Кіріспе

Аймер де Валенс, Пемброктың 2-графы (1275–1324) – ағылшын-француз дворяны. Негізінен Англияда белсенді болғанымен, француз патшалық үйімен де тығыз байланыста болды. Заманының ең бай және ең күшті адамдарының бірі ретінде, Англияның Эдуард II мен оның дворяндары, әсіресе Ланкастердің 2-графы Томас арасындағы қақтығыстарда маңызды рөл атқарды. Пемброк Эдуард II мен оның сүйіктісі Пирс Гавестонның билігін шектеу үшін тағайындалған Лордтар кеңесінің мүшесі болды. Оның жағдайы, Гавестонды, оны қорғауға ант берген тұтқын ретінде Ланкастердің қысымымен алып, басын кескен кезде түбегейлі өзгерді. Бұл Пемброкты патшамен өмір бойы жақын қарым-қатынасқа түсірді. Алайда, өмірінің кейінгі кезеңдерінде саяси жағдайлар мен қаржылық қиындықтар оны билік ортасынан алшақтатты. Бұрынғы тарихшылар Пемброкты Ланкастер мен корольдің арасындағы «орталық топтың» басшысы деп есептегенмен, қазіргі тарихшылардың пікірі бойынша ол мансабының көп бөлігінде Эдуардқа адал болды. Пемброк екі рет үйленді, бірақ заңды мұрагерлері болған жоқ, бірақ оның біреуі бұрынғы ұлы болды. Бүгінде ол әйелі Мари де Сент-Польдің Кембридж университетіндегі Пемброк колледжін құруы және Вестминстер аббаттығында сақталған әсем мазары арқылы еске алынады. Сондай-ақ, ол Шотландияны ағылшын басқындығына байланысты соғыстарда маңызды тұлға болды.

Отбасы және ерте жылдары

Аймер Уильям де Валенстің ұлы, Хью, Ла Марш графы мен Ангулемдік Изабелланың баласы болды. Уильям, Генрих III-нің анасының король Джонға бұрынғы некесінен туған жартылай бауыры болды және осылайша Англия Корольдігінде маңызды орынға ие болды. Ол Уильям Маршалдың немересі, Джоан де Мунченсиге үйлену арқылы Пемброк графтығына ие болды. Аймер отбасының үшінші ұлы болғандықтан, оның тууы мен ерте жылдары туралы көп мәлімет жоқ. Ол шамамен 1270-1275 жылдар аралығында дүниеге келген деп саналады. Әкесі лорд Эдуардпен 1273 жылдың қаңтарына дейін крест жорығында болғандықтан, осы кезеңнің соңына жақын күн болуы мүмкін. Дегенмен, кейінгі дата мәселелі, себебі оның анасы сол кезде он жетістің ортасында болған. 1282 жылы Уэльсте шайқаста туған ағасы Уильямның қазасынан (үлкен ағасы Джон 1277 жылы қайтыс болған) кейін Аймер Пемброк графтығының мұрагері болды. Уильям де Валенс 1296 жылы қайтыс болды, ал Аймер әкесінің француз жерлерін мұраға алды, бірақ графтыққа ие болу үшін анасы 1307 жылы қайтыс болғанша күтуге мәжбүр болды. 1320 жылы оның бірінші әйелі Беатрис де Клермон қайтыс болды. 1321 жылы Аймер екінші әйелі Мари де Сент-Польге үйленді. Мұрагерлік және неке арқылы оның жерлері Англияда, негізінен Глостерширден Шығыс Англияға дейінгі жолақта, Ирландияның оңтүстік-шығысында (Вексфорд) және Пуату мен Кале аймақтарындағы француз жерлерінен құралды. 1297 жылы ол Эдуард I-ге Фландрияға жасаған жорыққа қатысты және сол кездегіге дейін рыцарь атағын алған болуы мүмкін. Француздық байланыстарының арқасында ол келесі жылдары Англия королі үшін Францияда құнды дипломат болды. 1302 жылы ол Англияның Эдуард I тағайындаған толық өкілеттіктер тобының мүшесі болды. Ол сондай-ақ Шотландияда Роберт Брюске қарсы күрескен әскери қолбасшы болды. 1306 жылы Мевен шайқасында ол Брюске қарсы жасаған шабуылмен жеңіске жетті, бірақ келесі жылы Брюс оны Лудун төбесінде жеңді.

