далалық инженерлік полкі орналасқан. Питермарицбургте Ингобамахошо Карбинерлері (моторландырылған жаяу әскері) орналасқан. Мтубатуба әскери базасында 121 Оңтүстік Африкалық жаяу әскер батальоны (моторландырылған жаяу әскері) орналасқан. Ладисмит әскери базасында Оңтүстік Африканың 5 жаяу әскер батальоны (моторландырылған жаяу әскері) орналасқан.

Мпумаланга

Миддельбург армия базасында 4 Оңтүстік Африкалық жаяу әскер батальоны (моторландырылған жаяу әскер) дислокацияланған. Барбертон генерал Ботта полкінің (моторландырылған жаяу әскер) орналасқан жері.

Лимпопо

Полокуандағы әскер базасында Армиялық оркестр мен Мапунгубве полкі (моторландырылған жаяу әскер) орналасқан. Фалаборова әскер базасында Оңтүстік Африканың 7-ші жаяу әскер батальоны (моторландырылған жаяу әскер) орналасқан. Тохоянду әскер базасында 15-ші Оңтүстік Африка жаяу әскер батальоны (моторландырылған жаяу әскер) орналасқан. Оңтүстік Африка Армиясының Бас штабы Претория қаласының Сальвокоп ауданындағы Декуар көшесіндегі кешенде, сондай-ақ 102-ші дала жөндеу шеберханасы, 17-ші техникалық қызмет бөлімі және Оңтүстік Африка Әскери Денсаулық сақтау қызметінің Әскери Денсаулық сақтау департаменті орналасқан.

Бюджет

2023 қаржы жылына шамамен 15,7 миллиард теңге көлемінде бюджет бөлінді. Әскери техниканың басым бөлігі қызмет мерзімінің соңына жақындап келеді, ал кейбір үлгілері (мысалы, "Олифант" негізгі ұрыс танкісі) ондаған жылдар бұрын жасалған. Дегенмен, Оңтүстік Африка Ұлттық қорғаныс күштері Hoefyster бағдарламасы аясында 244 "Badger" жаяу әскердің жауынгерлік машиналарын сатып алып, жағдайды түзетуге кірісті. Тағы да бірқатар сатып алулар жоспарлануда, олар "Армия көрінісі 2020" нұсқаулық құжатына сәйкес жүзеге асырылуы керек. ҰҚК "Африкалық жауынгер" жобасын іске қосты, ол ҰҚК техникасы мен қару-жарағын жаңғыртуға бағытталған. Бұл жоба соңғы жылдары үлкен табысқа жетті және Оңтүстік Африка армиясы қазір 21 ғасырлық R4 автомат мылтығын қолдануға енгізді.

Жабдық

Оңтүстік Африка армиясы кең ауқымды әскери техниканы пайдаланады.