Оңтүстік Жартышардың Гүлді Өсімдіктері: Restionaceae тұқымдасы
Restionaceae
Restionaceae – Оңтүстік жарты шардың гүлді өсімдіктері. 572 түрі бар, 65 млн жыл бұрын пайда болған. Сипаттамасы, таралуы мен ерекшеліктері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер отбасы
Family of flowering plants
Restionaceae, сондай-ақ restiads және restios деп аталатын бұл отбасы, Оңтүстік жарты шарда табиғи түрде өсетін гүлді өсімдіктерді қамтиды; олардың биіктігі бірнеше сантиметрден 3 метрге дейін жетеді. APG IV (2016) жүйесіне сәйкес, отбасы қазір бұрынғы Anarthriaceae, Centrolepidaceae және Lyginiaceae отбасыларын да қамтиды, соның нәтижесінде 51 туысқа біріктірілген, олардың 572 түрі белгілі. Қазба тозаңдарының куәлігіне сүйенсек, Restionaceae отбасы 65 миллион жыл бұрын, Кейінгі Бор кезеңінде пайда болған, сол кезде оңтүстік континенттері әлі Гондвананың құрамында болған.
The Restionaceae, also called restiads and restios, are a family of flowering plants native to the Southern Hemisphere; they vary from a few centimeters to 3 meters in height. Following the APG IV (2016): the family now includes the former families Anarthriaceae, Centrolepidaceae and Lyginiaceae, and as such includes 51 genera with 572 known species. Based on evidence from fossil pollen, the Restionaceae likely originated more than 65 million years ago during the Late Cretaceous period, when the southern continents were still part of Gondwana.
Сипаттама
Бұл тұқымдас монокотиледондар тобына жататын, түйінделген немесе тамырсабақты, шөптесін өсімдіктерден тұрады, оларға сарыбас, қамыс және астықтар сияқты бірнеше ұқсас тұқымдастар кіреді. Олардың жасыл, фотосинтездік сабақтары мен жапырақтары қабықшаға дейін тоғысқан. Олардың гүлдері өте кішкентай және гүлшоғыршаларда орналасқан, ал гүлшоғыршалар өз кезегінде гүлшоғырды құрайды. Аталық және аналық гүлдер әртүрлі өсімдіктерде болады және, астықтар сияқты, желмен тозаңданады.
The family consists of tufted or rhizomatous, herbaceous plants belonging to a group of monocotyledons that includes several similar families, such as the sedges, rushes, and grasses. They have green, photosynthetic stems and leaves that have been reduced to sheaths. Their flowers are extremely small and in spikelets, which in turn make up the inflorescences. Male and female flowers are on separate plants and, like grasses, are wind pollinated.
Тарату
Отбасыдағы өсімдіктер барлық оңтүстік құрлықтарда таралған: Оңтүстік Америка (екі түр – *Apodasmia chilensis* және *Gaimardia australis*), Экватордан оңтүстікке қарай Африка, Мадагаскарды қоса (шамамен 330 түр), Австралия (шамамен 150 түр), Жаңа Зеландия (төрт түр) және Оңтүстік-Шығыс Азияда кең таралған (бір түр). Олар көбінесе Оңтүстік Африка мен Батыс Австралияның Жерорта теңізі климатындағы флораның басым элементтері болып табылады. Батыс Каптың финбос өсімдік қауымдастығының ерекше туысы болып табылады. Оңтүстік Америка түрі Жаңа Зеландияның бір түріне өте ұқсас, бұл соңғы 30 миллион жылда Тынық мұхиты арқылы таралуы мүмкін деген болжамға әкеледі. Африкадағы *Restio* тұқымдастарының таралуы біркелкі емес: Мадагаскар, Конго Демократиялық Республикасы, Танзания және Малавиде бірдей түр кездеседі, ал Шығыс Зимбабведегі Чиманимани тауларында басқа түр табылған. Натал Дракенсбергте төрт түр өседі, олардың бірі Мпумаланга және Лимпопо провинцияларына таралады. Дегенмен, түрлердің басым көпшілігі Кейп флоралық аймағында, әсіресе қатты құмтас формацияларында кездеседі. Түрлердің орталығы – Когельберг, онда барлық *Restionaceae* тұқымдастарының үштен бірінен астамы табылған. *Restionaceae* Кирстенбошта, Кейптаун қаласының Ұлттық ботаникалық бағында өсіріледі. Африканың көптеген ірі түрлері әлемнің көптеген аймақтарында гүлзарларда сәндік өсімдік ретінде танымал, кейбіреулері бамбуктың кішкентай түрлеріне ұқсас, бірақ нәзік тілінген сабақтары бар ерекше өсімдіктер ретінде қолданылады. Сондай-ақ, көптеген кішкентай түрлер әртүрлі сәндік ерекшеліктерді ұсынады және бау-бақша шаруашылығында назар аударуды қажет етеді.
Plants in the family are distributed on all the southern continents South America (two spp., Apodasmia chilensis and Gaimardia australis), Africa south of the Equator and including Madagascar (about 330 spp.) and Australia (about 150 spp.) in New Zealand (four spp.) and widely distributed in Southeast Asia (one sp.). They are often dominant elements of the flora in the Mediterranean climates of South Africa and Western Australia. They are the defining family in the Western Cape fynbos plant community. The South American species is very similar to one of the New Zealand species, leading to the conjecture that it might have crossed the Pacific in the last 30 million years. The distribution of restios in Africa is irregular, with the same single species occurring in Madagascar, the Democratic Republic of the Congo, Tanzania, and Malawi, while a different species is found in the Chimanimani Mountains of eastern Zimbabwe. Four species are found in the Natal Drakensberg, one of which spills over into Mpumalanga and Limpopo provinces. The vast majority of species, though, are to be found in the Cape Floristic Region and particularly plentiful on hard sandstone formations. The center of diversity lies in the Kogelberg, where more than a third of all Restionaceae may be found. Restionaceae are grown in Kirstenbosch, Cape Town's National Botanical Gardens. A number of the largest African species have become popular as garden ornamentals in many parts of the world, some being useful as accent plants similar to small species of bamboo, but with pendant stems of greater delicacy. Also, many smaller species offer a great variety of decorative features and deserve horticultural attention.
Таксономия
Restionaceae тұқымдасын көптеген таксономистер мойындаған. 2003 жылғы APG II жүйесі (1998 жылғы APG жүйесінен еш өзгеріссіз), осы отбасын мойындайды және оны монокорттардың commelinids кладындағы Poales қатарына жатқызады. 1981 жылғы Кронквист жүйесі де осы тұқымды мойындап, оны Restionales қатарына, Commelinidae подклассының Liliopsida класындағы Magnoliophyta бөліміне орналастырды.
The family Restionaceae has been recognized by most taxonomists. The APG II system of 2003 (unchanged from the APG system, 1998), recognizes this family and assigns it to the order Poales, in the clade commelinids of the monocots. The Cronquist system of 1981 also recognized this family and placed it in the order Restionales, in the subclass Commelinidae in class Liliopsida in division Magnoliophyta.