Қаулылар мен Гавестон айлақтары

1307 жылы Едуард I қайтыс болды және оның орнын ұлы Эдуард II басады. Жаңа патша бастапқыда өзінің ақсүйектерінің, оның ішінде Валенстің де құрметіне ие болды. Алайда, көп ұзамай Эдвардтың сүйіктісі Пирс Гевестонға байланысты қақтығыс туындады, оның беделі өте төмен еді. Гевестонның пэрлерге деген мақтандығы және Эдвардқа деген ықпалы барондықтарды патшаға қарсы біріктірді. 1311 жылы «Жарлықтар» деп аталатын бастама енгізілді, ол қаржы мәселелерінде және лауазымдарға тағайындауда патшалық билікті қатты шектеді. Сонымен қатар, Гевестон Эдуард I-нің бұрынғысы сияқты, елден қуылды. Пемброк, ол жарлық жасаушылардың ең радикалдыларының қатарына жатпады және бұрын патшаға көңіл білдірген болатын, енді Гевестонды елден қуудың қажеттілігін түсінді. Осы жылы Гевестон рұқсатсыз жер аударылуынан оралғанда, барондық кеңес Пемброк пен Суррей графына оны ұстауды тапсырды. Олар 19 мамыр 1312 жылы осы тапсырманы орындады, бірақ көп ұзамай Ланкастердың Томасы, Уорвик, Херефорд және Арундел графтарымен бірлесіп, Гевестонды ұстап алып, 19 маусымда өлім жазасын берді. Бұл әрекет патшаға қолдау көрсетіп, бүлікші графтарды ықпалсыз қалдырды. Пемброк үшін тұтқынды ұстап, өлім жазасын орындау – ең негізгі рыцарлық кодекстің бұзуы және оның абыройына жасалған ауыр нұқсан еді. Сондықтан оқиға оның көтерілісшілерден патшаға деген көңілін өзгертуде шешуші рөл атқарды деп қарастыру керек.

Кейінгі жылдар

Кейінгі жылдары Пемброк патшамен тығыз байланыста болды. 1314 жылы ол Шотландияда корольдің лейтенанты болып тағайындалды және Баннокберн шайқасында ағылшын әскерінің қасіретті жеңілісіне куә болды, онда ол Эдуардты соғыс алаңынан қауіпсіз жерге шығаруға көмектесті. Боробридж шайқасынан кейін Пемброк өзін қиын жағдайда тапты. Хью Деспенсер мен оның әкесінің қарсыластары оған сенімдерін жоғалтты, бірақ сонымен бірге ол сарайда ығысып, Деспенсерлердің күші толыққанды билікке ие болды. Аймер екі рет үйленді; оның алғашқы некесі, 1295 жылға дейін, Пикардиядағы Несл лорды және Францияның констеблі Рауль де Клермонттың қызы Беатрисқа жасалды. Беатрис 1320 жылы қайтыс болды, ал 1321 жылы Францияның Сент-Пол графы Гю де Шатильонның қызы Мари де Сент-Полға үйленді. Оның заңды балалары болған жоқ, бірақ оның анасы белгісіз Генри де Валенс есімді заңсыз ұлы болды. Отбасының гербі әлі де колледж гербінің оң жағында бейнеленген. Аймер де Валенс Вестминстер аббаттығында жерленді, онда оның қабір мүсіні әлі де кеш готикалық сәулеттің көрнекті мысалы ретінде сақталып тұр, ол Ланкастер графы Эдмунд Краучбектің көршілес қабірінің дизайнын дамытады.

Медиа

Аймерді 2018 жылғы Роберт Брюс туралы «Заңсыз патша» фильмінде Сэм Спруэлл сомдады.